Çiftçi maliyet kıskacında: Bolluk yılında yokluk riski
Yağışlarla yüzü gülen üretici savaş sebebiyle maliyet duvarına çarptı. Çiftçi birlikleri “var yılı kıtlık getirmesin” diyerek tedbir alınmasını istedi.
- Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Başkanı Şemsi Bayraktar, Orta Doğu'daki savaşın enerji krizi yoluyla tarladaki bolluğun pazar tezgâhlarına yansımasını engellediğini belirtti.
- Savaş öncesine göre gübre fiyatlarında önemli artışlar yaşanmış olup, çiftçiler kritik üretim dönemine gübre olmaksızın giriyor.
- Mazot fiyatlarının eşel mobil sistemine rağmen arttığı, tarlada 5 lira olan ürünün şehre gelinceye kadar maliyetinin 3'e katlandığı belirtildi.
- Bayraktar, mazottan vergi alınmamasını ve 2026 desteklerinin nakit ödenerek faizsiz kredi imkanları sunulmasını önerdi.
- Türkiye'de gübre üretiminin ham maddede %95 oranında dışa bağımlı olduğu ve gübre tüketiminin %50'den fazlasının bitmiş gübre olarak ithal edildiği bilgisi verildi.
- Tarım Bakanlığı tarafından 2025 yılında doğrudan ve dolaylı kalemlerde 706 milyar lira destek verildiği ve bunun 158,55 milyar TL'sinin doğrudan destekleme bütçesi olarak çiftçilere ulaştırıldığı belirtildi.
KAAN ZENGİNLİ- Türkiye genelinde tarım arazilerindeki ürünün tarihî üretim miktarına ulaşması bekleniyor. Ancak üretimin ana gider kalemlerinden olan mazot ve gübrede savaş sebebiyle yükselen maliyetler, çiftçiyi korkutuyor.
Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Başkanı Şemsi Bayraktar’dan bu çerçevede uyarı geldi. Tarladaki bolluğun pazar tezgâhlarına yansımamasının en büyük sebebinin Orta Doğu’daki savaşın tetiklediği enerji krizi olduğunu söyleyen Bayraktar, üreticinin maliyet yükü altında ezildiğine dikkat çekti.
Savaşın tarımsal girdileri doğrudan etkilediğini söyleyen Bayraktar “acil destek” talebinde bulundu. “Savaş öncesi kalsiyum amonyum nitrat gübresinin 16 bin 48 lira olan ton fiyatı yüzde 26,5 artarak 20 bin 295 liraya yükseldi. Amonyum Sülfat yüzde 23,3, ÜRE gübresi yüzde 19,5 ve DAP gübresi de yüzde 9,6 zamlandı” diyen Bayraktar, çiftçilerin deposunda gübre olmaksızın kritik üretim dönemine girdiğini söyledi.
Çiftçinin kâbusu geri dönüyor! Geçen yıl 36 ili sardı, bu yıl yine kapıda! Zirai don için tarih verildi
MAZOTTA VERGİ SIFIR OLSUN
Savaş öncesi 61 lira 41 kuruş olan mazotun, eşel mobil sistemine rağmen 80 liraya yaklaştığını, tarlada 5 lira olan bir ürünün şehre gelinceye kadar maliyetinin 3’e katlanmasının hem üretici hem tüketiciyi mağdur ettiğini söyleyen Bayraktar “Mazottan vergi alınmamasını öneriyoruz. Çiftçi toprağa küsmemeli. Var yılı yaşadığımız bugünlerde bereketin sürdürülebileceğine dair endişe taşıyoruz. Sahadaki veriler rekor hasat beklentisi finansal darboğaza dönüşme riski taşıyor. Yüksek maliyetler çiftçiyi tarladan kaçırabilir. 2026 destekleri nakit ödenmeli, faizsiz kredi imkânları sunulmalı” diye konuştu.
ÇİFT TARAFLI KAZANÇ MÜMKÜN
Tarımda sadece üretmenin yeterli olmadığını, halkın sofrasına da uygun fiyata ulaşmasının şart olduğunu söyleyen Bayraktar “Doğru planlama ile var yılı hem üreticinin borcunu ödediği hem de tüketicinin ucuza tükettiği büyük bir fırsata dönüşebilir. Aksi takdirde ağaç dalları meyve taşısa da çiftçimiz bu yükü taşıyamayacak” dedi.
Çiftçiler tarlaya indi! Doğu Anadolu'nun tarım merkezinde ekin sezonu başladı
GÜBREDE %50 HAM MADDEDE %95 İTHALAT
Türkiye’de dev gübre üreticileri bulunurken, ham maddede dışa bağımlıyız. Ülkemizde 7 milyon ton olan gübre tüketiminin yüzde 50’den fazlası bitmiş gübre olarak ithal edilirken, yurt içi üretimin ana girdileri olan doğalgaz, fosfat ve potasyumda dışa bağımlılık yüzde 95’lerde. Üre gübresinde de ithalat yüzde 85’i buluyor.
BAKANLIK 706 MİLYAR TL DESTEK VERDİ
Tarım Bakanlığı verilerine göre 2025 yılında doğrudan ve dolaylı kalemlerde 706 milyar lira destek verildi.
Bunun 158,55 milyar TL’si doğrudan destekleme bütçesi olarak 2,9 milyon çiftçiye ulaştırıldı. Bunun yanı sıra mazotun yüzde 50’sini, gübre maliyetinin de yüzde 25’ini devlet karşılıyor. Havza bazlı üretime dahil olanlar için ise mazot maliyetinin yüzde 100’ü, gübre maliyetinin yüzde 50’si hibe veriliyor.
