Çöpten enerji üretimi cazibesini kaybediyor! Katı atık bertaraf tesisleri YEKDEM’de yeni fiyat istiyor

Atık Yönetimi ve Atıktan Enerji Üreticileri Derneği (TAYED) Genel Başkanı Ali Rıza Öner, güneş ve rüzgar enerji santralleriyle elektrik fiyatlarının hızla aşağıya inmesi nedeniyle çöpten enerji üretiminin cazibesini kaybettiğini söyledi.

CEVDET FIRAT AYDOĞMUŞ ANKARA - Atık Yönetimi ve Atıktan Enerji Üreticileri Derneği (TAYED) Genel Başkanı Ali Rıza Öner, katı atık bertaraf tesislerinin varlıklarını devam ettirebilmeleri için Yenilenebilir Enerji Kaynakları Destekleme Mekanizması’nın (YEKDEM) hayati önem taşıdığını söyledi.

Bu tesislerin yapılması, işletmesi veya işlettirilmesinin Büyükşehir Belediyelerinin yetkisinde olduğunu anlatan Öner, “Bertaraf tesislerinin ihaleleri genelde yap-işlet, yap-işlet-devret veya imtiyaz anlaşmaları çerçevesinde yapıldı. Bunlar yapılırken temel mekanizma YEKDEM’di. Yani, devletimizin yenilenebilir enerji kaynaklarına verdiği teşvikler kullanılarak bu tesisler yapıldı. Ancak bu tesislerin yapıldığı ilk yıllarda elektrik fiyatları yüksek olduğu için YEKDEM sonrası işletme maliyetlerinin kurtaracağı hesaplanmıştı. Fakat günümüze geldiğinde özellikle güneş ve rüzgâr enerji santrallerinde ilk yatırım maliyetlerinin düşmesi ve çok fazla yatırım yapılması serbest elektrik fiyatlarını hızla aşağı çekti. Gün içi piyasasında elektrik fiyatlarının neredeyse sıfıra düştüğü, yani üreticiye kazandırmadığı saatler oluyor” dedi.

“YEKDEM 15 YIL DAHA SÜRMELİ”

Katı atık bertaraf tesislerinin çevreci tesisler olduğunu ve buranın işletmecilerinin bertaraf hizmeti karşılığında belediyeden herhangi bir bertaraf bedeli almadıklarını kaydeden Öner, “Bu tesisler ürettikleri elektriği satarak ayakta duruyor. Ancak YEKDEM sonrası dönem bu tesisleri olumsuz etkiliyor” diye konuştu.

Dernek olarak taleplerinin YEKDEM süresinin katı atık bertaraf tesisleri için tekrar düzenlenerek yeni YEKDEM fiyatları ile en az 15 yıl daha devam etmesi olduğunu belirten Öner, şunları kaydetti: Belediyeler ile gelir paylaşımı yapan tesislerin belediyelere verdikleri payın da kaldırılması önemli. Bu iş belediyeler için bir gelir kapısı değil, yapmakla yükümlü oldukları ve bunun için para harcaması gerekli olan bir hizmet. Türkiye’deki katı atık bertaraf tesislerinin toplamı 350 megavatlık bir kapasiteye sahip. Türkiye’de üretilen elektriğin yüzde 2’si bu tesislerde üretiliyor. Bu sebeple bu tesislerin desteklenmesi çok da bir yük getirmeyecektir. Bu tesislerin ürettiği elektriğin azalttığı karbon emisyonu eş değeri ise yıllık 600 bin ton. Bu tesisler yeşil elektrik üreterek metan gazının zararını 40 kat azaltıyor.