'Döviz varlığımız yeterli'

Her gün bilanço açıkladıklarını ve şeffaf olduklarını vurgulayan Murat Çetinkaya “Net rezerv konusunda küresel tanım yok. Ülkede finansal kesim ve şirketlerin de yabancı para varlıkları var. Dolayısıyla tartışmalar, toplam brüt rezervler üzerinden yapılmalı” dedi.

Merkez Bankası Başkanı Murat Çetinkaya, son dönemde sıklıkla gündeme gelen döviz rezervleriyle ilgili önemli açıklamalarda bulundu. Toplam rezervler, son verilere göre 95 milyar 946 milyon dolar seviyesinde bulunuyor. Net rezervlerin ise bunun çok daha altında olduğu biliniyor. “Enflasyon Raporu 2019-II” için düzenlediği bilgilendirme toplantısında konuşan Çetinkaya “Biz TCMB olarak rezervler dâhil, verilerin paylaşımında, uluslararası piyasalarda dünyada en iyi pratiklerle uyumlu bir çerçevede devam ediyoruz. Bilançomuzu günlük olarak açıklıyoruz. Rezerv verileri haftalık olarak yayımlanıyor. Bu, uluslararası pratik dikkate alındığında en sık frekans anlamına geliyor. Bunun dışında uluslararası rezervler ve döviz likiditesi tablomuz var. Bu da kapsamlı bir bilgilendirme imkânı sağlıyor ve bunu da aylık olarak yayımlıyoruz. Bakıldığında, TMCB’nin verilerinin yayımlanması ve şeffaflığı noktasında dünyadaki en iyi uygulamalara örnek olacak bir noktada duruyoruz” dedi.
Bununla birlikte zaman zaman gelişmelerle ilgili soruların gündeme gelebildiğini belirten Çetinkaya “İlk hususlardan biri, yakın zamanda tartışılan rezerv rakamlarda gözlenen dalgalanma. Sizler de biliyorsunuz, bu dalgalanma istisnai değil, yakın döneme özgü değil ve sıra dışı değil. TL karşılığı döviz depo işlemleri, teminat döviz depo işlemleri, döviz karşılığı TL-swap işlemleri, rezerv opsiyon mekanizması, bunun dışında likiditeyi sağlama, artırma ya da daraltma yönünde rezerv opsiyon mekanizması ve zorunlu karşılıklarla ilgili dönem dönem aldığımız kararlar... Enerji ithalatçısı şirketlere satışlar, hazinenin dış borç ödemeleri, cari ödemeleri ve diğer ödemeleri gibi unsular... Yani bütün merkez bankalarında olduğu gibi, dönemsel dalgalanmalar her iki yönde de gerçekleşebilir. Diğer merkez bankaları gibi rezervle ilgili iletişimleri, brüt rezerv üzerinden gerçekleştiriyoruz. Bu aslında, uluslararası yaygın bir pratik. Çünkü net rezerv konusunda uluslararası olan ve üzerinde mutabık kalınmış bir tanımlama yok. Bunlar, değişik ölçümlerde kullanılıyor. Araçların çeşitlendirilmesiyle, bu kalemin artık bir rutin olduğunu ve analizlerde kullanılmadığını da biliyoruz. Hele bizim ülkemiz gibi dolarizasyonun yüksek olduğu ülkelerde, rezerv tartışmalarının, uluslararası rezerv varlık ya da brüt rezervler üzerinden yapılması en uygun olan metot. Bu zaten uzun yıllardır gerçekleşen bir pratik, bugüne has bir şey değil” değerlendirmesinde bulundu.

EK SIKILAŞMA HER ZAMAN MASADA
Merkez Bankası Başkanı Murat Çetinkaya “Enf-lasyon Raporu 2019-II” bilgilendirme toplantısında tahminlerine ilişkin değerlendirmede bulundu. Çetinkaya “Enf-lasyonun 2019 sonunda yüzde 14,6 olarak gerçekleşeceğini, 2020 yıl sonunda yüzde 8,2’ye, 2021 yıl sonunda ise yüzde 5,4’e geriledikten sonra, orta vadede yüzde 5 düzeyinde istikrar kazanacağını tahmin ediyoruz” dedi. Para Politikası Kurulu faiz kararı metninden “ilave parasal sıkılaşma yapılabilir” ifadesinin çıkarılmasına yönelik olarak Çetinkaya “Merkez Bankası, TL’ye güveni sağlamak için elindeki tüm araçları aynı kararlılıkla kullanmaya devam edecektir. Biz ilave sıkılaşma ifadesini çıkararak, aslında şunu söyledik. Enflasyonun, hedeflerinden uzaklaşıldığı dönemde bizim projeksiyonlarımız ve tahmin patikamız, bir anlamda ara hedef hâline gelir. Burada daha dönemsel bir ifadeyi çıkarttık, daha yapısal bir ifadeyi ekledik. Karar metninin bütünlüğü içinde bakıldığında, yukarı yönlü risklere vurgumuz devam ediyor. Manşet enflasyon görünümünde belirgin bir iyileşme sağlanıncaya kadar sıkı parasal duruşun korunacağını ifade ettik. Kurul, ihtiyaç duyduğu anda ilave parasal sıkılaşma yapabilir. Bu çok net. Metni daha yapısal bir içerikle ikame ettik” açıklamasında bulundu.

HİÇBİR BOZULMA SÖZ KONUSU DEĞİL
Murat Çetinkaya, aslında “rezerv yeterliliğinin tartışıldığını” ifade ederek şunları söyledi: Elbette net rezervler, bazı analizler konusunda bakış açılarının farklılığını yansıtır. Diğer taraftan şunu unutmamak lazım; sadece resmi rezervlerin değil, bankacılık sektörünün, finansal kesim ve şirketlerin yabancı para varlıklarının da hesaba katıldığı metrikler var. Tartışmalar lütfen yanlış algı oluşturmasın; bizim takip ettiğimiz rezerv yeterliliği kavramlarına göre, son aylarda hiçbir parametrede bozulma söz konusu değil.