Faizi artırarak dövizin ateşini söndüremediler

Brezilya, Endonezya ve Hindistan'da 8 ayda yapılan faiz artışları, bu ülkelerde dövizin yükselişine engel olamadı.

Piyasalar yarın yapılacak Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası (TCMB) Para Politikası Kurulu (PPK) toplantısına kilitlendi. PPK, doların zirve üstüne zirve yaptığı ve "faiz artışı" yönündeki baskıların arttığı bir döneme denk gelmesi açısından büyük önem taşıyor. Piyasada "faiz koridorunun üst bandının artırılması" yönündeki beklentiler de yükselmiş durumda. ABD Merkez Bankası (FED) Başkanı Ben Bernanke'nin 2013 yılı mayıs ayında tahvil alımlarını azaltmaya başlayacağını ve 2014 yılında da sonlandırılabileceği sinyalini vermesinden bu yana, gelişmekte olan ülke merkez bankaları faiz silahını çekerek, kurdaki yüksek volatiliteye karşı tedbir almaya çalıştı. Ancak özellikle Türkiye ile birlikte anılan ve "Kırılgan Beşli" diye ifade edilen Hindistan, Brezilya ve Endonezya'da yapılan faiz artışlarının, doların yükselmesine engel olmadığı görüldü.Brezilya, mayıs ayından bu yana en fazla politika faizini artırma yoluna giden ülkelerden oldu. Brezilya'da, ülke merkez bankası Mayıs 2013'ten bu yana politika faizini 250 baz puan artırdı. Mayıs ayında yüzde 8 düzeyinde olan politika faizi, Ocak 2014 itibariyle yüzde 10.5 düzeyine ulaştı. Mayıs ayını dolar karşısında 2.13 seviyesinden kapatan Brezilya Reali, bu dönemden itibaren yüzde 10.4 değer kaybetti.
Endonezya, mayıs ayında yüzde 5.75 düzeyindeki politika faizini 6 ayda 175 baz puan artırarak yüzde 7.50'ye yükseltti. Endonezya Rupi'sinin söz konusu dönemde dolar karşısındaki kayıpları yüzde 23.4'e ulaştı ve en fazla değer kaybeden ülkeler arasında yer aldı.
Hindistan Merkez Bankası, gelişmekte olan ülkelerden sermaye çıkışlarının yaşandığı mayıs ayından eylül ayına kadar politika faizlerinde herhangi bir değişikliğe gitmedi. Ülke, para birimindeki değer kayıplarının hızlanması ve ağustos ayında zirveye ulaşmasıyla politika faizini eylül ve ekim aylarında 25 baz puan yükseltti. 2013 yılı mayıs ayından bu yana Hindistan Rupisi dolar karşısında yüzde 8.9 düştü.
Güney Afrika Merkez Bankası, para birimindeki değer kayıpları ve gözlenen sermaye çıkışlarına rağmen, Temmuz 2012'den bu yana yüzde 5 olan politika faizinde değişikliğe gitmedi. Ülke para birimi olan randın dolar karşısındaki değer kaybı yüzde 7.5 oldu. Gelişmekte olan ülkelerden Rusya ve Malezya da FED'in politikalarından etkilendi. Ancak her iki ülkede de politika faizi değişmedi.


Döviz yükselişi geçici oluyor faiz ise kalıcı hasar veriyor!

TCMB, geçtiğimiz mayıstan beri etkin olarak faiz koridoru aracını kullandı. Gecelik borç verme faizi, temmuz ve ağustos aylarında olmak üzere sırasıyla 75 ve 50 baz puan artırıldı ve 7.75'e çıkarıldı. 2013 sonunda FED'in tahvil alımlarını azaltmaya başlaması ve 17 Aralık Operasyonu, TL'de değer kayıplarını hızlandırdı ve dolar 2.23'e kadar yükseldi. Böylece TL, Mayıs 2013'ten bu yana dolar karşısında yüzde 18 değer kaybetti. Politika faizine dokunmayan TCMB, faiz artışının sadece ilk etki itibarıyla doların tansiyonunu düşüreceğini, sonrasında ise daha spekülatif atakların geleceğini biliyor. Ayrıca bir faiz artışının, zaten aşağı revizyona uğrayan büyüme üzerinde ekstra baskı oluşturacağı da biliniyor. TCMB, ana gösterge olarak ise enflasyona bakıyor. Uzmanlar, döviz artışından kaynaklanacak enflasyon yükselişinin bir defada gerçekleşeceğini, kurların bir noktada denge bulmasıyla birlikte bu etkinin geçeceğini belirtiyor. Faiz artışının ise her dönem maliyetler üzerinde olumsuz etki oluşturacağını belirten uzmanlar, bunun büyümeye kalıcı hasar vereceği uyarısında bulunuyor.