Kamu bankaları yatırıma kalmadı

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ‘finans sektörü eğer bu ülkede girişimciye, yatırımcıya gerekli kredi muslukları açmıyorsa karşısında bizi bulur’ uyarısına rağmen, kamu bankaları ve katılım finans sektörü, yatırımcıların beklentilerini karşılamada yetersiz kaldı.

İki kamu bankasının iştiraki olan katılım bankalarının faaliyetleri, sektörde bekleneni karşılamadı. Katılım finans sektörünün son iki aktörü kamu bankalarının iştiraki olan katılım bankaları oldu. Fakat iş dünyasının beklentilerini karşılama ve hedef tutturmada istenilen duruma gelinemedi.
BankacılıkTA pay artmadı
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, geçen yıl Vakıf Katılımın açılışında yaptığı konuşmasında sistemin bankacılık sisteminin aldığı payın yüzde 5 olduğunu belirterek “Yüzde 15’lik bir hedef var ama ben bunu yetersiz görüyorum. Yüzde 25’e çıkarmamız gerekir” demişti. Fakat bütün desteklere rağmen katılım bankalarının Türk Bankacılık Sistemi içerisindeki payları artmadı. 2016’nın ilk ayında yüzde 5,04 olan pay Kasım ayı verilerine göre 4,79’a geriledi. Ekonomiye cansuyu teşkil eden yatırımcı kredileri konusunda beklentileri karşılamayan kamu ve katılım bankaları Türkiye’nin dev projeleri dışında yatırımcı kredilerini karşılamakta yetersiz kaldı. Verilerin kredilerin beklentilerin yarısında kaldığı belirtiliyor.
Hedefler - Gerçekler
Kamu iştiraki olan katılım bankaların 2016 şube hedefi 80 iken bu hedefin altında kalınarak 73 şubeye ulaşıldı. Kamu bankası iştiraki olarak sisteme katılan ilk katılım bankasının genel müdürünün daha önce yaptığı açıklamalarda 2016 yılı sonunda nakdi ve gayrinakdî fon kullandırım tutarının, 10 milyar liraya ulaşabileceğini öngörüsüne rağmen, üçüncü çeyrekte açıklanan fonların 6,5 milyar TL seviyesine ulaşması ile beklentinin altında kalacakları tahmin ediliyor.
Finansman maliyetleri yüksek
Adana Sanayi Odası (ADASO) Başkanı Zeki Kıvanç, kamu ve katılım bankalarının fiyatlamalarının yüksek olduğunu belirterek “Fiyatlamaları yüksek. Ticari bankaların fiyatlamalarıyla normal katılım bankalarının fiyatlamaları arasında bir fark var. Bunu da mümkün olduğu kadar düşürürlerse buna da rağbet olacağını düşünüyoruz. Ticari bankalar nasıl finans kaynaklarına ulaşıyorlarsa katılım bankaları da o finans kaynaklarına ulaşıp katılım bankalarından istifade eden şirketlere daha makul fiyatlarla finansman sağlamasını arzu ediyoruz. Katılım bankaları finansman maaliyetinin yüksek olduğunu her zaman için ön planda tutuyorlar. Bizde ticari bankalarla rekabet edebilecek düzeye gelmelerini arzu ediyoruz.”
İLETİŞİM SORUNU YAŞIYORUZ
Bursalı iş adamı Mustafa Oğuz, işlerini bir yatırım bankasına kaydırmak için yaşadığı bir olayı aktarırken şunları kaydetti: Bursa’da ilk açılan devlet katılım bankası şubesi ile irtibata geçtik. Bir mal alımında murabaha (satın alma işlemi) müracaatında bulunduk. Bize önce bir limit oluşturacaklarını söylediler. Bir kaç defa da sorduk. Ancak bir daha bankadan dönüş olmadı. Biz çalıştığımız bankadan işleme devam ettik. Devletin katılım bankasının bize bir limit oluşturulduğunu 3 ay sonra niye gelmediniz diye arayıp sorduklarında öğrendik. Böyle bir iletişimsizlik yaşadık. Katılım bankası devlete ait olunca özel sektörün hızlı gelişen taleplerine cevap veremiyor.

Muslukları açmayan karşısında bizi bulur

Cumhurbaşkanı Erdoğan dün yaptığı konuşmada da finans sektörü ile ilgili açıklamalarda bulunarak Türkiye’ye yönelik saldırıların en önemli araçlarından birinin de ekonomi olduğunu belirterek şunları söyledi: “Bu durumun ekonomiyi durdurma, sanayicilere ‘yatırım yapmayın, paranızı bankada tutun’ söylemlerine kadar pek çok emaresinin bulunuyor. Paranızı bankada tutun’ denmesi ne demektir biliyor musunuz? ‘Paranı o finans kuruluşlarının sahiplerine ver, onlar hiçbir yatırım yapmadan reel sektöre oradan korkunç vurgunlar vursun’ demektir. ‘Ülkenin reel sektörüne değil, paranı git bankaya yatır, bankanın patronu kimlerse onlar da vurgunu vursun’. Bu odur. Finans sektörünün sahibi durumunda olanlar, eğer bu ülkede girişimciye, yatırımcıya gerekli kredi musluklarını açmıyorsa, kim ne derse desin karşısında bizi, hükûmeti bulacaktır. Bu millet bize oyunu verirken ne dedi, ‘Benim haklarımı sonuna kadar koru’ dedi.