Katılım endeksindeki hisseler nereden, nasıl takip edilir?
Katılım endeksi, faizsiz finans ilkelerine göre faaliyet gösteren şirketlerin hisse senetlerinden oluşan ve Borsa İstanbul tarafından yayımlanan özel bir borsa endeksidir. Peki, katılım endeksindeki hisseler nereden, nasıl takip edilir?
- Katılım endeksine uygun hisseler, Borsa İstanbul'un gönderdiği KAFİF formu ile şirketlerin beyan ettikleri faaliyet alanı ve finansal yapı bilgilerinin TKBB Danışma Kurulu tarafından Standart ve Rehber doğrultusunda değerlendirilmesiyle belirlenir.
- Endeks bileşenleri yılda iki kez, genellikle Mayıs–Eylül ve Ekim–Nisan dönemleri olarak iki periyotta güncellenir.
- Katılım endeksine uygun olmayan hisselerin iki temel nedeni, faaliyet alanının kapsam dışı sektörlerde yer alması veya finansal oran eşiklerinin aşılmasıdır.
- Kapsam dışı sektörler arasında faizli finans hizmetleri sunan bankalar, alkol üretimi yapan şirketler, kumar ve bahis platformları, tütün üreticileri ve domuz ürünleri işleyen firmalar bulunur.
- Finansal oran eşikleri aşılırsa, faizli borçları piyasa değerinin %33'ünü aşan veya uygun olmayan faaliyetlerden elde ettiği gelir %5'i geçen şirketler endekse dahil edilemez.
- Bir hisse endeksten çıkarılırsa, katılım bankalarının genel uygulamasına göre 2 dönem üst üste endeks kriterlerine uymayan hisselerin sadece satışı mümkündür ve yeniden uyum sağlanana kadar alım yapılamaz.
Endekse dahil olan şirketlerin güncel listesine Borsa İstanbul’un resmi web sitesinden veya Kamuyu Aydınlatma Platformu (KAP) üzerinden ulaşabilirsiniz. Ayrıca aracı kurumların mobil uygulamaları ve borsa takip platformları da anlık fiyat değişimlerini izlemek için kullanılabilir.
KATILIM ENDEKSİNE UYGUN HİSSELER NASIL BELİRLENİR?
Katılım endeksine uygun hisseler, yukarıda açıklanan faaliyet alanı ve finansal oran filtrelerini başarıyla geçen şirketlerin paylarından oluşur. Katılım endeksine uygun hisseleri şu adımlarla belirlenir:
1.Borsa İstanbul, BIST’te işlem gören tüm şirketlere KAFİF formunu gönderir.
2.Şirketler faaliyet alanları ve finansal yapıları hakkındaki bilgileri beyan eder.
3.TKBB Danışma Kurulu, beyanları Standart ve Rehber doğrultusunda değerlendirir.
4.Kriterlere uyan şirketler endekse dahil edilir, uymayanlar kapsam dışında bırakılır.
Endeks bileşenleri yılda iki kez güncellenir. Güncellemeler genellikle Mayıs–Eylül ve Ekim–Nisan dönemleri olarak iki periyotta yapılır. Her güncelleme döneminde bazı şirketler endekse yeni eklenir, bazıları ise kriterleri artık karşılamadığı için çıkarılır. Güncel listeye Borsa İstanbul’un resmi web sitesinden veya KAP üzerinden ulaşılabilir.
Katılım endeksinde yer alan şirketler genellikle üretim, gıda, sağlık, teknoloji, enerji, sanayi, tekstil ve gayrimenkul gibi sektörlerde faaliyet gösterir. Bu çeşitlilik, yatırımcılara farklı sektörlerde portföy dağılımı yapma imkânı sunar.
KATILIM ENDEKSİNE UYGUN OLMAYAN HİSSELER
Bir hissenin katılım endeksine uygun olmamasının iki temel nedeni vardır. Birincisi, şirketin faaliyet alanının kapsam dışı sektörlerde yer almasıdır. Örneğin faizli finans hizmetleri sunan bankalar, alkol üretimi yapan şirketler, kumar ve bahis platformları, tütün üreticileri ve domuz ürünleri işleyen firmalar doğrudan kapsam dışındadır.
Katılım bankaları hangi durumlarda caiz kabul edilir?
İkinci neden ise finansal oran eşiklerinin aşılmasıdır. Faaliyet alanı uygun olsa bile, faizli borçları piyasa değerinin %33’ünü aşan veya uygun olmayan faaliyetlerden elde ettiği gelir %5’i geçen şirketler endekse dahil edilemez. Bu durum, özellikle dönemsel değerlendirmelerde bazı şirketlerin endeksten çıkarılmasına yol açabilir.
Portföyünüzdeki bir hisse endeksten çıkarılırsa ne yapmalısınız? Bu durumda katılım bankalarının genel uygulamasına göre, 2 dönem üst üste endeks kriterlerine uymayan hisselerin sadece satışına izin verilir; yeniden uyum sağlanana kadar alış yapılamaz. Bu nedenle endeks güncellemelerini düzenli takip etmek ve portföyünüzü buna göre revize etmek önem taşır.
