Katılma hesaplarında kâr-zarar hesaplaması nasıl yapılır?

Katılım bankacılığında katılma hesaplarına dağıtılacak kâr payı hesaplanırken, havuzun performansından bankanın alacağı pay düşülür. Ardından ortaya çıkan brüt kârlılık oranına ve vadelere göre fon sahiplerinin de kâr payı hesaplanır. Vadeye göre stopaj kesintisi de yapılır ve net kâr bu şekilde ortaya çıkar.

Kaydet

0:00 0:00

Katılım bankacılığında “faizsiz” prensipler dikkate alındığı için, sistem kâr-zarar ortaklığı esası üzerine inşa edilmiştir. Bu sistemde, geleneksel bankalarda olduğu gibi önceden (vade başında) ilan edilen garanti bir getiri (faiz) yoktur. Buna karşılık katılım bankaları topladıkları paraları ortak bir havuza alır. Bunlar mutlaka karşılığı olan ticari faaliyetlerde kullanılır ve bütün bu işlemlerin neticesinde sistemin bir kâra ulaşması hedeflenir. Bu kâr, havuz katılımcıları (yani katılım hesabı açan müşteriler) arasında paylaşılır.

ÖNERİLEN HABERLER

EKONOMİ

Kira sertifikası ile tahvil arasındaki farklar neler?

KÂR-ZARAR HESABI NASIL YAPILIR?

Katılım bankaları kâr-zarar hesabını yaparken genellikle şu yolu izler:

1-PAYLAŞIM ORANI İLAN EDİLİR

Katılma hesaplarına dağıtılacak kâr payı öncesinde, bankanın ve müşterinin “kârdan ne kadar pay alacağı” belirlenir. Bu, klasik bir “kâr paylaşım oranı” tespitidir. Genellikle bankalar, dağıtılabilir kârın %80 ya da 90’ını müşterilere dağıtır; yüzde 20 ya da 10’unu ise kendileri alır.
Banka, burada “işletmeci” unvanıyla “parayı yönetme” karşılığında kendine pay ayırmaktadır. Bu pay “yönetim giderleri” olarak da bilinmektedir.

ÖNERİLEN HABERLER

EKONOMİ

Eser sözleşmesine dayalı kira sertifikası (istisna sukuk) nedir?

2-HAVUZLAR BELİRLENİR

Katılım bankalarına yatırılan paralar sadece bir havuzda toplanmaz. Çünkü her paranın vadesi faklıdır. Bununla birlikte para birimi de farklılık gösterebilir. Dolayısıyla vadeye ve para birimine göre ayrılmış çok sayıda havuz bulunabilir. Mesela vadesi 32 gün olan paralar aynı havuzda tutulur.

Katılma hesaplarında kâr-zarar hesaplaması nasıl yapılır?

3-BİRİM DEĞER HESAPLANIR

Katılım bankası bünyesinde oluşan her havuzun kazanç performansı kendi içinde hesaplanır. Bu hesaplama yapılırken, havuzun o günkü toplam değeri, havuzdaki toplam pay sayısına bölünür. Böylece birim değere ulaşılır. Havuzun kârlılığı artıyorsa birim değer de daha yüksek seviyede gerçekleşir. Birim değer hesabının ardından da havuzun “yıllık brüt kazanç oranı” ortaya çıkar.

ÖNERİLEN HABERLER

EKONOMİ

Katılım Endeksi ile BIST 100 Arasındaki Farklar

4-STOPAJ KESİNTİSİ UYGULANIR

Katılma hesaplarında da stopaj (vergi) kesintisi vardır. Elde edilen kâr payı üzerinden vade gününe göre değişen oranlarda vergi uygulanır. 2026 yılı itibarıyla TL katılım hesaplarına;

-6 aya kadar vadelilerde %17,50,

-1 yıla kadar vadelilerde %15,00 ve

-1 yıldan uzun vadeli hesaplarda da %10 stopaj uygulanmaktadır.

Net getiri, stopaj kesintisinin ardından ortaya çıkmaktadır.