Linke Tıkla, Türkiye Gazetesi'ni Google Favorilerine Ekle!
OPEC'te hangi ülke ne üretiyor? BAE sonrası petrol düşecek mi?
1960 yılında kurulan 12 üyeli OPEC, en büyük üçüncü üreticisi olan BAE’yi kaybetti. Birliğin toplam üretiminin %10’unu gerçekleştiren BAE’nin “daha fazla arz” hedeflediğini belirten Trive Yatırım Araştırma Direktörü Eren Can Umut “3,4 milyon varil kotadan kurtulup, 5 milyon varil arza koşacaklar” dedi. Hürmüz açılmadan petrolde düşüş beklenmese de, orta vadede BAE’nin daha fazla arzı ile petrolde dengelerin değişebileceği ifade ediliyor.
TÜRKİYE GAZETESİ / Ö. Faruk Bingöl — Orta Doğu’daki savaş tarihte ilk defa Hürmüz Boğazı’nın kapanmasını beraberinde getirirken, bu su yolunu kullanan ve gelirlerinin büyük kısmını petrolden elde eden ülkeleri de radikal kararlar almaya yönlendiriyor.
Bu kapsamda Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütünden (OPEC) ayrılma kararı, petrol şoku yaşanırken oldukça dikkat çekici bir hamle olarak öne çıktı.
PETROL 110 DOLAR
Savaş öncesinde dünya petrol arzının yaklaşık yüzde 20’nin gerçekleştiği Hürmüz Boğazındaki tıkanıklık ikinci ayını tamamlamak üzere. ABD ve İran arasında henüz anlaşma sağlanamazken petrol fiyatları çatışmaların başladığı günden itibaren %50’nin de üzerinde yükselişle 110 dolara yöneldi. Petroldeki bu yükseliş, arz ve sevkiyat problemleri sebebiyle üretici ülkelere pozitif yansımıyor.
Küresel Petrol Pazarında BAE Depremi ve Hürmüz Krizi
BAE NEDEN AYRILDI?
Krizin aşılması halinde fiyatlarda düşüş beklense de eski düşük seviyelere gelmeyeceği ve daha yüksek değerlerde denge oluşabileceği ifade ediliyor. BAE’nin de OPEC tarafından getirilen günlük üretim kotalarına takılmamak, maksimum kapasitede üretim yapıp daha fazla gelir elde etmek için ayrılma kararı aldığı ifade ediliyor.
HEDEF 5 MİLYON VARİL
Trive Yatırım Araştırma Direktörü Eren Can Umut, Birleşik Arap Emirlikleri'nin mayıs ayı üretim kotasının günlük 3,447 milyon varil olduğunu belirterek “OPEC’ten çıkarak, yedek kapasitesi sayesinde piyasaya istediği miktarda petrol sürme olanağına kavuşacaklar. BAE hedefi, 2027 yılına kadar kapasiteyi günlük 5 milyon varile kadar taşımak” diye konuştu.
AMAÇ DAHA ÇOK GELİR
BAE’nin son 5 yılda yaptığı yatırımlarla üretim kapasitesini 4,8 milyon varil seviyesine çıkardığını belirten Umut, “Mayıs ayı üretim kotasına göre arada yaklaşık 1,5 milyon varillik fark var. Bu da BAE'nin daha fazla petrol geliri elde edebilecekken bundan mahrum kalması demek… Ülkede atıl kapasite oluştu ve OPEC cephesinden de kota artışı kararı gelmedi. Sonuçta ayrılıyorlar dedi.
OPECte hangi ülke ne üretiyor? BAE sonrası petrol düşecek mi?
PETROL FİYATINA ETKİSİ
Hürmüz Boğazı kapalıyken petrol fiyatlarının BAE’nin hamlesinden etkilenmeyeceğini aktaran Umut, “Bu nedenle kısa vadede arz artacak, fiyatlar gerileyecek beklentisi yanlış. Ancak orta vadede piyasada BAE tarafından kayda değer bir arz artışı oluşacak” değerlendirmesinde bulundu.
OPEC 1960’TA KURULDU
OPEC (Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü), 14 Eylül 1960 tarihinde Bağdat Konferansı'nda kuruldu. Suudi Arabistan, İran, Irak, Kuveyt ve Venezuela “Kurucu Üyeler” olarak yer aldı. Güncel durumda Birleşik Arap Emirlikleri, Cezayir, Libya, Nijerya, Gabon, Ekvator Ginesi ve Kongo Cumhuriyeti de diğer üyeler arasında bulunuyor.
Bu arada Angola da petrol kotaları üzerindeki anlaşmazlıklar sebebiyle Ocak 2024 itibarıyla örgütten ayrıldı. Katar 2019’da ve Ekvador da 2020 de ayrılan ülkeler arasında...
OPEC ÜYELERİ 2025 GÜNLÜK ÜRETİMLERİ
| Ülke | Üretim (Milyon Varil) | Notlar |
|---|---|---|
| Suudi Arabistan | 9,0 – 9,3 | |
| Irak | 4,0 – 4,1 | |
| BAE | 3,0 – 3,2 | |
| Kuveyt | 2,4 – 2,5 | |
| İran | 3,2 – 3,3 | Kota dışı/Muaf |
| Nijerya | 1,5 – 1,6 | |
| Libya | 1,1 – 1,2 | Siyasi duruma göre değişken |
| Cezayir | 0,9 – 0,95 | |
| Venezuela | 0,8 – 0,9 | Kota dışı/Muaf |
| Kongo | 0,25 | |
| Gabon | 0,22 | |
| Ekvator Ginesi | 0,06 |
GÜNLÜK TOPLAM ARZ 106 MİLYON
2025 yılında dünyada ortalama günlük petrol arzı yaklaşık 106 milyon varil seviyesinde gerçekleşti. Üretimde 12 üyeli OPEC'in payı ise günlük yaklaşık 30-31 milyon varil civarında gerçekleşti. Rusya ve Kazakistan’ın da dahli olduğu OPEC+ Grubunun arzı ise geçen yıl günlük 51 milyon varile ulaştı ve üretim, toplamdan %59 pay aldı.
2025'te ABD, Kanada, Brezilya gibi OPEC dışı ülkeler ise üretimlerini rekor seviyelere çıkardı ve toplamda günlük 55 milyon varil arza ulaştılar. Böylece küresel arzda OPEC+ Grubu dışındaki ülkelerin payı %41 ile son yılların en yüksek seviyesine çıktı.
