Malulen emeklilik ile ilgili her şey

Bu yeni dönemi sizin için araştırdık. Malulen emeklilik nedir? Kimler malulen emeklilik hakkından yararlanacak? Nereye başvurmanız gerekiyor?

YAZI DİZİSİ -1- Cenk ESEN


KANSER HASTALARI EMEKLİ MAAŞI ALACAK
Türkiye'de yüzbinlerce kişiyi ilgilendiren 'malulen emeklilik' konusuyla ilgili bütün sorulara cevap veriyoruz. Eylül ayında başlayacak yeni dönemde, malulen emeklilikte birçok şey değişecek. 1959'dan bu yana aynı yönetmeliği uygulayan kurumda, 1 Eylül'den itibaren rahatsızlığı sebebiyle çalışamayan, çalışmakta güçlük çeken veya mesleklerini icra edemeyenler çok hayati haklara kavuşuyor. Yeni düzenlenen haklarla tedavi ve emeklilik süreçleri silbaştan düzenleniyor. Çağımızın hastalığı olarak adlandırılan kanser, çalışmada ayrıca ele alındı. Bütün kanser türleri tek tek incelendi ve komplikasyonlarına göre düzenleme yapıldı. Buna göre alınan kararla, Bütün kanser hastaları, tanı aldıktan sonra koşulsuz olarak 18 ay boyunca malul kabul edilecek (Tedavi süresi boyunca). Değiştirilen yönetmelikte tüm vücutta gelişen kanserleri içeren bir bölüm bulunmuyordu. Bazı kanserler ilgili bölümlerin altındaydı ve günümüz şartlarında görülen kanserlerin büyük bir kısma yer almıyordu. Kanseri hangi evresinde malul olunacağına dair bilgi de yoktu. Yeni yönetmelikle tüm kanserler organ organ tek tek ele alındı ve tek bir başlık altında toplandı. Ayrıca hangi kanserin hangi evresinde maluliyet hakkı getirildiği açık bir şekilde belirtildi. Yine hem sosyal bir problem olması hasta ve yakınları üzerinde psikolojik depremlere yol açması, yakın takip ve yoğun tedavi gerektirmesi , uygulanan tedavilerden azami bir fayda sağlanılması maksadıyla ortalama tedavi süreleri göz önünde bulundurularak bu tür hastalara 18 ay maluliyet hakkı getirildi. 18 ay maluliyet hakkı verilen hastalar 18. ayın sonunda yeni aldıkları sağlık kurulları raporlarıyla sahip oldukları kanser tipi kriterlerine göre tekrar değerlendirilmeye tabi tutularak maluliyetlerinin devamına karar verilecek.

SORULARA CEVAPLAR

Lösemiye 2 yıl maluliyet hakkı getiriliyor
Kan kanseri(lösemi) hastaları tanı aldıktan sonra 24 ay süreyle malul olma hakkına kavuşacak. Dünyada kan kanserlerinin tedavi süresinin ortalama 24 ay olmasını dikkate alan SGK yetkilileri, bu hastalığa yakalanan hastalar için 24 ay maluliyetten yararlanma hakkı düzenledi. 24 ay sonunda yapılacak incelemelerde, hangi kan kanseri tipi ise ona uygun hazırlanan maluliyet kriterlerine göre hastalara tekrar değerlendirilecek.


Komplikasyonlar maluliyet sebebi: Kanserlere ve endokrin hastalıklara bağlı gelişen ve tedavisi olmayan ağır elektrolit(sodyum, potasyum, kalsiyum) bozuklukları listeye ilk kez eklendi. Kanserli hastalarda en az kanserin kendisi kadar kansere bağlı gelişen komplikasyonlar da önem teşkil ediyor. Bu nedenle kansere bağlı maluliyet kriterlerini taşımayan ancak gelişen komplikasyonlara bağlı çalışamayacak derece ağır hastalara maluliyet hakkı verilecek. En sık görülen elektrolit bozuklukları bu maksatla maluliyet listesine eklendi.


Kemik iliği nakli bu kapsamda OLACAK?: Kemik iliği naklinden itibaren hastalar 12 ay süreyle malul olacak. Kemik iliği nakli bazı ağır hastalıklar için özel bir tedavi yöntemi olarak kabul ediliyor. Tedavinin amacına ulaşması için hastanın tedavi süresince özel ve yoğun bir bakıma ihtiyacı bulunuyor. Bu hastalara nedenine bakılmaksızın ortalama tedavi süresi boyunca yani 12 ay maluliyet hakkı getirilecek. 12. Ayın sonunda hastalar kemik iliği naklinde neden olan asıl hastalık neyse o hastalık için oluşturulan maluliyet kriterleri göz önünde bulundurularak tekrar değerlendirilecek.



Malulen emeklilik nedir?
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), meslekte kazanma gücünün(iş kazası veya meslek hastalığı) veya çalışma gücünün en az yüzde 60'ını kaybettiği SGK Sağlık Kurulu'nca tespit edilen sigortalıları malul kabul ediyor.?Haziran 2013 itibariyle Türkiye'de yaklaşık 114 bin kişi malulen emeklilikten yararlanıyor. Yılda ortalama 15 bin hasta da malullük alıyor. Yeni düzenleme sonrası özellikle 2013 yılı içinde malullük başvurularının hızla artması bekleniyor.



Malullükte şart ne?
Maluliyet için sigortalılık şartları mevcut bulunuyor. En az 10 yıldan beri sigortalı bulunup, toplam olarak bin 800 gün sigorta primi bildirilmiş olması veya başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede malul olan sigortalılar için ise sigortalılık süresi aranmaksızın bin 800 gün sigorta primi bildirilmiş olması gerekiyor.


Başvuru nereye?
Çalışmasını engelleyecek düzeyde hastalığı olduğundan dolayı malulen emekli olmak isteyen sigortalıların bu taleplerini bir dilekçe ile bağlı bulundukları sosyal güvenlik il müdürlüklerine veya ilçelerdeki merkez müdürlüklerine başvurmaları gerekiyor.


Yeni haklar var
Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 1 Eylül tarihi itibariyle yürürlüğe girecek. Bu tarihten sonra yapılacak başvurular yeni yönetmeliğe göre, 1 Eylül 2013 tarihinden önce başvuruda bulunup işlemleri sonuçlanmayan sigortalıların işlemleri eski yönetmeliğe göre değerlendirilecek.