Türkiye Gazetesi
Orta Doğu’daki savaş, Asya teknoloji zincirini sarsabilir: Çip krizi kapıda
Orta Doğu’daki enerji krizinin ardından şimdi Çin ile Tayvan arasındaki gerilimin küresel ekonomide yeni bir şok dalgasına yol açmasından korkuluyor. Uzmanlar Çin’in Tayvan’ı işgalinin yeni bir enflasyon ve üretim daralmasına yol açabileceği konusunda uyarırken, Türkiye’de özellikle otomotiv ve elektronik gibi sektörler krizin etkilerini yakından hissedebilir.
Özetle
Dinle
Orta Doğu’daki savaş, Asya teknoloji zincirini sar...
Kaydet
Ekonomi
50 dk önce
Orta Doğu'daki gerilim sonrası Asya'da Çin-Tayvan arasında artan askeri gerilim, küresel ekonomiyi enerji ve teknoloji tedarik zincirleri üzerinden yeni bir şok dalgası riskiyle karşı karşıya bırakıyor.
- Tayvan, dünyanın en büyük yarı iletken üretim merkezlerinden biri olup, muhtemel bir savaş senaryosunda üretimin aksaması küresel bir 'çip krizi' dalgasını tetikleyebilir.
- Çin ile Tayvan arasındaki gerilim, teknoloji ve üretim zincirini hedef alarak küresel ekonomide yeni bir enflasyon dalgası ve üretim daralmasına neden olabilir.
- Türkiye, hem enerji hem de teknoloji girdilerinde dışa bağımlı bir ülke olması sebebiyle bu tür gelişmelerden daha hızlı etkilenebilir; otomotiv, beyaz eşya ve elektronik üretiminde maliyet artışı ve tedarik problemleri yaşanabilir.
- Tayvan Boğazı'nın dünya ticaretinin önemli deniz yollarından biri olması, muhtemel bir çatışmada deniz ticaretini ve Türkiye'nin ithalat maliyetlerini etkileyebilir.
- Jeopolitik risk artışı, küresel finansal piyasalarda ve Türkiye'de döviz ve borsa tarafında oynaklığa neden olabilir.
0:00
0:00
1x
KAAN ZENGİNLİ - Orta Doğu’da aylardır tırmanan gerilim ve sonrasında yaşanan savaş atmosferi küresel ekonomiyi sarsarken, enerji piyasalarında yaşanan dalgalanma bütün dünyada maliyetleri artırdı. Özellikle Hürmüz Boğazı çevresinde yaşanan riskler sebebiyle petrol ve doğalgaz fiyatlarında sert yükselişler görülürken, enerji maliyetlerindeki artış birçok ülkede enflasyon baskısını yeniden güçlendirdi. Enerji piyasalarında yaşanan bu sarsıntının etkileri henüz dinmeden, küresel ekonomi için yeni bir risk başlığı daha gündemde...
Çin ile Tayvan arasında giderek artan askerî ve siyasi gerilim, muhtemel bir çatışmanın dünya ekonomisinde ikinci bir şok dalgası endişesini güçlendiriyor. Önceki gün Çin, Tayvan çevresinde 26 savaş uçağı ve 7 savaş gemisiyle devriye faaliyeti yürüttü; 16 savaş uçağı Tayvan’ın hava savunma sahasına girdi. Tayvan ordusu gelişmenin ardından hava ve deniz unsurlarını harekete geçirerek Çin güçlerini yakından izlemeye başladı. Bölgedeki askerî hareketlilik sonrası Tayvan Boğazı’nda gerilimin yeniden yükseldi. Uzmanlara göre Orta Doğu’daki kriz enerji fiyatlarını yukarı iterken, Asya’da yaşanabilecek bir savaş ise bu defa teknoloji ve üretim zincirini hedef alabilir.
EN BÜYÜK TEDARİKÇİ
Dünyanın en büyük yarı iletken üretim merkezlerinden biri olan Tayvan, küresel çip üretiminde kritik bir rol oynuyor. Özellikle Taiwan Semiconductor Manufacturing Company tarafından üretilen gelişmiş yarı iletkenler, otomotivden savunma sanayiine, akıllı telefonlardan yapay zekâ sistemlerine kadar birçok stratejik sektörde kullanılıyor. Muhtemel bir savaş senaryosunda üretimin aksaması, dünya genelinde yeni bir ‘çip krizi’ dalgasını tetikleyebilir. Bu durumdan en çok etkilenebilecek ülkelerden biri de Türkiye. Türkiye’de otomotiv, beyaz eşya ve elektronik üretiminde kullanılan birçok kritik parça ve yarı iletken Asya merkezli tedarik zincirlerinden sağlanıyor. Tedarik hatlarında yaşanabilecek bir aksama, üretim maliyetlerini artırabileceği gibi ihracat performansını da olumsuz etkileyebilir.
KÜRESEL EKONOMİDE ÜRETİM DARALMASI YAŞANABİLİR
Küresel risklerin art arda geldiğine dikkat çeken ekonomistler enerji ve teknoloji şoklarının aynı döneme denk gelmesinin dünya ekonomisi açısından ciddi bir baskı oluşturabileceğini belirtiyor. Yapılan açıklamalara göre Orta Doğu’daki gerilim enerji fiyatları üzerinden küresel maliyetleri artırırken, Çin ile Tayvan arasında yaşanabilecek bir çatışma ise üretim zincirinin kalbinde yer alan yarı iletken tedarikini sekteye uğratabilir. Bu durumun özellikle üretim ve ihracata dayalı ekonomiler için önemli riskler barındırdığını vurgulayan uzmanlar, “Enerji fiyatlarıyla başlayan maliyet baskısına bir de çip ve teknoloji tedarikinde yaşanabilecek sıkıntılar eklenirse küresel ekonomide yeni bir enflasyon dalgası ve üretim daralması gündeme gelebilir. Türkiye gibi hem enerji hem de teknoloji girdilerinde dışa bağımlı ülkeler bu tür gelişmelerden daha hızlı etkilenebilir” değerlendirmesinde bulunuyor.
TÜRKİYE’YE ETKİSİ NE OLUR?
- Yarı iletken (çip) üretimi: Tayvan dünyanın en büyük çip üretim merkezlerinden biri olduğu için üretim aksayabilir.
- Türkiye’ye etkisi: Otomotiv, beyaz eşya ve savunma sanayiinde üretim maliyetleri artabilir.
- Teknoloji sektörü: Akıllı telefon, bilgisayar ve yapay zekâ sistemlerinde kullanılan çiplerin tedariki zorlaşır.
- Türkiye’ye etkisi: Elektronik ürün fiyatlarında artış yaşanır.
- Otomotiv sanayii: Araçlarda kullanılan yüzlerce mikroçipin tedariki aksayabilir.
- Türkiye’ye etkisi: Otomotiv üretimi ve ihracatı etkilenebilir.
- Deniz ticareti: Tayvan Boğazı dünya ticaretinin önemli deniz yollarından biridir.
- Türkiye’ye etkisi: İthalat maliyetleri ve navlun fiyatları artabilir.
- Finansal piyasalar: Jeopolitik risk artışı piyasaları dalgalandırabilir.
- Türkiye’ye etkisi: Döviz ve borsa tarafında oynaklık görülebilir.
- Enerji ve emtia: Küresel belirsizlik bazı emtia fiyatlarını yukarı çekebilir.
- Türkiye’ye etkisi: Enflasyon baskısı artabilir.
- Tedarik zinciri: Asya merkezli üretim ağlarında aksama yaşanabilir.
- Türkiye’ye etkisi: Sanayi üretiminde maliyet artışı ve tedarik problemleri oluşabilir.
Yayın Tarihi
|
Bizi Takip Edin
YORUMLAR
