Teşvikin kraliçesi

AR-GE kanununda yapılan değişiklikle teşvik başvurularında adeta patlama yaşandığını belirten Experto Genel Müdiresi Jülide Birol “Bize başvuru yapan firma sayısında iki kattan fazla artış var. Bugüne kadar firmalara 587 milyon liralık AR-GE ve tasarım teşviki aldık” dedi.

Ömer TEMÜR

Kendisi MS hastası olan Jülide Birol sinir sistemini iş modeline uyarlayınca AR-GE teşvikinde aranan isim oldu. 2013 yılında kurduğu Experto ile kısa sürede Türkiye’nin lider firması hâline gelmeyi başaran Birol bugüne kadar 587 milyon liralık AR-GE teşvikine öncülük etti. Firmayı kurduklarında bir çok zorlukla karşılaştıklarını belirten Experto Genel Müdiresi Jülide Birol özellikle çantacı olarak tabir edilen kişilerle mücadele ettiklerini söyledi. Birol, “Sektörde o zaman dolandırıcılık çok yaygındı. Danışman eşittir sahtekâr algısı vardı. Bütün bunlarla mücadele etmek zorunda kaldık. Sektörde sahtekâr algısını bitirdik. Şu an geldiğimiz noktada AR-GE ve tasarım teşviki alanında Türkiye’nin lider firması hâline geldik” dedi.

TEŞVİK BAŞVURULARI İKİ KAT ARTTI
Firmalara TÜBİTAK Teknoloji ve Yenilik Destek Programları Başkanlığı (TEYDEB), KOSGEB, Bilim ve Sanayi Bakanlığı, Enerji Bakanlığı ve Savunma Sanayi alanında AR-GE destekleri için danışmanlık hizmeti verdiklerini ifade eden Birol 2016 yılında AR-GE kanununda yapılan değişiklikle teşvik başvurularında âdeta patlama yaşandığını vurguladı. Kanunla birlikte teşvik almak isteyen müşterilerinin sayısının iki kattan fazla arttığına dikkat çeken Birol, “Yapılan düzenleme ile AR-GE merkezlerinde personel zorunluluğu 30’dan 15’e indirildi. 2008’den 2016 yılına kadar kurulan AR-GE merkezi sayısı 264 iken düzenlemeyle 2016’dan bugüne kadar 916 AR-GE merkezi kuruldu. Kanunla firmalara tasarım için de teşvik verilmeye başlandı. Bu teşvikler sayesinde tasarım merkezlerinin sayısı sıfırdan 206’ya çıktı. Firmalar daha önce tasarımlarını yurt dışında yaptırıyorlardı. Yaptırdıkları tasarımlardan dolayı ayrıca her satış için bedel ödeme zorunda kalıyorlardı. Bu teşviklerle birlikte tekstil ve mobilya firmaları tasarımlarını kendi içlerinde yapmaya başladılar. Böylece hem kârlılıklarını artırdılar hem de tasarım bedeli için ödedikleri para azaldı” diye konuştu.

AYNI ANDA BİN PROJE YÜRÜTÜYOR
Bugün Türkiye devlerinin de aralarında bulunduğu 880 firmaya aktif olarak hizmet verdiklerini belirten Birol, 587 milyon liralık teşviki firmalarla buluşturduklarını dile getirdi. Şu anda bin projeyi aynı anda yürüttüklerini söyleyen Birol başarının arkasındaki iş modelini ise şöyle anlattı: Ben MS hastasıyım. Hastalığı çok araştırırken sinir sistemini hakkında çok şey öğrendim. Bunu firmamızda iş modeli olarak uygulamaya başladık. Sinir sistemi, yonca modeli hatta İttihat Terakki’nin yapılanmasına birbirine çok benziyor. Hücreler şeklinde örgütleniyoruz. Bir profesyonelin etrafından 4 çalışan var. Merkezî sinir sistemi bize sonsuz bir büyüme imkânı sunuyor. Normalde bu tür işlerde bir kişi kurumdan ayrıldığında müşteri de gidiyor. Bu modelde ise bilginin kalıcılığı önemli. Biri gittiğinde onun yerini başkası alabilir. Çalışanlar birbirini denetliyor. Birinin çıktısı diğer çalışanın girdisi oluyor. Başarı oranımız yüzde 100. Eğer teşviki alamaz isek ücreti iade ediyoruz. Bu şekilde 30 çalışan ile bin projeyi aynı anda yönetebiliyoruz. Dünyada bu kadar projeyi aynı anda yönetebilen başka bir firma yok.

TÜBİTAK 1,3 milyar liralık destek verecek
TÜBİTAK’ın 2018 yılında AR-GE destek bütçesi olarak Türkiye Araştırma Alanı (TARAL) programları kapsamında 1 milyar 360 milyon TL destek kullandıracağını belirten Jülide Birol “TÜBİTAK, Destek programından aslan payını 471,4 milyon TL ödenek ile Sanayi AR-GE Destek Programı alacak. Gelecek yıl Kamu AR-GE Destek Programı’na 250 milyon TL, Akademik ve Uygulamalı AR-GE Destek Programı’na 310 milyon TL aktarılacak” dedi.

AR-GE teşviki almak isteyen firma önce bu sorulara cevap vermeli:
¥ Firmalar hangi alanda ve nerede faaliyet gösteriyor? (Teknopark, OSB gibi...)
¥ Firmanın bir laboratuvarı var mı?
¥ Patent sahibi mi?
¥ Bugüne kadar herhangi bir AR-GE ve hibe desteği aldı mı?
¥ Uluslararası firmanın tedarikçisi mi?