Türkler bozuk araca biniyor

Otomotiv devleri hatalı araçlarını dünya genelinde geri çağırırken, benzer operasyonların nadir yaşandığı Türkiye'de kullanıcılar hukuk mücadelesi veriyor.

Otomotiv sektöründe sık sık rastlanılan, hatalı üretilen araçların servise geri çağrılma operasyonları, her nedense Türkiye'de pek yaşanmıyor. Kullanıcıların şikayetleri incelendiğinde ise, hatalı araçlar ya yollarda tehlike saçıyor ya da servis kapılarında sürünüyor. Bu operasyonların Türkiye'de nadir gerçekleşmesi, "Ülkemizde satılan bütün araçlar geri çağrılmayacak kadar kusursuz mu?" düşüncesini akıllara getiriyor. Geri çağırma operasyonlarını yayımlayan İngiltere'nin Araç ve Operatör Servisleri Ajansı 'www.vosa.gov.uk' sitesinde, hangi markanın hangi tarihte hangi model için geri çağırma operasyonu düzenlediği açıklanıyor. Araçların şasi numarası ve üretim tarihlerinin de yer aldığı bilgilerde, hatalı üretimin ne olduğu, belirtileri ve arızanın hangi risklere sebep olduğu belirtiliyor. Örneğin; A firmasının ürettiği bir model hakkında yaptığı duyuruda, "2004-2007 modelleri arasında üretilen aracın radyatör fanı, kışın yollarda dökülen tuzdan dolayı korozyona uğramaktadır. Bundan dolayı aşırı ısınma ve kısa devreye sebep olabilir" ifadeleri yer alıyor. Yangın riskinin bile bulunduğu araçlarda tedbir olarak da servise çağrılması gerektiği belirtilerek, "Tesisat yalıtımı iyileştirilecek ve fanın altına suya karşı koruma monte edilecek" deniliyor. Ancak Türkiye'de de satılan aynı araç hakkında, söz konusu tarihlerde herhangi bir geri çağırma olmadığı görülüyor. Yapılan araştırmalarda, geri çağrılması gereken araçların servislere geldiklerinde sahibinden habersiz hatanın düzeltildiği ya da araç sahiplerine servis veya sigorta yetkilileri aracılığıyla özel telefonlar açıldığı ortaya çıkıyor. Ancak yetkili servisleri kullanmayan ya da aracın ilk sahibi olmayan kullanıcıların, yangın, fren boşalması veya direksiyon kilitlenmesi gibi ciddi güvenlik problemlerine yol açan bu durumlardan haberi bile yok.

Yangın riski gizleniyor
Türkiye'de hatalı üretimden dolayı gerçekleştirilen geri çağırma operasyonlarında bilgiler açıkça verilmiyor. Geçtiğimiz yıl bir markanın dünya çapında başlattığı geri çağırma operasyonunda merkez tarafından yapılan açıklamada, "Cam düğmelerindeki hatalı üretimden dolayı, duman çıkabilir, bazı durumlarda yangına dönüşebilir" denirken, firmanın Türkiye'deki açıklamasında ise sadece "Aşınmalar, zaman içerisinde anahtarın çalışmamasına sebebiyet verebilmektedir" ifadesi yer alıyor.

Şikayet yağıyor
'Servislere başvurun' deniyor ama sürücüyü çağıran yok
İnternette yer alan kullanıcı şikayetleri incelendiğinde, ilginç sonuçlar ortaya çıkıyor. Aracındaki direksiyon problemini dile getiren çok sayıda kullanıcı defalarca gittikleri servislerdeki yetkililerin, arızanın kronik olduğunu kabul ettiklerini ancak ücretsiz tamir edemeyeceklerinden yakınıyorlar. Dünyada geri çağırma duyuruları incelendiğinde ise, söz konusu modellerin direksiyon milindeki hatalı üretimden dolayı, kontrolün kaybedileceği belirtiliyor. Duyuruda, direksiyon milinin servislerde değiştirilmesi gerektiği ifade ediliyor. Ancak söz konusu modeli kullananlar, servis tarafından çağrılmadıklarını iddia ediyorlar.

"Fabrika hatası yüzünden 3 bin lira ödemek zorunda kaldım"
İnternet sitesinde yer alan bir başka şikayette şöyle deniliyor; "2005 model aracımın direksiyon arıza lambası yandı, direksiyon aniden sertleşti ve az kalsın yoldan çıkıyordum. Servise götürdüğümde 3 bin TL'ye yakın masraf çıkardılar. İnternetten araştırdım bu sorun söz konusu araçlarda kronikmiş ve ücretsiz değişim yapılıyormuş. Müşteri hizmetleri kronik arızayı kabul etti ancak tamir masraflarını vermediler. Fabrikasyon hatası olan bu parçanın değişmesi için illaki hukuksal yollara mı başvurmak gerekiyor?" Geri çağırma duyurularına bakıldığında da aracın gerçekten direksiyon arızası sebebiyle servise çağrılması dikkat çekiyor.

"Şikayetçi olduğumda bana mahkeme yolunu gösteriyorlar"
Bir başka şikayette ise, kullanıcı 2011'de sıfır aldığı aracının direksiyonunda titremeler başladığını anlatıyor. Daha sonra vuruntuyla birlikte aracın sağa-sola çektiğinden bahsediliyor. Defalarca parçaların değiştiğini, servisin üretim hatasını kabul etmediğini anlatan kullanıcı, kendisine mahkeme yolunun gösterildiğini söylüyor. Konu araştırıldığında bir çok kullanıcının aynı şikayetleri dile getirdiği görülüyor. Araç geri çağırma duyurularında da, aynı modelin direksiyon sistemindeki arızadan söz edilerek, "Direksiyon parçaları yerinden ayrılabilir" ifadesi bulunuyor.
Enes DEMİRAY / ÖZEL HABER