Yargıtay emekliler için kararını verdi! O kesintiler geri ödenecek

Yargıtay, milyonlarca emekliyi ilgilendiren emsal bir karara imza attı. Kararla, emeklilikte haciz işlemlerine yönelik uygulamalarda düzenlemeye gidildi. Yapılan değişiklikle emeklilerin gelirleri, aylıkları ve ödenekleri, muvafakat alınmadan haczedilemeyecek. Eğer bu tür kesintiler daha önce yapıldıysa, vatandaşlar emsal kararlara atıfta bulundukları bir dava açarak iade alabilecek.

Emekliler, kredi, senet veya vergi borçları nedeniyle bankaların aylıklarına el koymasından şikayetçi. Fakat yasaya göre, emeklilerin gelirlerine bankaların rızası olmadan haciz veya bloke uygulanamıyor. Konuyla ilgili emsal bir karara imza atan Yargıtay, SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı üyelerinin aylıklarından yapılan kesintilerin Anayasal hak ihlali olduğuna hükmederek, bu kesintilerin geri verilmesini kararlaştırdı.

EMEKLİ AYLIĞI HACZEDİLEMEYEN GELİR KAPSAMINDA

Sabah’ta yer alan habere göre, emeklilik aylıkları, uzun yıllar çalışmanın sonucunda elde edilen en önemli gelir kaynaklarından biri. Lakin borç ve nafaka gibi nedenlerle yapılan kesintiler, sıklıkla mahkemelere taşınıyor.

İlgili yasaya bakıldığında, sigortalıların ve hak sahiplerinin gelir, aylık ve ödeneklerinin sağlık hizmeti sunucularının genel sağlık sigortası hükümlerinin uygulanması sonucunda kurum nezdinde doğan alacaklarına devir ve temlik edilemeyeceğini açıkça ifade ediliyor. Buna göre, emekli, dul veya yetim aylıkları nafaka haricinde haczedilemez, ancak emeklinin adına kayıtlı mallar için icra işlemi yapılabilir.

Konuyla ilgili yapılan şikayetleri değerlendiren Yargıtay, emekli aylıklarının “yaşam hakkı” kapsamında olduğunu belirterek, bankaların bu gelirlere müdahale etme yetkisinin bulunmadığını kaydetti.

BANKA HESABINDAKİ KESİNTİ ‘HATA’ SAYILACAK

Emekli aylıkları çeşitli borçlar sebebiyle icra daireleri tarafından bloke edilebilir veya banka hesaplarından kesinti yapılabilir. Bunun yanı sıra, bazı bankalar emekli aylıklarını teminat olarak kabul ederek belli bir miktar kredi verebilir.

Bankalar, kredi taksitlerinde aksama olduğunda emekli hesaplarından kesinti yapabilir. Fakat, bu kesintiler yasaya aykırı ise dava açılarak geri alınabilir. Böyle bir durum yaşayan emekliler, İstirdat davası açarak bir yıllık süre içinde yapılan kesintileri geri alabilir.

Kesintilerin durdurulması için dava açıldığında, ihtiyati tedbir istenir. Menfi tespit talebi de dilekçeye eklenir. Menfi tespit talebinin kabulü ile banka hesabındaki kesinti sonlandırılabilir.

PRİM BORCU OLANLAR DİKKAT

Şu anki uygulamada, emekli aylıklarına nafaka ve SGK prim borçları sebebiyle haciz konulabilir. Fakat SGK’nın emekliden olan alacakları için sadece aylığın dörtte biri oranında haciz işlemi yapılabilir.

Emekli vatandaşlar, aylıklarındaki kesinti ve banka blokesinin kaldırılması için Tüketici Hakem Heyetlerine müracaat edebilir. Aylığa haciz konulamasa da, emeklinin üzerine kayıtlı varlıklar (araç, ev, arazi) icra edilebilir.

İKİ KESİNTİ BİRDEN OLMAZ

Yargıtay, nafaka dışı prim borcu için asgari ücretin altındaki emekli aylıklarından kesinti yapılmasını yasaya uygun bulmadı.

Bir vatandaşın, emekli aylığının dörtte biri oranında nafaka ile birlikte prim kesintisi yapılması üzerine açtığı davada yerel mahkeme lehine karar verdi. Yargıtay da, emekli aylığının yaşam hakkı olduğunu ve bu haktan feragat edilemeyeceğini vurgulayarak kararı onayladı.