Zeytin için stratejik hamle! Kuraklığa dayanıklı ürün geliyor
Tarım Bakanlığı, kuraklığa dayanabilecek zeytin çeşitlerini belirledi. Genleriyle oynanan zeytin çeşitleri, susuzluk hâlinde de ürün vermeye devam edecek.
- Zeytin çeşitlerinin kuraklığa uyum haritası çıkarıldı ve kuraklıkla ilgili olası genler ile ilişkili proteinler tespit edildi.
- Türkiye'deki tescilli zeytin çeşitleri kuraklığa dayanıklılık seviyelerine göre üç ana gruba ayrıldı: Kuraklığa Dayanıklı, Orta Düzey Dayanıklı ve Hassas Çeşitler.
- Kuraklığa dayanıklı çeşitler arasında Butko, Çekişte ve Memecik; orta düzey dayanıklı çeşitler arasında Domat ve Sarı Ulak; hassas çeşitler arasında ise Gemlik, Ayvalık ve İzmir Sofralık yer alıyor.
- Bu çalışmalar, hangi bölgede hangi zeytinin dikilmesi gerektiği konusunda rehberlik edecek ve su kısıtı olan bölgelerde Butko, Memecik ve Çekişte gibi dayanıklı çeşitlerin tercih edilmesi öneriliyor.
CEMAL EMRE KURT - Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM) tarafından yürütülen geniş kapsamlı çalışmalarla Türkiye’nin “millî ağacı” zeytinde, birçok zeytin çeşidinin kuraklığa karşı uyum haritasının çıkarıldığını söyledi.
Yumaklı “Kuraklık stresiyle mücadelede de dayanıklı çeşitlerin geliştirilmesi öncelikli çözüm olarak önemli. Ayrıca zeytin çeşitlerinde kuraklık stresinin oluşturduğu farklılıklar, transkriptom dizileme (RNA-Seq) ile (bitkilerin genetik şifre haritası) incelenip yeni nesil dizileme teknolojileri kullanılarak kuraklıkla ilgili olası genler tespit edildi. Yine kuraklık stresiyle ilişkili proteinler tanımlandı. Bu sonuçlar, yapılacak yeni çalışmalara ve oluşturulacak ıslah programlarının planlanmasına kaynak oluşturacak. Bir başka ifadeyle, milli ağacımız zeytinin iklim krizine uyum haritasını çıkardık” dedi.
İtalya’yı tahtından etti! Türkiye zeytinde dünya ikincisi oldu
SEVİYELERE GÖRE ÜÇ ANA GRUP
Kurak ve yarı kurak bölgelerde dayanıklı çeşitlerin kullanılmasının öncelikli çözüm yolu olduğunu vurgulayan Yumaklı “TAGEM’e bağlı İzmir Bornova Zeytincilik Araştırma Enstitüsü ve iş birlikleri sonucu Türkiye’deki tescilli zeytin çeşitleri kuraklığa dayanıklılık seviyelerine göre üç ana gruba ayrıldı. Bunlar;
Kuraklığa Dayanıklı Çeşitler: Butko, Çekişte, Memecik, Sarı Yaprak, Kara Yaprak, Kiraz, Girit, Satı.
Kuraklığa Orta Düzey Dayanıklı Çeşitler: Domat, Ödemiş Eşek, Tekirdağ Çizmelik, Sarı Ulak, Erdek Yağlık ve
Kuraklığa Hassas Çeşitler: Gemlik, Görvele, Ayvalık, Sinop No:2, İzmir Sofralık, Marentelli, Samanlı.
Bu çalışmalar sonucu hangi bölgede hangi zeytinin dikilmesi gerektiği konusuna ışık tutulacak, ardandan rehabilitasyon çalışması yapılacak: Özellikle su kısıtı olan bölgelerde Butko, Memecik ve Çekişte gibi dayanıklı çeşitlerin tercih edilmesi öncelikli çözüm olacaktı” diye konuştu.
