Dünyada uygulayan ilk ülke Türkiye! İletişim Başkanlığı'ndan siber saldırılara ‘blokzincir’ önlemi, erişime açıldı

Güvenlik ve siber saldırılara karşı korumayı genişleten Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı’nın resmi İngilizce web sitesi, blok zincir altyapısına taşındı. Dışarıdan müdahalenin imkansız olduğu yeni sistem teknolojisi ile üçüncü bir aracıya ihtiyaç duyulmayacak. Türkiye dünyada resmi bir kamu web sitesini doğrudan blokzincir üzerinden yayımlayan ilk ülke oldu.

⁠Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı’nın resmi İngilizce web sitesi, geleneksel şirketlerin kullandığı tek bir merkeze bağlı bilgisayarlar (sunucular) yerine, dünya genelindeki binlerce bilgisayara dağıtılmış, kırılması ve müdahale edilmesi imkansız olan Web3 (blokzincir) teknolojisine taşındı.

ERİŞİME AÇILDI

Bakanlık bu yeni girişimi resmi hesabından "Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığımız, resmî İngilizce web sitesini dünyada bir kamu kurumu tarafından ilk kez doğrudan blok zincir altyapısı üzerinden erişime açtı" diyerek duyurdu.

TÜRKİYE İLK ÜLKE

Türkiye, bu adımla dünyada resmi bir kamu web sitesini doğrudan blokzincir üzerinden yayımlayan ilk ülke oldu.

"Yapay Zeka Dönüşümü" girişimi kapsamında hazırlanan Yapay Zeka Strateji Belgesi ile başlayan çalışmalarda, başlangıçta bulut ortamında geliştirilen yetenekler kısa sürede yüksek güvenlikli, yerli ve kurum içi (on-premise) bir altyapıya taşındı. Kurum bünyesinde kurulan yüksek performanslı GPU sunucuları ve özel ağlar sayesinde hassas veriler tamamen yerel ortamda, dış bağımlılık olmaksızın işlenmeye başlandı.

DEZENFORMASYONA SET

Bu altyapı üzerinde çeşitli yapay zeka uygulamaları geliştirildi. Güvenlik duvarlarının arkasında çalışan, kuruma özel ince ayarlı yerli dil ve görsel-dil modelleri (LLM ve VLM) devreye alındı. Yapılan yazılı açıklamaya göre, çok dilli uluslararası medya izleme sistemiyle duygu analizi, risk ve anomali tespiti ile gerçek zamanlı özetleme yetenekleri sayesinde dezenformasyona karşı çevik bir yapı kuruldu, kriz anlarında karar alma süreçleri hızlandırıldı ve vatandaşların doğru bilgiye erişimi güçlendirildi.

Hangi adımlar izlendi? Özellikler neler?

Açıklama	Detay
Kurumsal Yapay Zeka Asistanı	CibGPT: Kurum içi belgelerle entegre, güvenli ve yetkili erişim sağlar.
Çok Modlu Çerçeve	VLM tabanlı: Metin, görsel, ses ve video üretimi hızlandırılır, maliyet düşürülür.
Kodlama Asistanı	İlGen: Kod önerileri, hata analizi ve test senaryosu üretimiyle yazılım geliştirme süreçlerine katkı.
Entegrasyon Aracı	ULAK: Doğal dili SQL'e çevirerek teknik olmayan personelin veri tabanı sorgulamasına imkan tanır.
Teknolojik Paylaşım	İletişim Başkanlığı: Kamu yönetimi ve akademi dünyasıyla teknolojik birikimini paylaşıyor.
Yapay Zeka Rehberi	Kamu Kurumları için Yapay Zeka Entegrasyon Rehberi: Teknolojinin kamuda güvenli benimsenmesini destekler.
Hugging Face Profili	Türkiye'nin ilk kamu kurumu olarak Hugging Face'te resmi kurumsal profil oluşturuldu.
Açık Veri Seti	Dezenformasyonla Mücadele Merkezi tarafından hazırlanan 2.810 doğrulama kaydından oluşan Türkçe-İngilizce veri seti paylaşıldı.
Veri Seti Amacı	Araştırmacı ve geliştiricilerin dezenformasyon tespit modelleri geliştirmesini desteklemek.
Blok Zincir Entegrasyonu	Dijital arşivlerin kalıcılığı ve değiştirilemezliği için blok zincir teknolojisi kullanıldı.
Kalıcı Arşivleme	Strateji, diplomasi, tarih ve kültür alanlarındaki 130 yayın IPFS ile dağıtık ağlarda arşivlendi.
Kriptografik Kanıtlar	Yayınların kriptografik kanıtları akıllı sözleşmelerle Ethereum blok zincirine işlendi.
Kurumsal Akıllı Sözleşme	Ethereum ağı üzerinde kurumsal akıllı sözleşme devreye alındı.
Kurumsal Alan Adı	"cbiletisim.eth ENS" alan adı tescil edildi.
Blok Zincir Üzerinden Yayın	İngilizce web sitesi doğrudan blok zincir üzerinden yayımlandı.
Kamu İletişiminde Avantajlar	Dijital duyuru ve belgelerin gerçekliği merkezi sunucuya gerek kalmadan doğrulanabilir.

İletişim Başkanlığının blok zincir alanındaki çalışmaları uluslararası ölçekte de ilgiyle karşılandı.

Yapılan Yeniliğin Temel Amaçları
Güvenlik ve Siber Saldırılara Karşı Koruma
Alan Adı Güvenliği
Bilgi Güvenilirliği ve Dezenformasyonla Mücadele
Değiştirilemez Arşiv
Kriptografik Doğrulama