Kamuya tebdil-i denetim geliyor

Hükûmet, kamu hizmetlerinin sunumu, izlenmesi ve denetimine ilişkin yeni bir adım atıyor. Etkin, verimli, hesap verebilir yönetim hedefleniyor. Kamu hizmetlerinin, kamu görevlilerince gereği gibi yerine getirilip getirilmediğinin tespiti maksadıyla ‘tebdil-i denetim’ yapılacak.

YÜCEL KAYAOĞLU

Cumhurbaşkanlığı tarafından hazırlanan ‘Kamu Hizmetlerinin Sunumu, İzlenmesi ve Değerlendirilmesi Hakkındaki Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’ taslağında etkin, verimli, hesap verebilir, beyanı ve memnuniyeti esas alan ve şeffaf bir kamu yönetimi oluşturulması için alınacak tedbirlerle yer verildi. Buna göre; kamu hizmetlerinin, gereği gibi yerine getirilip getirilmediğinin tespiti amacıyla ‘tebdili denetim’ yapılacak. Denetleyen kişi, kimliğini gizleyerek vatandaş gibi kamu hizmetinden faydalanan rolüyle denetime çıkacak. Taslak ile kamu hizmetlerinin sunumunda başvuruların alınması, sonuçlandırılması, izlenmesi ve denetlenmesi süreçlerinin azami düzeyde dijital ortamda gerçekleştirilmesi de amaçlanıyor. Kamu kurumlarının tüm kurumsal yapı ve hizmet süreçleri gözden geçirilecek. Katma değer üretmeyen birimler kaldırılacak. 1 Ocak 2020 yılında yürürlüğe girmesi hedeflenen taslağa göre, tüm kamu kurumları yeni uygulamalara 6 ay içinde hazır hale gelecek. Ayrıca, işletmeler ve vatandaşlar üzerindeki mevzuattan kaynaklanan bürokratik yükü ve maliyeti ölçmeye yarayan ‘standart maliyet modeli’ oluşturulacak. Taslak ile kamu hizmetlerinin vatandaşa ulaştırılmasında getirilen diğer bazı yeni düzenlemeler şöyle sıralanıyor:

KAPI KAPI DOLAŞMAYACAK
Devlet, kurumların görev tanımlarını net bir şekilde yapacak. Aynı hizmetin farklı idareler tarafından yapılması önlenecek. Vatandaşın ilk başvuru yaptığı yerde işlemlerinin takibi ve sonuçlandırılması (başvuru başka bir kurumun görev alanına girse bile) esas olacak.

SÜREYE BAĞLI OLACAK
Kamu kurumlarının hizmet standartları ile başvuru ve şikâyetlerin ne kadar sürede sonuçlandırılacağını belirlenecek. Bu süreler içinde işlem gerçekleştirilmezse, kurumun en üst yöneticisi ve hizmeti yerine getirmekle yükümlü personel hakkında disiplin hükümleri çerçevesinde işlem yapılacak.

VATANDAŞ BİLGİLENDİRİLECEK
Kamu hizmetlerinin sunumu sırasında, vatandaşın her türlü talebi dinlenecek. İlgili formların doldurulmasına yardımcı olunacak ve taleplerine ilişkin sorular cevaplandırılacak.

REFAKATÇİ İMKÂNI
Kamu hizmetlerinden yararlanacak kişinin dezavantaj durumu dikkate alınarak evinde kamu hizmetinden yararlanmasına imkân sağlanacak. Engellilerin hizmete ulaşımı için fiziksel şartlar ile dijital ortamda gerekli önlemler alınacak. İhtilaç halinde formların doldurulması, diğer işlemlerin yapılması için refakatçı da görevlendirilecek. Gaziler, gazi ve şehit yakınları ile 65 yaşın üstündeki vatandaşlar, hamile ve engellilerin başvurularına öncelik verilecek.

DİJİTAL TÜRKİYE
Kamu hizmetlerinin sunulduğu e-devlet platformlarına “Dijital Türkiye” ismi verilecek. Dijital ortamda verilecek tüm kamu hizmetlerinin bu platforma uyumu sağlanacak. Vatandaşın bu işlemleri her aşamada takip edebilmesi de sağlanacak. Fiziki ortamda bulunan, saklama süresi geçmemiş, milli güvenlik ve kamu düzeni açısından sakıncası bulunmayan tüm belgeler dijital ortama aktarılacak.

EVRAK MEZARLIĞINA SON
Kamu kurum ve kuruluşları vatandaştan istedikleri belgeleri dijital ortam ya da ilgili yerlerde tek tek sıralayacak. ‘İdare tarafından istenecek belgeler’, ‘benzeri belgeler’ gibi muğlak ifadeler kullanılamayacak. Vatandaştan, mevzuatta yer almayan hiçbir belge istenmeyecek. Diğer kamu kurum ve kuruluşları tarafından Dijital Türkiye platformuna yüklenen belge ve bilgiler ayrıca vatandaştan istenmeyecek. Gerekli bilgilere dijital ortamdan ulaşılacak.

ÜCRET SINIRLAMASI
Sunulacak hizmet karşılığında yerine getirecek mali yükümlülükler, yasal dayanağı ile birlikte başvuru sahiplerine açıkça anlatılacak. Başvuru sahibinden yasal dayanağı olmayan hiçbir ücret istenemeyecek. Bu şekilde alınan paralar iade edilecek ve sorumlular hakkında disiplin hükümleri uygulanacak.