Köşk seçiminde ABD modeli

İl il dolaşacak olan adaylar ABD'deki gibi "seçim hesabı" açtırarak bu hesaba bağış toplayabilecek. Seçim sonrasında harcamalar YSK'ya bildirilecek.

Türkiye, yerel seçimlerin hemen ardından Cumhurbaşkanlığı seçimlerini tartışmaya başladı. Adı 'Başkanlık' olmasa da cumhurbaşkanlığı seçimlerinde ABD modeli kullanılacak. Yerel seçim ve genel seçimlerde olduğu gibi il il dolaşıp, halktan oy isteyebilecek olan Köşk adayları, ABD'de olduğu gibi bağış alabilecek. Ancak kanun, adayın yabancı devletlerden, uluslararası kuruluşlardan, tüzel kişilerden ve Türk uyrukluğunda olmayan gerçek kişilerden bağış ve yardım almasını yasaklıyor. Her bir kişinin adaylara yapabileceği nakdi yardım miktarı en yüksek devlet memuru olan Başbakanlık Müsteşarının maaşı ile sınırlı olacak. Bireysel olarak bağışın en üst sınırı yaklaşık 8 bin lira olarak belirlenecek. Alınan bağış ve yardımlar veraset ve intikal vergisinden müstesna olacak. Adaylar ödünç niteliğinde para kabul edemeyecek.
SEÇİM HESABI AÇILACAK
Seçimlerde şeffaflığın sağlanması amacıyla, YSK tarafından belirlenecek tutarın üzerindeki nakdi yardımlar adaylar tarafından "Seçim Hesabı" olarak kendileri adına açtıracakları bir banka hesabına yatırılacak. YSK tarafından belirlenecek tutarın altında kalan nakdi yardımlar ise makbuz karşılığında alınıp ve seçim hesabına yatırılacak. Alınan bağış ve yardımlar sadece seçim harcamalarında kullanılabilecek. Adaylığın kesinleşmesinden seçim sonuçlarının kesinleşmesine kadar geçen dönemde bağış ve yardımlar ile yapılan harcamalar YSK tarafından tasdik edilen listelere kaydedilecek. Seçim hesapları ile bağış, yardım ve harcamalara ilişkin bilgi ve belgeler, seçim sonuçlarının kesinleşmesini izleyen 10 gün içinde Yüksek Seçim Kurulu'na sunulacak. YSK bir ay içinde, seçim hesaplarını inceleyecek ve varsa usulsüzlükleri ve öngörülen limitlerin aşılıp aşılmadığını tespit edecek. Alınan bağış ve yardımlardan belirtilen limiti aşan miktar ile harcanmayan kısım Hazineye intikal ettirilecek.
VAATLER SINIRLI OLACAK
İcracı bir makam olmadığı için halkın seçeceği ilk Cumhurbaşkanının vaatlerinin de ne olabileceği konusunda görüşler net değil. Ancak Cumhurbaşkanlığı'na aday olacak isimlerin Çankaya Köşkü'nün herkesi temsil edeceği, Köşk'ün sadece bir onay makamı olmayacağı, Türkiye'yi bütünleştirici bir makam olacağı gibi genel vaatleri kullanması bekleniyor. Öte yandan, Cumhurbaşkanlığı seçim kanununa göre en son yapılan milletvekili genel seçimlerinde barajı aşan partiler Köşk için 1'er aday gösterebilecek.
Buket GÜVEN/TÜRKİYE GAZETESİ