Kritik yapılar artık uzaydan izlenecek! Risklerin azaltılması için yapay zekâ destekli sistem kuruluyor
AFAD-İTÜ’nün ortak projesiyle Türkiye genelindeki hastane, okul, yerleşim alanı, baraj, ulusal kara yolu ve demir yolu ağı, havalimanı gibi kritik yapılarda oluşabilecek afetler yapay zekâyla uzaktan izlenip risk azaltılacak.
İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Avrasya Yer Bilimleri Enstitüsü ile Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının (AFAD) ortaklığında geliştirilen projeyle, Türkiye genelinde kritik üstyapı ve altyapıları etkileyebilecek jeolojik riskler, yapay zekâ destekli “Jeotehlike Gözlem ve Risk Analitiği Platformu” üzerinden takip edilecek. Pilot uygulaması devreye alınan sistemle, kritik altyapı ve üstyapılarda meydana gelebilecek jeolojik tehlikelerin ulusal ölçekte izlenmesi, değerlendirilmesi ve risklerin azaltılmasına yönelik sürdürülebilirlik hedefleniyor.
İTÜ Avrasya Yer Bilimleri Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Tolga Görüm, projenin Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığının desteğiyle yürütüldüğünü anlatarak “Platform kapsamında hastaneler, yerleşim alanları, tüneller, köprüler, demir yolları ve kara yolları gibi kritik altyapılarda meydana gelebilecek heyelan, kaya düşmesi, karstik obruklar ile yer altı su seviyesindeki değişimlere bağlı alüvyon alanlardaki çökmeler uzaydan izlenecek” dedi.
ÖNCEDEN UYARACAK
Çalışmalarda sentetik açıklıklı radar görüntülerinden elde edilen verilerin kullanılacağını, yükselen ve alçalan uyduların 12 ila 16 günlük periyotlarla sağladığı görüntüler üzerinden hesaplanan deformasyonların analiz edileceğini anlatan Görüm, şöyle devam etti: “Platform, makine öğrenimi, yapay zekâ teknolojileriyle birlikte bunların hem mekânsal hem zamansal bakımdan izlenmesi ve mevcut bu tehlikelerle birlikte AFAD ve ilgili kurum kuruluşların önceden uyarılmasını hedefliyor. Platformun bir diğer hedefi erken uyarı sistemlerinin altyapısını oluşturmak.”
Prof. Dr. Görüm, çalışmanın resmen uygulamaya geçtiğini belirterek, pilot proje kapsamında gerekli altyapının kurulduğunu ve AFAD ile birlikte Türkiye genelinde 40’ın üzerinde kritik alanın izlenmeye başlandığını söyledi.
