Ruhani, Ankara'ya geldi

İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, resmi temaslarda bulunmak üzere özel uçakla Ankara'ya geldi.

İran ile Batı arasındaki ilişkilerde yumuşama sağlayan Ruhani, Cumhurbaşkanı Abdullah Gül'ün davetlisi olarak Türkiye'ye geldi. Ruhani'yi Esenboğa Havalimanı'nda Kalkınma Bakanı Cevdet Yılmaz, büyükelçilik yetkilileri ve diğer ilgililer karşıladı.
Çankaya Köşkü'nde resmi törenle karşılanan Ruhani ile Gül arasındaki ikili ve heyetler arası görüşmeler başladı. İki ülke arasında siyasi, ekonomik ve kültürel işbirliğine ilişkin altı anlaşmanın imzalanması planlanıyor.

Görüşmeler, İran'a nükleer programından dolayı uygulanan ambargonun kalkmasıyla birlikte iki ülke arasında ticaret hacmini 2015 yılında 30 milyar dolara çıkartma hedefiyle yapılacak. Türkiye-İran Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi de Ruhani ve Başbakan Tayyip Erdoğan'ın imzaları ile kurulacak.
Hedef 30 milyar dolar

Ruhani'nin ikinci durağı ise Başbakanlık olacak. Erdoğan ve Ruhani'nin başkanlığında, iki ülkenin bakanlarının da katılımıyla kurulacak olan konsey ilk toplantısını yapacak. Ziyarete, 30 milyar dolarlık ticaret hacmi hedefi damgasını vursa da ikili siyasi ilişkiler, enerji alanında işbirliği ve bölgesel gelişmeler de ele alınacak. Suriye konusunda istişarede bulunulacak. Resmi ziyaret gerçekleştiren yabancı liderlerin programları Anıtkabir ziyareti ile başlasa da Ruhani, Anıtkabir'e gitmeyecek. Cumhurbaşkanlığı Basın Başdanışmanı Ahmet Sever, AA'ya açıklamasında Türkiye ile İran arasında cumhurbaşkanları düzeyindeki protokolleri uygulama geleneğinde anıt mezar ziyaretlerinin yer almadığını bildirdi.

18 yıl aradan sonra tarihi buluşma

Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, 18 yıl aradan sonra devlet ziyareti gerçekleştiren İran Cumhurbaşkanı Ruhani'nin ziyaretinin önemine dikkat çekerek, 'Bu ziyaretin bir dönüm noktası olacağına inanıyorum. İmzalanan anlaşmaların, karşılıklı verilen sözlerin meyvelerini hep beraber alacağız' dedi.

Cumhurbaşkanı Gül ile İran İslam Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, baş başa ve heyetler arası görüşmelerin ardından kameraların karşısına geçti. İki ülke arasındaki anlaşmaların imzalanmasının ardından Gül ve Ruhani açıklamalarda bulundu. Cumhurbaşkanı Gül, 18 yıl aradan sonra devlet ziyareti gerçekleştiren Cumhurbaşkanı Ruhani'nin bu ziyaretinin önemine dikkat çekti. Ruhani ile gerçekleştirdikleri baş başa ve heyetler arası görüşmelerin verimli geçtiğini ifade eden Gül, "Siyasi, ekonomik, kültürel alanlarda ilişkileri gözden geçirip ileri taşıma iradesini ortaya koyduk. Birçok önemli anlaşmalar imzalanmıştır. Bugün de imzaladığımız birçok anlaşmada hukuki olarak işbirliğimizi güçlendirdik" dedi.

"HEDEFİMİZ TİCARİ HACMİMİZİ 30 MİLYAR DOLARA ÇIKARMAK"

İkili ilişkilerin önemli boyutunun "ekonomi" olduğunu vurgulayan Cumhurbaşkanı Gül, hedefin 15 milyar dolar olan ticari hacmin 30 milyar dolara çıkarmak olduğunu belirtti. Gül, "Bunu gerçekleştirme potansiyeli mevcuttur. İran'ın politikaları ekonomisini daha da açmaktadır. Özel sektöre sayın Ruhani'nin önem vermesi yatırımları karşılıklı olarak arttıracaktır. Yarın işadamlarıyla yapacağımız toplantılarda işadamlarımızı da teşvik edeceğiz" şeklinde konuştu.

Tercihli ticaret anlaşmasının onaylanması konusunda mutabakata varıldığını dile getiren Gül, karma ekonomik toplantıdaki kararların da hayata geçeceğini belirtti.

İki kadim dost olan Türkiye-İran'ın ilişkilerin gelişmesi sadece bu ülkeleri değil bölgeyi de ilgilendirdiğini kaydeden Gül, şunları söyledi:

"Bölge konularını da istişare ettik. Nasıl bölge problemlerine iki ülke olarak katkı veririz. Gelişen istikrarsızlık, terörist faaliyetler konusunda verimli ve faydalı görüşmeler yaptık. İran'ın nükleer programı ile ilgili meselenin diplomasiyle çözülmesini savunuyoruz. Ülkemizin tutumu gayet açıktır. Bölgemizde hiçbir ülkenin nükleer silaha sahip olmasını istemiyoruz. Diğer yandan da hiçbir ülkenin nükleer enerjiden barışçıl amaçlarla yararlanma hakkından mahrum bırakılmasına müsaade etmiyoruz. Nükleer enerjiden başka amaçlarla faydalanmak hepimizin hakkıdır."

Cumhurbaşkanı Gül, İran üzerindeki yaptırımların tamamen kaldırılması konusunda Türkiye'nin girişimlerinin devam ettiğini ve edeceğini kaydederek, Türkiye ve İran ilişkilerini her alanda çok daha ileri seviyelere taşıyacaklarını belirtti.

"EKONOMİK VE TİCARİ KAPASİTEMİZİ ARTIRMA KARARINA VARDIK"

İran'ın komşuları arasında Türkiye'nin özel bir konumu olduğuna dikkat çeken İran Cumhurbaşkanı Ruhani, "İki ülkede var olan imkanlardan ve imtiyazlardan dolayı hem de iki ülkenin bölgede özel jeopolitik konuma sahip olması çok önemlidir. Bugünkü görüşmemizde ekonomik ve ticari kapasitemizi artırma kararına vardık. Geçen seneki ticaret hacmimizi iki katına çıkaralım. Önceki anlaşmalar doğrultusunda çalışırsak ve anlaşmalardaki taahhütler yerine getirilirse ticaret hacmimiz 30 milyar dolara çıkabilir" ifadelerini kullandı. Ruhani, iki ülkenin ekonomik ilişkilerin artırılması sadece iki ülkenin yararına olmadığını, aynı zamanda bütün bölgenin yararına olacağını söyledi.

"TERÖRİZM VE AŞIRILIK KONUSUNDA MÜCADELE ORTAK AMACIMIZ"

Aşırılık ve terörizm konusunda mücadele meselesinde iki ülkenin kararlı olduğunu dile getiren Ruhani, şunları kaydetti:

"Rahmani İslam anlayışını gerçek İslam olarak dünyaya tanıtmak istiyoruz. Bölgemizdeki istikrarsızlık kimsenin yararına değildir. Bu alanda iki ülke işbirliğini artırma konusunda kararlıdır. Bölgenin güvenlik ve istikrarı için her türlü çabayı yapmayı düşünüyoruz."

"BARIŞÇIL NÜKLEER TEKNOLOJİLERE SAHİP OLMA KONUSUNDA DÜŞÜNCELERİMİZ AYNIDIR"

Nükleer meselesinde de iki ülkenin ortak düşünceye sahip olduğunu ifade eden Ruhani, "Barışçıl nükleer teknolojilere sahip olma konusunda düşüncelerimiz aynıdır. Nükleer silahlardan arındırılmış bir Ortadoğu, İran'ın önerisi ve planı olarak her iki ülkenin kabul ettiği bir karardır. Bizim bölgemiz sadece nükleer değil konvansiyonel silahlardan da arınmalıdır. Türkiye hükümeti her zaman nükleer konusunda yanımızdaydı. İran'ın nükleer hukukuna destek verdiler. Biz Türkiye'ye teşekkür ediyoruz. Umarız ikili konular ve bölgesel konularda da işbirliklerimize ve ortak bakışımıza devam ederiz" dedi

"BU ZİYARETİN BİR DÖNÜM NOKTASI OLACAĞINA İNANIYORUM"

Açıklamaların ardından Gül ve Ruhani, basın mensuplarının sorularını cevapladı. İranlı bir gazetecinin "Bu ziyaret İran-Türkiye ilişkilerinde yeni bir dönemin başlangıcıdır diyebilir miyiz?" sorusu üzerine Cumhurbaşkanı Gül, şunları kaydetti:

"Sayın Cumhurbaşkanı güçlü bir heyetle geldi. Görüşmeler sonunda Türkiye ve İran'ın büyük bir potansiyele sahip olduğuna karar verdik. Fransa ve Almanya ne kadar birbirlerine benzeyen ülkelerse, Türkiye ve İran arasında da benzer büyüklükte yatırımlar olabilir. Özellikle sayın Cumhurbaşkanı Ruhani'nin yönetiminde İran'ın takip ettiği politikalar İran'ın dünyaya açılmasına özel sektörün yol almasına önem verdiklerini görüyoruz. Türk özel sektörünün İran özel sektörünün bir araya gelerek karşılıklı önemli işler yapacağına inanıyoruz. Yaptığımız anlaşmaları uygulamak önemli. Bu anlamda bu ziyaretin bir dönüm noktası olacağına inanıyorum. İmzalanan anlaşmaların, karşılıklı verilen sözlerin meyvelerini hep beraber alacağız."

"İKİ ÜLKENİN YARDIMIYLA SURİYE VE MISIR'IN İSTİKRARI VE GÜVENLİĞİ SAĞLANACAKTIR"

İran Cumhurbaşkanı Ruhani de bir gazetecinin "Sayın Gül ile görüşmelerinizde bölgesel sorunlarla ilgili ortak bir görüş belirlenebildi mi? Enerji alımı açısından ikili ilişkiler açısından da bir ön adım olacak mı?" şeklindeki sorusuna şu yanıtı verdi:

"Bugünkü ziyaret şüphesiz iki ülke ilişkilerinde bir başlangıç noktası olacaktır. Dönüm noktası olacaktır. İlk defa böyle bir kapasiteyle üst düzey olarak Türkiye'ye bir ziyaret oluyor. İlk defa Türkiye'ye bugünkü gibi üst düzeyli stratejik işbirliği toplantıları yapılacak. İki ülkenin bakanları katılacak. Şunu hissediyorum ki çok ciddi bir irade var iki ülke liderlerinde. İlişkilerin gelişmesi ile ilgili ekonomi alanlarında kültürel alanlarda siyasi alanda, bölgesel ve uluslararası alanda mevcuttur bu irade. Bugünkü müzakereler sırasında ikili konularla ilgili görüştükten sonra aşırlık ve terörizmle mücadele konusu ve bölge ülkeleriyle ilgili sorunlarla alakalı görüştük. Suriye ve Mısır konusunda da görüştük. Bizim için önemli olan iki ülkenin istikrar ve güvenlikte anlaşmaya varmasıdır. Halkın oylarının belirleyici olmasıdır. Savaşın bitmesi, kardeşkanı akıtmaya son verilmesi arzumuzdur. Bu ülkelerle ilgili ortak düşüncelerimiz vardır. Bizim irademiz bu müzakerelerin devam etmesi doğrultusundadır ve eminiz ki iki ülkenin yardımıyla bu iki ülkenin istikrarı ve güvenliği sağlanacaktır."