"Rusya mı, Avrupa mı?" kavgası

Ukrayna'da yaşanan istikrarsızlık ve kaosu uzmanlar Türkiye'ye değerlendirdi. Yaşananlara ilişkin görüşler özetle şöyle:

İç karışıklıkların çok sayıda can kaybına neden olduğu Ukrayna'da yaşananlar için stratejistler "Türkiye'deki Gezi olaylarından farklı" tespitini yaparken, mücadeleyi "Rusya mı, Avrupa mı?" kavgası olarak özetledi. Ukrayna'da yaşanan istikrarsızlık ve kaosu uzmanlar Türkiye'ye değerlendirdi. Yaşananlara ilişkin görüşler özetle şöyle:

ULUSLAR ARASI REKABET VAR

Prof. Dr. Biral Akgün: (Stratejik Düşünce Enstitüsü Başkanı)

"Gezi olaylarından farklı yaşananlar. Ukrayna, Doğu ile Batı arasında tam bir tampon bölgedir. Çatışmaların ve tartışmalarının esas nedeni Ukrayna'nın geleceğinde kimin etkili olacağıdır. Avrupa ile mi birlikte olacak yoksa eskiden olduğu gibi Rusya'nın bir uzantısı ülke olarak mı kalacak? Yapılan seçimlerde Rusya'nın uzantısı olan hükümetin iş başına gelmesinden sonra, Avrupa Birliği ile ortaklık anlaşması imzalayacaktı. Rusya'nın Ukrayna üzerindeki baskısı nedeniyle ortaklık anlaşması iptal edildiği için halk sokağa çıktı. Rusya da Ukrayna'nın Avrupa Birliği ile ortaklık anlaşması yapmasını istemiyor. Rusya'nın hedefi yine eski Sovyet toprakları üzerinde başka bir formülle kontrolü devam ettirmek. Avrupa ve Amerika başlangıçta çekingen davranmıştı; şimdi yenini ciddi şekilde sesini yükseltmeye başladı. Gezi Parkı biraz daha Türkiye'nin kendi iç sorunlarıyla ilgidir. Ukrayna da uluslararası rekabet var. Gerginliğin nedeni de, Rusya ve Batı arasındaki gerginliğin sokağa yansıması."

RUSYA'NIN BASKISI İNKAR EDİLEMEZ

Prof. Dr. Doğu Ergil:

"Ukrayna'da toplumun kimliği ile gelecek algısıyla ilgili bir bölünmüşlük var. Ukrayna'nın Rusya'ya belini bağlamış yönetimi bu sorunu oluşturmuştur. Ukrayna toplumu otoriter, tepeden yönetilen, buyrukçu ve Rusya'ya tâbi bir sistemin parçası olmak mı yoksa özgürleşen devletin sivil toplum üzerindeki baskısı ve egemenliğinin sona ereceği bir Avrupa tarzı demokrasi mi olmak istiyor? Bunun kavgasını veriyorlar. Tercih veya o tercihin çözümlenememesi nedeniyle ortaya çıkmış olan ve çözülemediği için de sokak kavgalarına dönen bir arayıştır bu olaylar. Pek tabii Rusya'nın baskısı inkar edilemez. Toplum neden benim özel yaşamıma, geleceği seçim hakkıma karışıyorsun; bırak kendi özgür irademle hayatımı yönlendireyim çıkışıdır bu olaylar. Venezuella'da da oluyor Türkiye'de de oldu, Tayland'da da oluyor. Kültürel tercihlerde toplum mu devlet mi etkin olmalıdır sorusunu soruyor halk. Bu olayların adının, milletinin ve dininin ne olduğu önemli değil. Bu bir demokrasi mücadelesidir. Toplum kendi iradesiyle geleceğine karar verme mücadelesidir. Bunu engelleyen bir üst otorite varsa ona karşı çıkıştır."

BURNUNUN DİBİNE DAYANIR…

Prof. Dr. Hasan Köni. (İstanbul Kültür Üniversitesi Öğretim Üyesi)

"Ukrayna'da Batı'nın çok büyük parmağı var. Bölgesel baktığımız zaman Rusya tarafında kalan Ukrayna bölgelerinde Rus asıllı Ukraynalılar yaşıyor, batı bölgesinde ise Ukraynalılar var. Ukraynalı taraf kendi bölgesindeki Ruslardan nefret ediyor bu açık. Ukrayna'nın Avrupa Birliği'ne girmesi demek NATO'nun Rusların burnuna dayanması demek. Amerika bunu sağlamak için elinden geleni yapıyor. Özellikle Merkel'den yardım istemek için Almanya'ya gittiler. Ancak Merkel'in Ruslarla büyük doğalgaz anlaşması olduğu için talepleri reddedildi. Çekiniyorlar 'biz kabul etmeyiz' dediler. Rusya bu olanlar karşısında resmen Avrupa'ya 'karışmayın' dedi.' Kendi içlerinde gelişsinler' dediler. ABD, NATO sınırını hemen Rusya'nın önüne getirmek istiyor. Bu bir Amerika-Rusya çekişmesidir. Ukraynalılar pek tabii ki AB'ye girmek istiyorlar.


Osman ÇOBANOĞLU-Damla PEKER