Soruşturmalara ‘demokratik’ ayar

AYM’nin kararı sonrası, AK Parti’nin yeniden düzenleyerek torba teklife koyduğu ve sonrasında tekliften çıkardığı “güvenlik soruşturması” şartına ilişkin iki alternatifli taslak hazırlandı.

Yücel KAYAOĞLU

Anayasa Mahkemesinin (AYM) iptal ettiği ‘Kamu görevine başlayacaklar için zorunlu olan güvenlik soruşturması ve arşiv taraması uygulaması’ için AK Parti’nin çalışmaları sürüyor. AYM’nin kararı ardından AK Parti, güvenlik ve arşiv taraması uygulaması konusunda yeni bir kanun teklifi hazırlamış, ancak gelen itirazlar nedeniyle yılbaşından önce Genel Kurul’daki görüşmeler sırasında bu öneri geri çekilmişti. Özellikle güvenlik soruşturması ile ilgili ‘somut delile’ dayanmayan verilerin sağlıklı olmayacağı, demokratik hak ve özgürlükler açısından mahzurlu olduğuna yönelik AK Parti içinden de eleştiriler gelmişti. Bu tartışmalar üzerine, önce Genel Merkezde, dün de AK Parti grubunda hukukçu milletvekillerinin katılımı ile iki ayrı toplantı gerçekleştirildi. Toplantılarda, kamuda ilk defa görev alacaklar için aranacak kriterlerdeki ‘sadakat, iş birliği, devlete bağlılık’ gibi ifadelerin somut delile dayandırılması gündeme geldi. AK Parti’nin hukukçuları, bu araştırmalar sırasında mahallenin bakkalı veya komşuların bilgisine başvurulduğu misalini vererek “Sadece bu veriler somut delil olamaz. Komşunun verdiği ifadenin ne kadar gerçekçi olduğu tartışılır” dedi. Bu sebeple de güvenlik soruşturmalarından elde edilecek verilerin somut delile dayandırılmasının gerekli olduğu görüşü ortaya çıktı.

ARŞİV TARAMASI YETERLİ
AK Parti hukukçularının toplantılarında, ikinci öneri olarak da güvenlik soruşturmasına ilişkin uygulamanın mevzuattan çıkarılması, arşiv taraması ile yetinilmesi gündeme geldi. Güvenlik soruşturmasının sübjektif olduğu, bu sebeple arşiv taraması ile yetinilmesinin demokratik hak ve özgürlükler açısından daha doğru olacağı belirtildi.

SON SÖZ ERDOĞAN’DA
Toplantılarda, ‘kanunlarda güvenlik soruşturması olacaksa bunun objektif kriterlere dayandırılması, bu yapılamıyorsa sadece arşiv taramasının yasa metnine taşınmasına’ ilişkin iki ayrı taslak hazırlanması kararlaştırıldı. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın da görüşü alındıktan sonra hangi alternatifin Meclis’e sunulacağına karar verilecek.

ORTAK HAVUZ
Ayrıca, güvenlik veya arşiv soruşturması ile elde edilen verilerin ortak bir havuzda toplanması da gündeme geldi. Ortak havuzda toplanan veriler istihbarat birimlerinin ayrı ayrı ‘araştırma’ yapmasını da önlemiş olacak.