Tehlike kapıda! İstilacı böcek türü sayısında tehlikeli artış

Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bitki Koruma Bölümü Entomoloji Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. İzzet Akça, son zamanlarda Türkiye'de görülen istilacı böcek türü sayısının 60'a yaklaştığını söyledi.

Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bitki Koruma Bölümü Entomoloji Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. İzzet Akça, Türkiye'de 25-30 bin tür böcek olduğunu, farklı zaman aralıklarında ülkeye giriş yaptığı tespit edilen istilacı böcek sayısının ise 60'a yaklaştığını kaydetti.

Değişen iklim şartları, uluslararası ticaret ve ulaşım ağlarının genişlemesi, dünyada ve Türkiye'de istilacı böceklerin yayılma hızına etki ediyor. Bu türler sadece tarımsal üretimi değil, biyolojik çeşitliliği ve halk sağlığını da kötü etkiliyor.

ÇOK SAYIDA TÜR GÖRÜLMEYE BAŞLANDI

Geçtiğimiz yıllarda kahverengi kokarca, Asya kaplan sivrisineği, turunçgil uzun antenli böceği ve vampir kelebeği, domates güvesi gibi istilacı türlerin Türkiye'nin değişik bölgelerinde görülme süresi artıyor. Yüksek üreme kapasitesi, çok sayıda bitkiyle beslenebilme imkanları ve iklim değişikliğine uyum sağlama kapasiteleri sebebiyle bu türlerle mücadele zorlaşıyor.

Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bitki Koruma Bölümü Entomoloji Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. İzzet Akça, AA muhabirine yaptığı açıklamada doğada bulunan her böceğin istilacı olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirtti.

"YOĞUN GÖRÜLMESİ İSTİLACI YAPMAZ"

Bir böceğin istilacı kabul edilebilmesi için doğal olarak yer almadığı bir bölgeye daha sonra gelmesi gerektiğine dikkat çeken Akça, "Burada yerleşmesi, hızla yayılması ve ekonomik ya da ekolojik zarar oluşturması gerekir. Bir bölgede yoğun görülmesi ya da önemli bir zararlı haline gelmesi tek başına onu istilacı yapmaz." dedi.

Akça, dünyada bugüne dek yaklaşık 1 milyon 200 bin böcek türünün kaydedildiğini hatırlatarak, gerçek tür sayısının ise 5 milyonun üstünde bulunduğunu düşünüldüğünü ve bu türlerin büyük kısmının zararlı olmadığını söyledi.

"BÖCEKLERİN YÜZDE 1 İLE 3'Ü ZARARLIDIR"

Toplumda böceklere karşı genel olarak olumsuz algı olduğuna dikkat çeken Akça, "Doğadaki böceklerin yalnızca yüzde 1 ila 3'ü zararlıdır. Yaklaşık yüzde 20-30'u ise faydalı böceklerden oluşur. Geri kalan büyük bölüm, organik maddelerin ayrışması, toprak oluşumu ve ekosistemin devamlılığı açısından önemli görevler üstlenir." dedi.

Dünya çapında bugüne dek yaklaşık 1000 ila 1500 istilacı böcek türünün belirlendiğini söyleyen Akça, "Türkiye'de 25-30 bin tür böcek bulunuyor, farklı dönemlerde ülkeye giriş yaptığı belirlenen istilacı böcek sayısı ise 60'a yaklaştı." ifadelerini kullandı.

İLK SIRADA KAHVERENGİ KOKARCA GELİYOR

Akça, Türkiye'de ekonomik bakımdan en çok problem oluşturan istilacı türlerin başında kahverengi kokarca, turunçgil uzun antenli böceği, Asya kaplan sivrisineği, vampir kelebeği ve domates güvesi (Tuta absoluta) geldiğini belirterek, kahverengi kokarca başta olmak üzere birçok istilacı türün meyve ve sebze üretiminde önemli verim ve kalite kayıplarına sebep olduğuna dikkat çekti.

Asya kaplan sivrisineğinin ise direkt olarak halk sağlığını alakadar eden ayrı bir risk oluşturduğunun altını çizen Akça, "Diğer istilacı türler daha çok tarımsal zararlıdır ancak Asya kaplan sivrisineği halk sağlığı açısından ayrıca değerlendirilmesi gereken bir türdür." ifadelerini kullandı.