Yassıada emanetleri müzeye konulsun

“Yassıada”nın acılarını ve hüzünlerini yansıtan hatıraların yer aldığı 15 bin parçalık özel koleksiyonun Demokrasi Müzesinde sergilenmesi isteniyor.

DAMLA PEKER

Dönemin mebus, bürokrat ile Yassıada davalarına tanıklık etmiş kişilerin aileleri ve koleksiyonerlerden 50 yılda toplanan “Yassıada”nın acılarını, hüzünlerini yansıtan hatıraların yer aldığı 15 bin parçalık özel koleksiyonun online müzayedede satışa çıkarılması tepki çekti. Ata Müzayede bünyesinde toplanan koleksiyonun bir kısmı “atamuzayede.com” internet sitesi üzerinden satışa sunulmaya başlandı. Koleksiyonun satılmasına tepki gösteren tarihçi ve akademisyenler, bu önemli parçaların Kültür ve Turizm Bakanlığı bünyesinde toplanarak Yassıada’da kurulacak Demokrasi Müzesinde sergilenmesi gerektiğini ifade ettiler.

2060 YILI MI BEKLENECEK?
Tarihçi-yazar Mustafa Armağan, 15 bin parçalık koleksiyonun dağılmaması gerektiğini belirterek, “Bu parçalar, gelecekte daha çok önem kazanacak. Bunlar tarihin önemli bir parçası. Bakanlık müzayedeyi iptal ettirip bunları almalı. Daha önce buna benzer de 1-2 hadise olmuştu. Enver Paşanın bazı şahsi eşyalarını torunu müzayedeye çıkarmıştı. Devlet müzayedeyi iptal ettirip önemli olanlarını almıştı. Bunlar Türkiye’nin demokrasiye yürüyüş tarihinin ibret vesikaları. Bunlar tek bir müzede sergilenmesinde fayda var” dedi. Yönetmelikle ilgili de konuşan Armağan “Yüz yılın dolmasını mı bekleyeceğiz? Yoksa 2060 yılını mı beklemek gerekiyor? Tarihe mal olmuş bir şahsiyet ve dönem var. Bugün AK Parti’ye karşı yapılan darbe girişimlerinin atası 1960 darbesidir. Yassıada’da bir müze yapılıyorsa bunların öyle bir müzede toplanması kanaatindeyim” diye konuştu.

DEVLET SATIN ALABİLİR
Tarihçi-yazar Ali Güler de Kültür Bakanlığının ya da devletin koleksiyonu satın alarak yeni kurulacak Demokrasi Müzesine kazandırılması gerektiğini ifade etti. Güler, daha önce de Genelkurmay ile ilgili bazı evraklarda benzer olayların yaşandığını ifade ederek “Genelkurmay ve Atatürk’le ilgili arşiv belgeleri müzayededen satın alınıyor. Müzeye ya da arşive kazandırılıyor. Kültür Bakanlığı veya devlet o koleksiyonları satın almalı ve o yeni kurulacak Demokrasi Müzesine kazandırmalı. Eserlerin sahipleriyle görüşülüp bağışlanması ya da satın alınması yoluna da gidilebilir. Devletimizin imkânı buna yeter. Yakışanı o eserlerin Demokrasi Müzesinde sergilenmesidir” şeklinde konuştu.

MÜZEDE MUHAFAZA EDİLMELİ
Akademisyen ve Siyasetçi Selçuk Özdağ da bunların müzayedede satılmasının bilgi dağınıklığına neden olacağını kaydetti. Özdağ “Bugün Yassıada’da bir Demokrasi Müzesi oluşturuluyor. Bunların ister devlet tarafından zamanında tutulmuş olsun isterse şahıslara ait olsun müzeye kazandırılması gerekir” dedi.
Özdağ, 12 Eylül döneminde 7 yıl cezaevinde yattığını ifade ederek, şunları söyledi: Cezaevinden Türkiye’den çeşitli din adamlarıyla, siyasetçilerle mektuplaşmalarımız olmuştu. El yazması dergilerimiz de vardı. Bunları çıkarken götürmek istedim. El koydular. Aradan yıllar geçti, 2010 referandumunun ardından bununla ilgili dilekçeler yazdım. Elde edemedim, kayboldu gitti. Belki de yakıldı. Oysaki hepsi tarihe not düşecek mektuplardı. Şimdi de aynı şekilde bunların muhafaza etmenin yolu müzayedelerde satılması değil, Demokrasi Müzesine bırakmaktır.

BAKANLIK'TAN 'YETKİMİZ YOK' AÇIKLAMASI
Konu ile ilgili Kültür ve Turizm Bakanlığı yetkilileri, Etnografik Nitelikteki Taşınır Kültür Varlıkları Hakkındaki Yönetmeliğe göre 100 yaşından yukarı olmayan bu tip eserlerin etnografik sayılmadığını, özel kişi mülkiyetinde olduğunu belirtti. Özel mülkiyete devletin karışamayacağını ifade eden yetkililer “Bir eserin Etnografik olması için 100 yaşından büyük olması gerekir. Etnografik eser olsaydı müzayedenin yapılacağı yerde yetkili müze tarafından satıştan önce incelenir, müze kanunen uygun görüyorsa satışa çıkarılabilirdi. Bakanlığın kanuni bir yetkisi yoktur. Bunlar 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında olmayan objelerdir” şeklinde açıklama yaptı.