Mutlak butlan nedir, hangi durumlarda ilan edilir? Mutlak butlan sonuçları

Gündemdeki haberler sonrası “mutlak butlan” kavramı, yeniden gündeme geldi. Özellikle hangi durumlarda uygulandığı ve doğurduğu hukuki sonuçlar merak konusu oldu. Kamuoyunda "Mutlak butlan olursa ne olur" araştırılıyor.

Türk hukuk sisteminde “kesin hükümsüzlük” olarak tanımlanan mutlak butlan, hukuki işlemin daha en başından itibaren geçersiz kabul edilmesi anlamına geliyor. Kanuna, kamu düzenine veya genel ahlaka aykırı işlemlerde gündeme gelen bu kavram, son günlerde kamuoyunda en çok araştırılan hukuk terimleri arasında yer aldı.

MUTLAK BUTLAN NEDİR?

Mutlak butlan, bir hukuki işlemin daha en başından itibaren geçersiz sayılması anlamına geliyor. Hukukta “kesin hükümsüzlük” olarak da ifade edilen bu durumda işlem, yapılmış olsa bile geçerli kabul edilmiyor ve hukuki sonuç doğurmuyor. Hukuk dilinde bu durum için “hiç olmamış sayılma” ifadesi kullanılıyor.

Mahkemede mutlak butlan kararı çıkması halinde söz konusu işlem en baştan yok sayılır. Taraflar bu işlemi düzeltmeye veya geçerli hale getirmeye çalışmazlar. Kararı sonradan telafi etme yolları kapalıdır.

MUTLAK BUTLAN HANGİ DURUMLARDA İLAN EDİLİR?

Mutlak butlanın uygulandığı durumlar arasında ehliyetsizlik, hukuka aykırı sözleşmeler ve konusu imkansız işlemler yer alıyor. Örneğin akıl sağlığı yerinde olmayan bir kişinin yaptığı bazı hukuki işlemler ya da kanunun açıkça yasakladığı anlaşmalar mutlak butlan kapsamında değerlendirilebiliyor.

Ayrıca kamu düzenine aykırı kabul edilen bazı evlilikler de mutlak butlan sebebi sayılıyor. Evli bir kişinin yeniden evlenmesi, kayın hısımlığı bulunan kişiler arasındaki evlilik veya ayırt etme gücü bulunmayan kişinin evlenmesi bu kapsamda örnek gösteriliyor.

MUTLAK BUTLAN SONUÇLARI

Mutlak butlan kararı verilen işlemler hukuken hiç doğmamış kabul ediliyor. Bu nedenle taraflar, işlem geçerliymiş gibi hak iddia edemiyor ve işlemden doğan sonuçlar korunmuyor. Mahkeme, taraflardan biri talep etmese bile geçersizliği kendiliğinden dikkate alabiliyor.

Türk Borçlar Kanunu’nun 27. maddesi de mutlak butlanın temel dayanağıdır. Kanuna göre emredici hükümlere, genel ahlaka, kamu düzenine ve kişilik haklarına aykırı sözleşmeler kesin hükümsüz sayılıyor. Eğer geçersizlik sözleşmenin tamamını etkiliyorsa işlem bütünüyle yok hükmünde kabul ediliyor.