NATO'ya üye ülkeler hangileri? İşte NATO'nun kuruluşu ve tarihi

Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO), genişleme süreci ve kolektif savunma ilkesiyle küresel güvenlik mimarisinin en önemli aktörlerinden biri olmaya devam ediyor. 32 üyeli ittifakın hangi ülkelerden oluştuğu ve kuruluş süreci kamuoyu tarafından merak ediliyor.

Avrupa ve Kuzey Amerika arasında askeri ve siyasi iş birliği sağlayan NATO, son yıllarda yeni üyelerin katılımıyla yeniden gündemde. Özellikle İsveç’in katılımının ardından ittifakın üye sayısı 32’ye yükselirken, NATO’nun kuruluş amacı, 5. madde kapsamındaki kolektif savunma anlayışı ve tarihsel gelişimi yeniden araştırılmaya başlandı.

NATO'YA ÜYE ÜLKELER HANGİLERİ?

NATO bugün itibarıyla Avrupa ve Kuzey Amerika’dan toplam 32 ülkeden oluşuyor. İttifakın üyeleri şunlardır: ABD, Birleşik Krallık, Fransa, Almanya, İtalya, Kanada, Türkiye, İspanya, Hollanda, Belçika, Lüksemburg, Norveç, Danimarka, Portekiz, Yunanistan, İzlanda, Polonya, Çekya, Macaristan, Bulgaristan, Romanya, Slovakya, Slovenya, Estonya, Letonya, Litvanya, Arnavutluk, Hırvatistan, Karadağ, Kuzey Makedonya, Finlandiya ve İsveç.

Bu ülkelerin büyük çoğunluğu Avrupa’da yer alırken ABD ve Kanada Kuzey Amerika’daki üyeler olarak öne çıkıyor. İzlanda ise düzenli bir ordusu bulunmayan tek NATO ülkesi olma özelliğini taşıyor.

Soğuk Savaş sonrası dönemde genişleme politikasıyla büyüyen NATO’ya son olarak Finlandiya 2023’te, İsveç ise 2024’te ittifaka dahil oldu.

NATO NE ZAMAN KURULDU?

NATO, 4 Nisan 1949 tarihinde Kuzey Atlantik Antlaşması’nın imzalanmasıyla kuruldu. Kuruluşun temel amacı, üye ülkelerin özgürlüğünü ve güvenliğini siyasi ve askeri yollarla korumak olarak belirlendi. NATO, askeri gücünün yanı sıra siyasi istişare mekanizmasıyla da kriz yönetimi, caydırıcılık ve iş birliğine dayalı güvenlik alanlarında faaliyet yürütüyor.

2022 yılında kabul edilen son Stratejik Konsept belgesinde NATO’nun üç temel görevi; caydırıcılık ve savunma, kriz önleme ve yönetimi ile iş birliğine dayalı güvenlik olarak yeniden tanımlandı. İttifak, 360 derece güvenlik yaklaşımıyla üyelerinin toprak bütünlüğünü ve siyasi bağımsızlığını korumayı hedefliyor.

NATO'NUN KURUCU ÜLKELERİ

İttifakın 12 kurucu üyesi şunlardır: Belçika, Kanada, Danimarka, Fransa, İzlanda, İtalya, Lüksemburg, Hollanda, Norveç, Portekiz, Birleşik Krallık ve Amerika Birleşik Devletleri.

TÜRKİYE NATO'YA NE ZAMAN KATILDI?

Türkiye’nin NATO üyeliğine ilişkin protokol 17 Ekim 1951 tarihinde imzalandı. Kuzey Atlantik anlaşmasına Türkiye Cumhuriyeti’nin katılmasına dair kanun 18 Şubat 1952 tarihinde kabul edildi. Türkiye Yunanistan’la birlikte 1952 yılında NATO’ya üye oldu.