Oruçluyken unutarak yiyip içince ne yapmalı? Oruç bozulur mu? Orucu bozan ve bozmayan şeyler
Ramazan ayının gelmesiyle birlikte oruçla ilgili en çok merak edilen konular yeniden gündeme taşındı. Gün içinde dalgınlıkla bir şey yiyip içenler ya da “oruçlu olduğumu unuttum” diyenler orucu geçersiz hale getirip getirmediğini araştırıyor. Bilhassa ''Oruçluyken unutarak yiyip içince ne yapmalı? Oruç bozulur mu?'' sorusu her sene Ramazanda birçok kişinin aklında.
''Oruçluyken unutarak yiyip içince ne yapılmalı? Oruç bozulur mu? Kaza gerekir mi?'' gibi soruların cevapları merakla araştırılıyor. Oruç ibadetinin ise geçerli sayılabilmesi için bazı temel şartların yerine getirilmesi gerekiyor.
ORUÇLUYKEN UNUTARAK YİYİP İÇİNCE NE YAPMALI?
Ramazan ayında oruç tutan birçok kişi gün içinde dalgınlıkla bir şey yiyip içtiğinde ne yapması gerektiğini merak ediyor. Oruçlu olduğunu unutarak su içen ya da bir lokma yiyen kişinin hatırladığı anda yeme-içmeyi hemen bırakması gerekiyor.
Gerçekten unutkanlıkla yenilip içildiği için oruç geçersiz olmaz. Fakat kişi oruçlu olduğunu fark ettiği halde yemeye devam ederse hüküm değişir, oruç bozulmuş sayılır.
UNUTARAK YİYİP İÇMEK ORUCU BOZAR MI?
Oruçluyken unutup yemek ya da su içmek fıkhi kaynaklarda özür olarak kabul ediliyor. Bu nedenle kişi tamamen dalgınlıkla yiyip içmişse orucu bozulmuş sayılmaz.
Unutma ile yanılma aynı şey olmadığı için, vakti yanlış zannederek yapılan yeme-içme ise farklı değerlendirilir.
İMSAK GEÇTİĞİ HALDE YEMEYE DEVAM EDİLİRSE NE OLUR?
Oruç ibadetinde başlangıç sınırı imsak vaktidir. İmsak girdikten sonra “daha vakit var” düşüncesiyle yemeye ya da içmeye devam edilmesi, orucun geçerliliğini engeller.
Oruç fecr-i sadıkla yani tan yerinin ağarmasıyla başlar. Bu sınır aşıldıktan sonra yapılan yeme-içme, orucun başlangıç şartını ortadan kaldırır. Böyle bir durumda o günün orucu sahih sayılmaz ve sonradan kaza edilmesi gerekir.
ORUCU BOZAN VE BOZMAYAN ŞEYLER
Orucu bozmayan bazı şeyler:
1- Oruçlu olduğunu unutarak yiyip içmek,
2- Ağzına gelen kusuntunun geri gitmesi,
3- Oksijen tüpüyle ilaçsız suni hava vermek,
4- Orucu bozmaya niyet edip de bozmamak,
5- İstemeyerek ağız dolusu kusmak,
6- İsteyerek, zorlayarak biraz kusmak,
7- Sahurda tokluk veren ilaçlar kullanmak,
8- Göze katı veya sıvı ilaç koymak, ıslak lens takmak,
9- Gıybet etmek,
10- Rüyada ihtilâm olmak,
11- Diş çukuruna ilaç koymak,
12- Çiçek, kolonya veya parfüm koklamak,
13- Morfinsiz, iğnesiz diş çektirmek,
14- Yutmadan yemeğin tadına bakmak,
15- Sakındığı hâlde toz ve dumanın boğazdan veya burundan içeri girmesi,
16- Diş çektirince gelen tükürükten az kanı yutmak,
17- Ağzını yıkadıktan sonra, kalan yaşlığı tükürükle yutmak,
18- Dişleri arasında kalan, nohuttan küçük olan şeyi yutmak,
19- Hacamat olmak, kan aldırmak, akupunktur kullanmak,
20- Kulağa su kaçması,
21- Misvak kullanmak, macunsuz diş fırçalamak, [Macunlu fırçalamakla da oruç bozulmaz fakat mekruh olur. Macun yutulursa oruç bozulur, kaza gerekir.]
22- Gusletmek, banyo yapmak,
23- İdrar yoluna pamuk koymak, [Şâfiî’de bozar.]
24- Sağlam deriye ilaç, krem sürmek, her çeşit yakı, sigara bandı, tokluk bandı koymak,
25- Yaraya imsak vaktinden önce konan sıvı ilacın, imsak vaktinden sonra emilmesi,
26- Yaradan çıkan kan, irin ve benzerlerinin tekrar içeri girmesi,
27- Arı sokması,
28- Dudaktaki yaşlığı yutmak,
29- Banyoda oluşan su buharını teneffüs etmek,
30- Ele iğne batıp, kırığının içinde kalması,
31- Kulağa pamuklu çubuk sokmak, [Şâfiî’de bozar.]
32- Kanayan yere, kanın durması için kan taşı sürmek,
33- Ağza gelen yemeği, balgamı, kusmuğu veya baştan buruna gelen akıntıyı yutmak,
34- Bel soğukluğu hastalığından dolayı akıntı gelmesi.
35- Evi haşere için ilaçlayan, ister istemez ilacı teneffüs etse, orucu bozulmuş olmaz; çünkü sakınmak zordur,
36- Kulağa sabunlu su kaçırması,
37- Ağza su alıp çalkalamak veya ağzı yıkadıktan sonra ağızda kalan yaşlığı tükürükle yutmak,
38- Hanımını öpenin orucu, mezi gelse de bozulmaz. Öperken şehvetlenip cünüp olursa bozulur. [Cünüp olma ihtimali varsa, hanımını öpmesi mekruh olur. Orucu bozacak derece çok öperse haram işlemiş olur. Çünkü orucu mazeretsiz bozmak haramdır. Ama öperek cünüp olunca kaza gerekir, kefaret gerekmez.]
39- Akupunktur kullanmak orucu bozmaz. Akupunkturun sadece iğnesi giriyor, vücudun içine bir şey zerk edilmiyor.
40- Çatlak dudağa veya eldeki yarığa, krem, tentürdiyot, kolonya veya oksijenli su sürmek. [Açık yaraya sürülen merhemin, içeri sızdığı iyi bilinmedikçe orucu bozmadığı, Seadet-i Ebediyye'de bildirilmektedir. İyi bilmek, zanla olmaz. Kesin bilmek gerekir. Kesin bilinmeyince bozar denilemez.]
41- İğneli epilasyon yaptırmak orucu bozmaz. İçeriye ilaç gibi bir şey girmedikçe, vücuda iğne batırmak orucu bozmaz. İğneli epilasyonda içeriye ilaç girmiyor. Sadece iğne, kıl folikülüne sokularak akım veriliyor.
42- Kaş, bıyık aldırmak, etek tıraşı olmak ve epilasyon orucu bozmaz.
43- Oruçlunun ağzına gözyaşı veya ter girerse, çok olur da tuzluluğunu ağzının her yerinde duyar ve yutarsa orucu bozulur. Yutmayıp tükürürse bozmaz.
44- Kuru parmağı, ön veya arka tarafa sokmak, [Şafii’de bozar.]
