Şifahanedeki sahte kitaplar

Rami Kütüphanesi bugünlerde enteresan bir sergiye ev sahipliği yapıyor. İnsanları aldatmak için antika görünümü verilen nesneler, Kitap Şifahanesindeki “Sahte Kitaplar” adlı sergide görülebiliyor.

MURAT ÖZTEKİN'İM HABERİ - Türkiye’de her sene antika olduğu iddia edilen onlarca kitap emniyet kuvvetlerince ele geçiriliyor. Bu eserler ise Türkiye Yazma Eserler Kurumunun Rami Kütüphanesindeki Kitap Şifahanesine getirilerek inceleniyor. Tabii, birçoğunun sahte olduğu ortaya çıkıyor.

İnsanları aldatmak için antika görünümü verilerek imal edilen bu “kitapların” trajikomik hikâyeleri ise bir sergiye ilham kaynağı oldu. Kitap Şifahanesinde kapılarını açan “Sahte Kitaplar” adlı sergi, 32 nesne ile kültür dünyasının sıra dışı bir tarafını gözler önüne seriyor. Bazıları Türkiye’ye Orta Doğu ülkelerinden getirilen ve daha ziyade Doğu şehirlerinden yayılan eski görünümlü kitaplara her sene yenileri ekleniyor.

Sergi hakkında sorularımızı cevaplayan Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı Kitap Şifahanesi ve Arşiv Dairesi Başkanı Nil Baydar, “sahte kitapların” kendilerine geliş hikâyesini şu sözlerle anlatıyor: Bunlar merdiven altı yerlerde insanları kandırmak üzere üretilen nesneler. Sahte kitaplar, yapılan kontrol ve operasyonlarda ele geçirilerek polis, jandarma ya da savcılıklar yoluyla bize intikal ediyor. Yani bize “Sahte midir orijinal midir?” diye soruluyor. Kitapların orijinal olup olmadığını anlamak içinse burada birçok yazma eser uzmanı inceleme yapıyor. Kimya kökenli uzmanlar analizler gerçekleştiriyor. Sanat tarihçi ve restoratörler de eseri farklı bakımlardan inceliyorlar. Sonunda üç dört uzman bir eserin orijinal olup olmadığında karar veriyor. Aslında bu eserlerin sahte olup olmadıklarını ilk bakışta anlayabiliyoruz. Çünkü binlerce eser görüyoruz. Fakat bilimsel bir temele oturması için analizler yapıyoruz.

ÇOK ÇABA HARCAMIŞLAR

Türkiye’nin farklı şehirlerinden gelen onlarca eser incelediklerini söyleyen Baydar “Son altı yılda 120’ye yakın eseri inceledik. Tabii, aralarında az sayıda orijinal kitap da keşfettik ama şimdiye kadar 60’tan fazla uydurma nesne ortaya çıkardık. Buraya getirilmesi mümkün olmayan nesnelerin bazılarını fotoğraflardan kontrol ettik. Uyduruk kitaplar, belli ki bazı merkezlerden dağılıyor. İşlere baktığımızda ise antika bir esere benzetmek için epey çaba harcandığını görüyoruz” ifadelerini kullanıyor.

Tespit ettikleri uydurma eserlere, “Sahte Kitaplar” adlı sergide yer verdiklerini kaydeden Nil Baydar “Bu sergide bize yakın kültürlerden uyduruk kitaplar var. Aslında bunlar taklit de değil, sahte! Zaten içerikleri de yok. Yer alan yazılarının bir anlamı bulunmuyor. Bir kısmının üzerlerinde insanların baktığında hemen tanıyacağı Davut Yıldızı gibi bazı semboller kullanılmış. Bazılarında ise Hristiyan inancına dair resimler yer almış. Tamamen insanları kandırmaya yönelik, sahtecilik maksatlı işler yapmışlar” diyor.

İNSANLAR ALDANMASIN DİYE…

Sergiyi farkındalık maksadıyla açtıklarını anlatan Nil Baydar “İnsanların bu tarz sahte objelere kanmaması adına farkındalık meydana getirmek için böyle bir sergiye imza attık. Bunlar tebessümle baktığımız şeyler. Kitap kültürümüzde de enteresan şekilde yer alacakladır diye düşünüyorum” ifadelerini kullanıyor.