Erdoğan-Obama Kırmızı salonda 3 saat

Beyaz Saray'daki yemekte Esad'ın nasıl gönderileceği görüşüldü.Cenevre Formülü ön plana çıktı.

Nuh ALBAYRAK - WASHINGTONBaşbakan Recep Tayyip Erdoğan, önceki gece ABD Başkanı Barack Obama'nın onuruna verdiği akşam yemeğine katıldı. Beyaz Saray'ın Kırmızı Salonu'nda düzenlenen yemek, (TSİ) saat 02.00'de başladı. Yemekte Başbakan Erdoğan'ın yanı sıra Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu ve MİT Müsteşarı Hakan Fidan da yer aldı. ABD tarafından ise Dışişleri Bakanı John Kerry ve Obama'nın Ulusal Güvenlik Danışmanı Tom Danilon katıldı. MİT Müsteşarı'nın yemekte bulunması Türkiye açısından bir ilk oldu. Fidan'dan önceki MİT müsteşarları, sadece mevkidaşlarıyla görüşmelere katılır; devlet başkanlarıyla diplomatik temaslarda bulunmazlardı. Yemekte CIA Başkanı John Brennan'nın katılmaması, dikkat çeken bir başka noktaydı. Brennan'nın, Suriye ile İsrail-Filistin meselelerinin masaya yatırıldığı akşam yemeği sırasında, İsrail'de temaslarda bulunduğu öğrenildi.


BİRLİKTE ÇALIŞALIM
3 saat 10 dakika süren yemekli toplantıda, Suriye konusu enine boyuna değerlendirildi. İki ülkenin mutabakata vardığı Esad'sız Suriye'nin yol haritası yemekte çizildi. Kimyasal silah iddiaları ve Cenevre'de düzenlenmesi planlanan Suriye toplantısı da masadaydı. Toplantıda Hakan Fidan, istihbarat raporları doğrultusunda Suriye'nin kimyasal silah kullandığı iddialarını Amerikan tarafına sundu. Erdoğan ve heyeti, aynı zamanda Reyhanlı saldırısında Suriye gizli servisinin olduğuna dair istihbarat kayıtlarını da, Amerikalı yetkililerle paylaştı. Edinilen bilgiye göre; Obama ve Amerikalı yetkililer, getirilen bilgiler doğrultusunda birlikte çalışmayı teklif etti. Diplomatik kaynaklar, Washington yönetiminin Suriye konusunda doğrudan adım atmak yerine, muhalefete dışarıdan destek olma seçeneğinde kararlı olduğunu vurguluyor.

SERVİS JESTİ
Bu arada Obama'nın Erdoğan onuruna verdiği yemekte ilginç bir ayrıntı da dikkat çekti. Beyaz Saray yetkilileri, servis düzenini Başbakan Erdoğan'ın hassasiyetlerini göz önüne alarak gerçekleştirdi. Bıçaklar, Erdoğan'ın önünde yer alan servis tabağının sol tarafında yer aldı. Dünya standarlarında servis açılırken bıçak sağa, çatal ise sola konuyor. İslamiyette sağ el ile yemenin sünnet olduğunu bilen Beyaz Saray'daki yetkililer de bunu gözeterek, Erdoğan'ın bıçağını sola, çatalını ise sağa koydu.




REYHANLI'YI DA KONUŞTULAR
ABD tarafından Başkan Obama, Dışişleri Bakanı Kerry ve Ulusal Güvenlik Danışmanı Danilon'un katıldığı yemekte; Başbakan Erdoğan'a, Dışişleri Bakanı Davutoğlu ve MİT Müsteşarı Hakan Fidan eşlik etti. Türk heyeti, Reyhanlı saldırısında Suriye gizli servisinin olduğuna dair istihbarat kayıtlarını da Amerikalı yetkililerle paylaştı.


Düğüm Cenevre'de çözülecek
Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ile ABD Başkanı Barack Obama, önceki gün Beyaz Saray'da bir araya gelmiş ve Esad'sız yeni bir Suriye konusunda mutabakata varmıştı. Obama, "Muhalefete destek vereceğiz. Esad'ın olmadığı demokratik bir geçiş süreci için çaba göstereceğiz. Ancak bu uluslararası bir mesele. ABD'nin tek başına yapabileceği bir şey değil. Esad'ın gitmesi için sihirli bir formül yok" diyerek Cenevre'deki toplantıya dikkat çekmişti. Bu açıklamaların ardından gözler ay sonunda İsviçre'nin Cenevre kentinde yapılması planlanan Suriye toplantısına çevrildi. Askerî müdahale yerine diplomatik seçeneklere daha fazla öncelik vermeyi kararlaştıran ABD, Rusya ile yoğun bir diplomasi trafiğinin ardından anlaştı. Baas rejiminin temsilcileri ile muhaliflerin bir araya getirileceği toplantıda, Suriye lideri Esad'ın içinde olmadığı bir geçiş hükümetinin kurulması hedefleniyor. Muhalifleri ikna etmesi istenen Türkiye plana şartlı destek veriyor. Ankara'nın bu formüle, "Türkiye'ye gelmiş bir sığınmacı ertesi gün kendini güvende hissedip geri gidebilecekse, geçiş yönetiminde eli kana bulaşmamış insanlar olacaksa" destek vereceğini açıkladı. ABD, konferans için Rusya'nın Suriye hükümeti üzerindeki baskılarını sürdürmesini talep ediyor. Moskova ise, Suriye'deki aşırı radikal unsurların bölge için tehlikesine dikkat çekiyor. Cenevre toplantısında, öncelikle Esad'a askeri desteği kesmek için gerekli kararların çıkması; iki grup arasında ateşkes sağlanması ve güvenli bölge ilan edilerek mültecilerin ülkelerine dönüşünün altyapısının sağlanması bekleniyor. Ayrıca Esad'ı ayakta tutan Rusya ve İran'ın silah desteğini kesmesi masada konuşulacak öncelikli meselelerden biri. Kimyasal silahın kullanmaya başlandığının belgelenmesi sonrasında şimdiye kadar Suriye'de ölü sayısının resmi olarak 80 bini aştığı belirtiliyor.