Gül: Belli ki yeni anayasa olmayacak

Abdullah Gül, yeni anayasa için umutsuz: Sil baştan yazmak şartıyla yeni anayasa en çok arzu edilendi. Netice ortada. Bu kadar konuştuk olmadı. Tamamen yeni bir anayasa yazılamıyor. Daha fazla konuşmaya gerek yok. Belli ki olmayacak.

Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, Lizbon temaslarını izleyen heyetteki gazetecilerin sorularını cevap- landırdı. 1.5 yılda 173 maddeyi görüşüp sadece 40'ında uzlaşma sağlayan TBMM Anayasa Uzlaşma Komisyonu'nun çalışmaları ile ilgili ümitsizliğini dile getiren Gül, "Ortada üzücü bir durum var. Daha fazla konuşmaya gerek yok. Belli ki olmayacak" dedi. Cumhurbaşkanı Gül, çözüm sürecinde geçmişte düşülen hataların tekrarlanmaya- cağının da mesajını verdi. Gül, gündeme ilişkin soruları şöyle değerlendirdi;

Gül, aralarında Genel Yayın Yönetmenimiz Nuh Albayrak'ın da bulunduğu gazetecilerin sorularını cevapladı.

"BAŞARIYLA NETİCELENMELİ"
"Başından beri bu konuda tutarlı bir çizgim vardır. Bugün yapılanlar geçmişte gecikmiş olarak yapılan şeylerdir. Türk devletinin geldiği durum, demokrasinin, siyasetin gücü göze alınırsa bu gayretlerin muhakkak başarıyla neticelenmesi gerekir. Problemleri saklayarak, kapı arkasına sürerek sadece bunlar kronikleşiyor. Önceden farklı olarak, daha aleni bir çalışma var. 1999'da da, ondan önce de vardı süreçler. Ama bu dönem farklı. Demokrasinin standartları, pekişmiş gücüyle o günle bugün arasında fark var. Ortam bu problemden kurtulmak için daha müsait. Ayrıca her şey açık seçik. Her şey şeffaf konuşuluyor. TBMM'deki siyasi partiler de bu çalışmaların içindeler. Halkın seçilmiş temsilcileri olarak bu işin içindeler. O yüzden bunun mutlaka başarılı olması gerekir.
Daha önceki dönemlerde bu çatışmaların olmadığı, hatta silahlı unsurların Türkiye'yi terk ettiği dönemler boşa geçti. O yılları he-pimiz biliyoruz. Demokrasi ve hukuken yapmamız gereken şeyler vardı, yapılamadı, boşa geçti. Oysa çok daha kolay halledilebilecek dönemler vardı, ama demokrasinin zaaflarından dolayı bunlar olamadı. Şimdi daha avantajlı bir dönem var. Bu yıllar boş geçmemeli. Bu konuda yapılacak şeyler belli. Süreçle de ilgisi olmadan yapılması gereken konulardır bunlar. Meclis'teki siyasi partilerin işbirliği yapmasında fayda var. Zemini zorlamak gerekir. Anayasayla ilgili konular var, eşit yurttaşlık, yerel yönetimlerin güçlendirilmesi, kültürel meseleler... Bunların üzerinde çalışılabilir.

gt; Bir Kuveyt gazetesinde mülakatınız yayınlandı. Orada, "Terör örgütü çekilirse masaya otururuz" gibi bir ifade var...
Evet, gazete amatörce bir tercüme yapmış. Zaten benim bu süreçin başından beri söylediklerimle de paralel bir ifade değil. Arkadaşlar, mülakatların kaydını tutuyor. Söylenen, "Terörden vazgeçip silahı bıraktıkları zaman her şey yoluna girer" cümlesidir. Orada farklı bir anlam yüklenmiş.

gt; Temaslar yapıyor musunuz? İşin içinde misiniz?
Tabii ki hükümetin iradesiyle yürüyen bir süreç var. Ben de cumhurbaşkanı olarak, bilgim dahilinde ve bununla ilgili görüşlerimi paylaşabilirim. Gerek güvenlik birimleri, gerekse hükümetimiz- le... O bakımdan sistemin nasıl işlediği ortada. Parlamenter sistemde işlerin nasıl olacağı da ortada. Her şeyden önce hükümetin iradesini görmek gerekir ki, bu mecliste çoğunluğun iradesi olmuş oluyor. Biraz daha yukarıdan baktığımda, ana muhalefet partisi de seçim arifesinde bile bu tip şeyleri önermiş, savunmuş bir partidir. Bu açıdan bu yılların değerlendirilmesi için geniş zemin oluşabilir.

"SİLAH BIRAKILMAZSA, TEKRAR KULLANABİLİRLER"
Esas amaç örgütü tamamen silahtan arındırmak olmalıdır. Hedef o. Örgütün tamamen silahtan arınması gerekir ki, ilerisi için herhangi bir terslik olmasın. Bu kendilerinin de işine yarar. Çünkü kendi iradeleri dışında yarın birileri eskiden olduğu gibi onları kullanmaya çalışabilir. Coğrafyamızdaki değişikliklere, olağanüstü hallere baktığınızda, bilerek-bilmeyerek başka gelişmeler olabilir. Onun için herkesin bu dönemi sahiplenmesi gerekir.
Herkes sulhu, barışı, huzur içinde yaşamayı arzu ediyor. Halk büyük bir arzu içinde. Bunu hep birlikte sahiplenmekte ve hep beraber düzgün bir şekilde devam ettirmekte fayda var diye düşünü- yorum.

gt; Karşı taraf eşit yurttaşlık
öneriyor. Ne yapacaksınız?
Yeni anayasa yapmayla ilgili bir şey söylemek istemem açıkçası. Bu kadar konuştuktan sonra ne- tice ortada. Üzücü bir durum ortada. Daha fazla konuşup kendi kendimize de saygısızlık yapmak istemem açıkçası. Bu kadar konuştuk, ettik olmadı. Herkes görüyor. Herkesin de farklı farklı beklentileri var. Daha fazla konuşmaya gerek yok. Belli ki olmayacak.

gt; Üzücü olan nedir?
Herkesin farklı teklifleri var. Ben sistem değişikliğini kast etmiyorum. Bu, ikinci bir alternatif olarak AK Parti'nin getirdiği... Yani yeni bir anayasa yapmak değil. Görülü- yor ki, artık bu çalışmalar olma- yacak.

gt; "Her şey tozpembe değil" demiştiniz. Kaygınız nedir?
Eğer her şey çok kolay olsaydı, bu kadar Türkiye'yi üzecek olaylar olmayacaktı. Onun için herkesin bu işin kolay olmadığını görmesi gerekir. Etrafımızda olup bitenlere iyi bakmak lazım. Onlara bakınca kim bilir kimler ne gayretler içinde, bizim aleyhimize dışarıda çalışıyor. Ben tabii ki Cumhurbaşkanı olarak detaylara girersem polemiklere muhatap olacağım. Benim pozisyonumdaki insan genel bir çizgi çizebilir. Detayına girersek bir madde, iki madde... Onlara girmek istemem.

gt; Anayasa konusunda umudu-nuzu yitirmiş görüyoruz sizi
Sil baştan yazmak şartıyla yeni bir anayasa en çok arzu edilendi. Uzlaşma komisyonunun amacı da buydu. Meclis Başkanı da açıkladı. Siyasetin içinden gelmiş bir insan olarak, tabii ki ben de her şeyi okuyorum. Tamamen yeni bir anayasa yazılamıyor. Dolayısıyla tamamen baştan bir anayasa yapılmazsa mevcut anayasada değişiklik yapma yollarına gidilebilir. Daha öncekilerde yapıldığı gibi.

gt; "Türk devleti" dediniz. Peki anayasadaki Türk milleti tartışması?
Farklı farklı insanlar bir araya getirilebilir. Ama neticede herkesin niyetleri açıldığında ortak noktaya geliyor. Herkes farklılığı tanıdığını söylüyor. Sevinilecek nokta da bu.

gt; Peki bu anayasa değişikliği parça parça yapılırsa siz nasıl bir değişiklik beklersiniz?
Benim anayasa yapılması konusunda hep teşvikim vardır, ama anayasa değişikliği siyasetin bileceği bir konu. Ne yapmak istiyorlarsa, kimlerin katılımıyla yapılıyorsa bu öyle bir şey.

"BAŞKANLIK SİYASİ TERCİHTİR"

gt; Başkanlık sistemi olursa nasıl bakarsınız?
Ben buna girmem, tartışmam. Her sistemi kendi içinde demokratik yapan check-ba- lans 'ları (denge-fren) vardır. Ben sadece onlara dikkat edilmesini söyledim.

gt; Başkanlık sistemi check-balans mı?
Bu siyasi tercih konusu, ama önemli olan sistemin içindeki check-balans'lar.

gt; AK Parti'nin taslağı başkanlık sistemi üzerine ama !..
Bunlar tartışılıyor. Neticelenmiş bir şey yok. "Bu konudaki tavrı budur" diye son halini almış bir durum yok. Başkanlığa verilen taslak.


"İsrail'in Suriye'yi vurması her şeyi bozar"
Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, İsrail'in Suriye'yi vurmasını doğru bulmadığını söyledi. Hizbullah'a uzun menzilli füze taşıdığı iddia edilen konvoyun vurulması ile ilgili sorulara Lizbon'da cevap veren Gül, "Suriye'de olup bitene İsrail'in katılması kadar tehlikeli bir şey yok. Hele Orta Doğu'da bu tip şeylere katılırsa tehlikeli olur, herşeyi de bozar. Neye hizmet için o işlerin içinde girdiği de sorgulanır. Rejimin işine çok yarar, neden bu işlerin içine girdiği hep sorgulanır. Gözümüzün önünde bir ülke tükeniyor. Küllerinden de bir şey doğamayacak hale geliyor. Önemli olan bu yıkımı bitirmek. Önce bunu görmek gerekiyor" dedi. Gül, hedefin Hizbullah füzeleri olduğunun açıklamasına ise "O, vurmayı haklı göstermez. Hizbullah'a herkes bir şey söyleyebilir de, sonuçta Lübnan hükümetinin de bir parçası..." yorumunu yaptı.


'Çözüm gücümüzü artıracak'
gt; Başbakan, 1999'da 500 militanın öldürülmesinden söz etti. Bu kez durum ne?
Bu konu, bu kadar açık bir şekilde hiçbir ülkede konuşulup tartışılmadı. En yetkili insanların açıklamalarına bakınca ortaya çıkıyor ki, geldikleri yollardan Türkiye dışına çıkacaklar. Türkiye içinde şüphesiz bir kanunsuzluğa müsaade edemez kimse. Bu, bir devletin varoluş şeklidir. Ama problemleri halletmek için şüp- hesiz bir politika da gerekir. Bugün uygulanan politika, bu insanların terörden vazgeçmesi, herhangi bir silahlı eylemden vazgeçmesi, fiili olarak yürüyen şeyler bunlar. Benim baktığım şudur; Türkiye'nin cumhuriyet tarihindeki en büyük meselesidir. Önemli olan bu meselenin en az maliyetle halledilmesidir. Meselenin bizden sonraki nesillere aktarılmaması lazım. Ortada hükümetin bir iradesi var. Buna tabii ki tenkitler yapılabilir, yol göstermeler yapılabilir, öneriler sunulabilir. Türkiye'nin büyük problemden kurtulması, birliğini, bütünlüğünü, gücünü çok daha artıracak şekilde olacaktır. Yoksa bunun tersini düşünmek mümkün değil. Kimse de zaten böyle bir şeyin içinde olmaz.


ŞEREF DEFTERİNİ İMZALADILAR
Cumhurbaşkanı Gül, Lizbon'daki temaslarına Portekizli şair Luis Vaz de Camões'in mezarına çelenk koyarak başladı. Gül çifti, Portekizli mevkidaşı Anibal Cavaco Silva ve eşi tarafından Belem Sarayı'nda ağırlanıyor.

AB, Türkiye'ye uyguladığı vize politikasını değiştirmeli
Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, AB'nin Türkiye'ye karşı uyguladığı vize politikasını gözden geçirmesi gerektiğini söyledi. Portekiz Başbakanı Pedro Passos Coelho ile görüştükten sonra ortak basın toplantısında konuşan Cumhurbaşkanı Gül, 2013 yılı Nisan ayından bu yana Portekiz vatandaşlarının sadece kimlik kartlarıyla Türkiye'ye gelebildiklerini dile getirerek, "Arzu ederiz ki Avrupa Birliği de Türkiye'ye karşı uyguladığı vize politikasını biraz daha anlayışlı hale getirir" dedi. Gül, "Açıkçası, Latin Amerika ülkeleriyle bile vize muafiyetleri konuşulurken, Avrupa Gümrük Birliğinin tam üyesi Türkiye gibi bir ülkeye katı vize politikası anlayamadığımız bir husus" diye konuştu. Bu arada, iki ülke arasında; Askerî Alanda İşbirliği Çerçeve Anlaşması, İkili Ekonomik İlişkilerin Geliştirilmesi İçin Ortak Ticari Komisyon Kurulmasına Dair Deklarasyon, Diplomat Değişimine İlişkin Mutabakat Muhtırası, Eğitim, Bilim, Teknoloji, Yüksek Öğrenim, Kültür, Spor, Gençlik ve Basın-Yayın Alanlarında 2013-2016 Yıllarına İlişkin İşbirliği Programı imzalandı.