Trans Anadolugaz Boru Hattı'nda imza

Trans Anadolu Doğalgaz Boru Hattı (TANAP) Projesi Hükümetlerarası anlaşması Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ile Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın şahitliğinde imzalandı. İmza töreninde konuşan Erdoğan, "NATO'nun tavrından memnunuz. 28 ittifak üyesi, Suriye'yi şiddetle kınamışlardır ve saldırının kabul edilemeyeceği vurgulanmıştır" dedi. Erdoğan, Rusya Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan "Suriye tarafından Türk uçağını düşürülmesi provokatif ve önceden planlanmış bir fiil olarak düşünülmemeli" açıklamasının sorulması üzerine, Rus Bakan Lavrov'un, Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu ile yaptığı görüşmede aktardıklarının farklı olduğunu söyledi.

TANAP Projesi Hükümetlerarası Anlaşması, Beşiktaş'taki Başbakanlık Çalışma Ofisi'nde düzenlenen törenle imzalandı. Anlaşmayı Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız ile Azerbaycan Sanayi ve Enerji Bakanı Natık Aliyev imzaladı. Erdoğan ve Aliyev de anlaşmaya şahit olarak imza attı. Törende konuşan Başbakan Erdoğan, bugün imzalanan anlaşmayla birlikte, projenin hukuki altyapısının tamamlanmasına yönelik en önemli adımın atıldığını belirterek, "Bu proje, ülkelerimiz arasındaki stratejik işbirliğini derinleştirmekle kalmayacak, ayrıca Azerbaycan ile Avrupa arasında Türkiye üzerinden organik bir bağ tesis edecektir" ifadelerini kullandı.

Başbakan Erdoğan, TANAP Projesi'nin Şah Deniz Faz 2 gazıyla işletime alınacağını, ancak ileride bu boru hattı üzerinden Azerbaycan'ın diğer sahalarından elde edilecek doğalgazın da taşınmasının söz konusu olduğunu, Azerbaycan üzerinden transit geçecek Hazar ötesi gaz kaynaklarının da TANAP'a yönlendirilebileceğini söyledi. Milyarlarca dolarlık yatırım gerektirecek projenin, bölge halklarının ve gelecek nesillerin refahının güvence altına alınmasına büyük katkılar sağlayacağının kaydeden Erdoğan, "Aynı zamanda, Azerbaycan'la ortak kaderimize ve her alanda mükemmel seyreden ilişkilerimizin enerji boyutuna da ayrı bir güç kazandıracağına inanıyoruz" diye konuştu.

RUSYA'NIN AÇIKLAMASINA TEPKİ

Konuşmanın ardından basın mensuplarının sorularını yanıtlayan Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, Rusya Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan "Suriye tarafından Türk uçağını düşürülmesi provokatif ve önceden planlanmış bir fiil olarak düşünülmemeli" açıklamasının sorulması üzerine, Rus Bakan Lavrov'un, Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu ile yaptığı görüşmede aktardıklarının farklı olduğunu söyledi. Erdoğan, Lavrov'un Suriye tarafıyla konuştuktan sonra böyle bir açıklama yapılmış olabileceğini söyledi. Erdoğan, Suriye'nin, Türk askeri uçağını düşürmesine ilişkin, "NATO'nun tavrından doğrusu memnunuz. 28 ittifak üyesi, Suriye'yi şiddetle kınamışlardır ve saldırının kabul edilemeyeceği vurgulanmıştır. NATO'nun bu noktada da ayrılmaz bir bütün olarak süreci değerlendireceğini ve takip edeceğini de ortaya koymuşlardır" ifadelerini kullandı.

TANAP PROJESİ

Azerbaycan devlet petrol şirketi SOCAR'ın, Türkiye'den BOTAŞ ile TPAO'nun ortaklığı ile 26 Aralık 2011 tarihinde ön mutabakatı gerçekleştirilen Trans Anadolu Doğalgaz Boru Hattı Projesi, 7 milyar dolar yatırımla hayata geçecek. Projenin ilk etabı 2018 yılında tamamlanacak.

TANAP için oluşturulan konsorsiyumda SOCAR, BOTAŞ ve TPAO ilk ortaklar olarak yer alıyor. TANAP projesi kapsamında, Türkiye'nin BOTAŞ ve TPAO ile beraber bu konsorsiyum içeresindeki hissesi yüzde 20 olacak. Projenin yüzde 80'lik hissesi SOCAR'a ait olacak.

Trans Anadolu Doğalgaz Boru Hattı, gazın Azerbaycan'dan çıkarak, Gürcistan'dan geçip Türkiye üzerinden satılmasını ve iletilmesini öngörüyor. Şah Deniz 2 Konsorsiyumu'nun 16 milyar metreküplük gazının, 6 milyar metreküplük kısmı Türkiye'ye satılacak, 10 milyar metreküplük kısmı da TANAP ile Avrupa'ya Bulgaristan ve/veya Yunanistan sınırında teslim edilecek.

Giriş noktası Türkiye sınırı Türkgözü girişi olan 56 inçlik hattın, Avrupa'ya çıkış noktaları Yunanistan ve/veya Bulgaristan sınırları, Türkiye içi çıkış noktaları ise Eskişehir ve Trakya bölgesi olacak.

TANAP projesi için öngörülen 4 aşamanın ilki 2018'de ilk gaz akışıyla gerçekleşecek. 2020'de yıllık 16 milyar metreküp olacak kapasitenin, 2023'te 23'e, 2026'da ise yılda 31 milyar metreküp seviyesine kadar ulaşması hedefleniyor.

Türkiye Ulusal İletim Hattının batı girişini besleyerek, batı bölgesi arz güvenliğini kuvvetlendirecek proje, gelecekte Türkmen gazının Türkiye ve Avrupa'ya iletimi için alternatif bir hat olma özelliği de taşıyor.

İki ülke açısından çok büyük stratejik öneme sahip olan TANAP, Türkiye ve Avrupa için uygun fiyat ve tanımlanmış doğalgaz kapasitesiyle arz güvenliğini desteklerken, Azerbaycan'ın sahip olduğu doğalgaz kaynaklarının yeni pazarlara ulaştırılması gibi büyük kazanımları da beraberinde getiriyor.