Arkadaşın sigarası da koah yapıyor

En çok öldüren hastalıklar içinde 3. sırada yer alan KOAH’ın sebebi kirli hava ve sigara. Hastalıkla ilgili son araştırmalar sigara içmek kadar sigara dumanına maruz kalmanın da KOAH’a yol açtığını gösteriyor…

Ziyneti Kocabıyık

Türkiye’de 40 yaş üstünde her beş kişiden biri KOAH hastası. Ancak ne yazık ki hasta olanların yüzde 90’ı hasta olduğunu bilmiyor. Çoğu sigara içen bu kişiler, nefes daralmasını, öksürüğü ve balgam çıkarmanın sigaranın doğal bir etkisi olduğunu düşünüyor ve ciğerlerinin yavaş yavaş tükendiğini fark etmiyor. KOAH hastası, uzun dönemde nefessiz kalarak hayatını kaybediyor. İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Nurhayat Yıldırım KOAH’ın belirtilerini ve tedavisini anlattı…
KOAH solunum yollarının darlığı ve genellikle akciğerlerin hasarlanması ile seyreden kronik bir hastalıktır. Tedavi edilebilir ve önlenebilir bir hastalık olan KOAH, buna rağmen ülkemizde 3. sıradaki ölüm sebebidir.
En önemli sebebi sigaradır. Sigara içmek kadar sigara dumanına maruz kalmak da hasta eder. Bunun yanında ülkemizde çoğu yerde ısınmak ve yemek pişirmek için tezek, kömür ve odun kullanılıyor. Bunların çıkardığı duman da akciğerler zarar veriyor. Önemli risk faktörlerinden bir diğeri de fakirliktir. Çocukluktan erişkinliğe geçerken sosyoekonomik imkânların yetersiz olduğu ailelerde çocuğun akciğerlerinin yeterince gelişememesi ve bunun üzerine hava kirliliği ve sigara dumanı gibi etkenlerin de eklenmesi ileride hastalığın ortaya çıkışını kolaylaştırır.
KOAH hastasının doktora başvurmasına sebep olan en önemli şikâyeti özellikle hareket sırasında yaşadığı nefes darlığıdır. İleri dönem hastaları kendi günlük işlerini sürdüremez ve başkalarının bakımına muhtaç hâle gelirler. İlk dönemde öksürük, boğaza yapışan, çıkarılması zor balgam şikâyetleri de olur. Bunun yanında sık nefes alıp vermek, hışıltılı-hırıltılı solunum, göğüste sıkışma hissi, dudaklarda morarma, nefes darlığı, yatarken tıkanmak, oturur durumda uyumak zorunda kalmak KOAH’ın diğer belirtileridir. Hastalar bütün bu şikâyetlerin sigaranın doğal bir sonucu olduğunu düşünür ve özellikle öksürüğü “sigara öksürüğü” diye geçiştirirler.
Tedavisi için öncelikle sigara ve tütün ürünlerinin tümü bırakılmalıdır. Azaltılması önerilmez ve etkili değildir. Solunum yollarının genişletilmesinde etkin olan ilaçlar, hastaların şikâyetlerini, hareket kısıtlanmasını azaltır, yaşam kalitesini artırır. İleri derecede nefes darlığı olan hastaların tedavisine, evde kullanılan oksijen tüpleri ile destek olunabilir.

KADINLAR ERKEKLERİ YAKALADI

Prof. Dr. Nurhayat Yıldırım, KOAH’ın genellikle 40 yaş ve sonrasında ortaya çıktığını ancak ülkemizde sigara içme yaşının ortaokul seviyesine kadar inmesi sebebiyle çok daha erken yaşta görüldüğünü söyledi. KOAH toplumda her ne kadar erkek hastalığı gibi bilinse de, istatistikler hastalığın kadınlar arasında da hızla yayıldığını gösteriyor. Sebebi ise kadınların da artık en az erkekler kadar sigara içmeye başlamaları. Ayrıca Anadolu’da ocak başında yemek pişiren, bazlama yapan kadınların yoğun olarak odun ya da tezek dumanına maruz kalmaları sebebiyle, sigara içmeseler de bu kadınlarda KOAH gelişiyor.