Böbrek sağlığında sınıfta kaldık

Türkiye, böbrek yetmezliğinin en hızlı geliştiği dünyadaki 7’nci ülke. Bu hızlı çöküşte artan diyabet oranları ve tansiyonun kontrol altında tutulamamasının payı büyük.

ZİYNETİ KOCABIYIK

Türkiye’de böbrek yetmezliği hasta sayısının büyük bir hızla arttığını söyleyen uzmanlar dünyada ilk 10 arasında bulunduğumuzu bildiriyorlar. Ülkemizde böbrek yetmezliğinin en önemli sebebinin kontrolsüz yüksek tansiyon ve şeker hastalığı olduğunu söyleyen Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı Öğretim Üyesi ve Türk Nefroloji Derneği Başkanı Prof. Dr. Kenan Ateş “Ülkemizde her 10 kişiden biri kronik böbrek hastası. Son 15 yıl içinde bu sayı 2,5 kat arttı. 2017 yılında 10 bin 500 kişi böbrek yetmezliğinden diyalize girmeye başladı. Ülkemizde 9 milyon kişi kronik böbrek hastası ” dedi. 35. Ulusal Nefroloji, Hipertansiyon, Diyaliz ve Transplantasyon Kongresi’nde böbrek sağlığımızı değerlendirdiler.

BEŞ YETİŞKİNDEN BİRİ DİYABETLİ
Son çalışmalara göre ülkemizde erişkin nüfusun yüzde 20’sinin diyabet hastasının olduğunun ortaya çıktığını söyleyen Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı Öğretim Üyesi ve Türk Nefroloji Derneği Yönetim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Bülent Tokgöz “Diyabet hastalığında Avrupa şampiyonuyuz. Türkiye Avrupa ülkeleri içinde diyabetin en yüksek olduğu ülke. Diyabet böbrek hastalığı için risk faktörü ülkemizde diyabet hastalarının 3 diyabetliden biri kronik böbrek hastası” dedi. Diyabetin modern hayata geçişin sonucu olduğunu söyleyen Prof. Dr. Tokgöz, fast food beslenme ve hareketsizliğe bağlı şişmanlığın Amerika’da olduğu gibi diyabetin gelişimini hızlandırdığını belirtti. Diyabete bağlı böbrek hasarının idrarda protein kaçağının araştırılması sonucu erken dönemde teşhis edilebileceğini ifade eden Prof. Dr. Tokgöz, “Ailesinde şekere bağlı böbrek hasarı olanların böbreklerini kaybetme riski daha fazladır. Tip 1 diyabet teşhisi konulduktan sonraki beşinci yıldan itibaren, Tip 2 diyabet teşhisi konulanlarda hemensonra olmak üzere yılda 1 defa idrarda albümin artışı olup olmadığına ve böbrek fonksiyon testlerine bakılmalıdır”

TANSİYON 13’E ÇIKTIYSA ALARM ZİLLERİ ÇALIYOR DEMEKTİR
Sağlıklı bir insanda tansiyon değerinin 12/8 olduğunu söyleyen Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı Öğretim Üyesi ve Türk Nefroloji Derneği Genel Sekreteri Prof. Dr. Mustafa Arıcı “Böbrek hastalarının yüzde 80’ninin tansiyonu yüksektir. Yüksek tansiyon da hastaların büyük bölümünü böbrek hastası yapar. Tansiyonu 13’e çıkan kişi için böbrek hasarı açısından alarm zilleri çalmaya başlamıştır. Bu seviyede ilaç kullanmak gerekmez. Ancak sigara içiyorsa bırakması, kendisi için ideal olan kiloya inmesi, bol egzersiz yapması ve her şeyden önemlisi tuzu azaltması gerekir” dedi.

İster kayadan ister Himalaya’dan gelsin tuz zararlıdır
x"Hipertansiyonun “böbreklerin tuz atma konusunda isteksizliğinin sonucu” geliştiğini söyleyen Prof. Dr. Arıcı “Çok kişi tansiyonun sebebinin bilinmediğini söyler ama aslında sizin böbreğiniz vücuda giren tuzu atamayıp tuzu vücudunuzda tuttuğu için tansiyonunuz yükseliyor. Bazı meslektaşlarımız ‘Kaya tuzu tansiyonu düşürür, ödemi çözer’ şeklinde cümleler kurdular. Tuz ister kayadan, ister okyanustan ister Himalaya'dan gelsin içindeki yapısı değişmiyor. Kaya tuzu yüzde 97 ile 99 arasında sodyum klorür içerir. Fazla tüketilmesi zararlıdır. Tansiyon ve böbrek hastaları için bu zarar çok daha fazladır. Tuzun yanı sıra gereksiz yere ilaçlı filmler çektirmek de böbreği bozar” dedi.

Kadınlar ağrı kesici mağduru

Kadınların böbrek yetmezliği açısından erkeklerden daha şanssız olduğunu ve kadınların böbreklerinin daha çabuk bozulduğunu söyleyen Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı Öğretim Üyesi ve Türk Nefroloji Derneği Yönetim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Siren Sezer “Kronik böbrek yetmezliği kadınlardaki ölüm sebepleri arasında 8. sırada bulunuyor. Kadınların tansiyonu erkeklere göre daha yüksek. Kadınlarda yüzde 34, erkeklerde yüzde 28. Bunlara ek olarak kadınlar erkeklere göre daha obez ve tuz tüketimi daha fazla. Böbrek hasarına yol açan önemli faktörlerden biri de sık sık idrar yolu enfeksiyonu geçirmek. İdrar yolu enfeksiyonları kadınlarda erkeklerden 2 kat daha fazla görülüyor. Öte yandan lupus gibi böbrek hasarı riskini artıran hastalıklar kadınlarda 9 kat daha fazla yaşanıyor” dedi. Kadınlarda böbrek hasarına yol açan en önemli sebebin gereksiz ağrı kesici kullanımı olduğunu hatırlatan Prof. Dr. Sezer “Çok mecbur kalmadıkça ağrı kesici kullanmayın” uyarısında bulundu.