Dört çocuktan biri uyuyamıyor! Çocukların uykusunu artık yapay zeka ölçüyor
Çocuklarda uyku bozuklukları, teşhis konulup tedavi edilmediğinde, öğrenmeden kalp sağlığına kadar pek çok alanı etkileyebilen ciddi bir sağlık problemi. Ancak artık birçok alanda kullanılan yapay zekâ şimdi de çocuklarda teşhisi neredeyse imkânsız olan uyku bozukluklarının tespit edilmesinde kullanılıyor...
- Çocukların uyku bozuklukları, yeni geliştirilen giyilebilir sensörler ve yapay zekâ destekli sistemler sayesinde evde, kendi yataklarında teşhis edilebiliyor.
- Bu teknoloji, çocuğun nefes, oksijen seviyesi ve uyku düzeni verilerini toplayarak hekime ayrıntılı, kişiye özel tedavi önerileri sunuyor.
- Her dört çocuktan birinde görülen uyku bozuklukları, bilişsel yetersizlik, okul başarısızlığı ve ciddi kalp-akciğer hastalıkları gibi önemli sağlık sorunlarına yol açabilir.
- Geleneksel uyku testlerinin zorlayıcı ve sınırlı olduğu durumlarda, evde yapılan bu testler özellikle hassas ve riskli çocuklar için erken ve güvenli teşhis sağlıyor.
- Horlama, ağızdan nefes alma, gece terlemesi gibi belirtiler çocuklarda uyku bozukluğu işareti olabilir ve ciddiye alınmalıdır.
ZİYNETİ KOCABIYIK - Yeni geliştirilen giyilebilir sensörler ve yapay zekâ destekli analiz sistemleri sayesinde artık çocukların uyku bozuklukları kendi yataklarında, ev ortamında değerlendirebiliyor. Bu küçük cihazlar gece boyunca çocuğun nefesini, oksijen seviyesini ve uyku düzenini ölçüyor; yapay zekâ bu verileri analiz ederek hekime ayrıntılı rapor sunuyor.
BASİT BİR UYKUSUZLUK DEĞİL
Yapılan çalışmalara göre her dört çocuktan biri uykuya dalma, uykuyu sürdürme ya da uyku sırasında solunum problemleri yaşıyor. Ancak bu durum çoğu zaman “geç yatıyor”, “huysuz”, “çok hareketli” gibi gerekçelerle göz ardı ediliyor.
Çoğu zaman göz ardı edilen ve fazla ciddiye alınmayan bu durumun ciddi bir sağlık problemi olabileceğine işaret eden İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk Göğüs Hastalıkları Bilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ayşe Ayzıt Kılınç, “Çocuğun uykusunu düzene sokmazsak, özellikle solunum bozukluklarının tedavisini gerçekleştirmezsek, ilerde çok büyük riskler bizi bekliyor. Bunların başında bilişsel işlevlerinde yetersizlik, gün içinde aşırı hiperaktivite ya da tam tersi uykululuk hâli gelişmesi geliyor. Okul performansında düşüklük gerçekleşebiliyor ve tedavi edilmeyen uzun dönemli uyku bozukluklarında ileriki dönemde hastalarda akciğer damarları bozularak pulmoner hipertansiyon adını verdiğimiz ciddi bir hastalığa sebep olabilir. Kalp akciğer hastalıkları ortaya çıkabilir” dedi.
“Pediatri 2.0: Değişim Başladı” temasıyla çocuk sağlığında yaşanan dönüşümü bütün yönleriyle gündeme ‘V. Cerrahpaşa Pediyatri Günleri’nde görüştüğümüz Doç. Dr. Kılınç, uyku bozukluklarının “uyku testi” adı verilen altın standart bir teşhis yöntemiyle ortaya çıkarılabileceğini belirterek, “Uyku testinin çocuklarda uygulanabildiği merkez sayısı Türkiye’de oldukça sınırlı. Büyükşehirlerde bile birkaç merkez bulunurken, Anadolu’nun pek çok yerinde çocuklara özel uyku laboratuvarı bulunmuyor. Üstelik test sırasında çocuğun vücuduna birçok elektrot bağlanması ve gece boyunca hastanede kalması gerekiyor. Bu durum özellikle küçük yaştaki ve hassas çocuklar için süreci zorlaştırıyor” açıklamasını yaptı.
HASTANEYE GİTMEDEN EVDE TEŞHİS MÜMKÜN
Geliştirilen giyilebilir sensörler ve yapay zekâ destekli analiz sistemleri sayesinde çocukların uykusu artık kendi yataklarında izlenebiliyor. Bileğe, kola ya da pijamaya yerleştirilen küçük bir sensör, gece boyunca çocuğun nefesini, oksijen düzeyini ve uyku derinliğini kaydediyor. Yapay zekâ bu verileri saniye saniye analiz ederek solunum duraklamalarını, riskli dönemleri ve bozukluğun şiddetini tespit ediyor.
TEDAVİ DE ÖNERİYOR
Doç. Dr. Kılınç, bu teknolojinin sağladığı avantajı şöyle anlatıyor:
Eskiden sadece sorun var mı yok mu diyorduk. Şimdi yapay zekâ sayesinde hastalığın tipini, ne kadar ağır seyrettiğini ve çocuğa özgü riskleri net şekilde görebiliyoruz. Bu da kişiye özel tedavi demek. Yapay zekâ sistemleri yalnızca bozukluğu saptamakla kalmıyor; hangi çocuğun ameliyata, hangisinin solunum cihazına, hangisinin yaşam tarzı düzenlemesine ihtiyaç duyduğunu da öngörebiliyor. Böylece gereksiz tedavilerden kaçınılıyor, doğru çocuk doğru zamanda doğru tedaviyi alıyor.
Uykunuzdan 4 yıl kazanabilirsiniz! Tek yapmanız gereken “altın saat”i yakalamak
HORMALA UYKU BOZUKLUĞU BELİRTİSİ
Doç. Dr. Ayşe Ayzıt Kılınç, aileleri horlama, ağızdan nefes alma, gece terlemesi, sabah baş ağrısı, okul başarısında düşüş ve gün içinde aşırı hareketlilik gibi belirtileri hafife almamaları konusunda uyarıyor. "Çocuğun uykusunu düzeltmek, geleceğini düzeltmektir" diyen Doç. Dr. Kılınç, yapay zekâ sayesinde artık bu problemin daha erken, daha kolay ve daha doğru biçimde tespit edilebildiğini vurguluyor.
RİSKLİ ÇOCUKLAR İÇİN HAYAT KURTARICI
Prematüre doğan bebekler, genetik sendromu olanlar, yüz ve çene yapısında farklılık bulunanlar ve nörogelişimsel bozukluğu olan çocuklar için klasik uyku testleri oldukça zorlayıcıydı.
Yapay zekâ destekli ev testleri sayesinde bu çocuklar hastane stresinden korunuyor, teşhise daha erken ve daha güvenli ulaşılıyor.
