Sezaryen neden azalmıyor?

Sağlık Bakanlığı yüksek sezaryen oranlarını düşürmek için tedbirler alıyor. Ancak 2015 verilerine göre 1 milyon 300 bin bebekten 745 bini sezaryenle doğmuş...

Ziyneti KOCABIYIK

Sağlık Bakanı Recep Akdağ’ın anne ve bebek sağlığı ile ilgili olarak en çok üzerinde durduğu konulardan biri Türkiye’de Avrupa ülkelerine göre oldukça yüksek olan sezaryen doğum oranlarının düşürülmesi. Bakanlık özellikle kamu hastanelerinde sezaryen doğumların azaltılması için çeşitli yaptırımlar getirdi. Bunun üzerine sezaryen oranları kamuda bir miktar düşmesine rağmen özel hastaneler ve üniversite hastanelerinin de içine girdiği Türkiye genelinde hâlâ yüzde 50-60’lar civarında. 2015 yılı doğum istatistiklerine göre Türkiye’de doğumların 600 bini normal yolla yapılırken, 745 bin de sezaryen gerçekleştirildi.
Alınan bütün önlemlere rağmen sezaryen oranları neden hâlâ yüksek? Özendirmek için neler yapılabilir? Sezaryen doğumla normal doğumun avantajları, dezavantajları nelerdir? Bu soruların cevabını Bahçelievler Devlet Hastanesi Kadın Hastalıkları Doğum Uzmanı Opr. Dr. Semra Özer’den aldık…

Sezaryen doğum normal doğumun alternatifi midir?

Kesinlikle değildir. Çünkü doğumun kendisi normal fizyolojik doğal bir olaydır. Kendiliğinden gelişir. Doğumun zamanını bebek belirler. Zamanı gelince doğar. Sezaryen ise bir ameliyattır. Kesinlikle sezaryen yapılmamalıdır demiyoruz. Çünkü bütün şartlar uygun olsa da anne ve bebeğin sağlığı için doğumların yüzde 5’inin sezaryenle yapılması gerekebilir. Ancak bu tıbbi bir gereklilik olduğu zaman devreye girebilecek bir seçenektir.

KORKUSU AĞRITIYOR

Neden kadınlar sezaryeni tercih ediyor?

En büyük korku ağrı duymak. Doğum ağrısız bir olay demiyorum ama dayanamayacak kadar da ağrılı değildir. Ağrının şiddetini artıran korkudur. Korku-Gerginlik-Ağrı Çemberi diye bir kavram var. Korkan kişi gerilir; gerildiği zaman ağrır; ağrıdığı zaman korkar, bu çember böyle gider. Çocukluktan beri ağrıdan korkan kadın, normal doğuramıyor.

Korkuyu gidermek için ne yapmak gerekir?

Doğum öncesi eğitim verilmesi gerekir. Biz Bahçelievler Devlet Hastanesi’nde bunu yapıyoruz. Her pazartesi öğleden sonra ücretsiz olarak doğum süreçlerini anlatan seminerler düzenliyoruz. Cuma sabah 09.00’dan itibaren de doğum egzersizleri yaparak anne adayını doğuma hazırlıyoruz. Eğitim alan kadınların doğumları çok daha ağrısız ve rahat geçiyor. Doğum ise ev ortamı gibi rahat SDL denilen sancı doğum odalarında gerçekleşiyor. Odalar ameliyathanenin yanında yer alıyor ve gerektiği anda müdahale edilebiliyor.

Sezaryen bebeklerini bekleyen riskler neler olabilir?

Her sezaryen doğumda bunlar olacak diye bir kural yok ama doğumun hemen ardından yaşanabilecek şu olayları unutmamak gerekir:
¥ Sezaryen bebeğin henüz dünyaya gelmeye hazır olmadığı bir zamanda gerçekleşir. Bebek vücut ısısını ve şeker düzeyini koruyamayabilir.
¥ Normal doğumda anneden salgılanan endorfin bebeğin akciğerlerindeki suyun boşaltılması için gerekli mekanizmaları oluşturur ve bebek bu şekilde daha rahat nefes alır. Sezaryen bebeklerinde solunum sıkıntısı yaşama ihtimali daha yüksektir.
¥ Sarılık ihtimali daha yüksektir.
¥ Beslenme güçlüğü ve emzirme sorunları yaşama ihtimali daha yüksektir.
¥ Doğum sonrası depresyonu oranları daha yüksektir. Anne ve bebeğin bağlanmasında sorunlar daha sık yaşanır.
¥ Anne için kanama, pıhtı atma ve enfeksiyon geçirme riski de vardır.
Geç dönemde ise;
¥ Sezaryenle doğan bebeklerde astım ve alerji riski 4 kat daha fazladır.
¥ Obezite riski yüksektir.
¥ Kesin olmamakla birlikte otizm riskinin daha yüksek olduğuna ilişkin bazı bilgiler vardır.
¥ Bebek normal doğumda bağışıklık sistemini oluşturacak bakterileri annesinden alarak dünyaya gelir. Alınan ilk mikroplar bağırsaklara yerleşir ve bütün bağışıklık sistemini belirler. Sezaryende ise alınan ilk mikroplar, hastane mikropları ve bebeği taşıyan hemşirenin mikroplarıdır. Buna karşı alınabilecek tek önlem, doğumdan sonra mümkün olduğu kadar kısa süre içinde bebeğin annenin kucağına verilmesidir. İlk gün anne ve bebeği ziyaret etmeyip, anne ve bebeğin hayatın ilk saatlerinde huzurlu şekilde birlikte kalmalarını sağlamak gerekir.

Annenin mahremiyeti önemli

Kamu Hastaneleri Bakırköy Bölgesi Genel Sekreteri Doç. Dr. Kadriye Kart Yaşar, “Bakanlığımız tarafından anne adaylarımız, verilen eğitimlerle normal doğum hakkında bilinçlendirilirken hastanelerimizin fiziksel ortamlarını da buna uygun hâle getirmeye çalışıyor. Doğumhanelerimizde mahremiyeti ön plana alan, anne adayına eşi ya da aile bireylerinin de eşlik edeceği tek kişilik odalarda, ev ortamı özelliği taşıyan hastane doğum kliniklerimiz planlandı. Doğum sürecinin tüm aşamaları olan sancı, doğum, lohusalık sürecinin uzman ekiplerin gözetimi altında tek bir mekânda takip edildiği ve doğumun sonlandırıldığı SDL (Sancı Doğum Lohusa) odaları diyoruz. Bölgemizde Bahçelievler Devlet Hastanemizde 9 ve Esenler Devlet Hastanemizde 2 adet olmak üzere toplam 11 SDL odası ile veriliyor” dedi. Tüm Türkiye’de ise 2016 Ağustos itibarı ile 997 adet SDL odası bulunuyor.