Türkiye’de AIDS artışı gençliğe tehdit

Prof. Dr. Deniz Gökengin: Türkiye’de HIV Pozitif hasta sayısı son 10 yılda 10 kat arttı. Bizi en çok endişelendiren konu ise 15-19 yaş grubunda minimal düzeyde de olsa artış eğiliminin ortaya çıkması.

ZİYNETİ KOCABIYIK

1 Aralık Dünya AIDS günü... Son dönemde geliştirilen tedavilerle öldürücü olmaktan çıkıp diyabet, hipertansiyon gibi kronik bir hastalık hâline gelen AIDS’in artış hızı dünyada azalırken Türkiye’nin de içinde bulunduğu üç ülkede büyüyor. On sene içinde yeni teşhis alan hastaların yüzde 70’inin Polonya, Türkiye ve Romanya’dan çıktığını söyleyen AIDS ve Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar Derneği Üyesi Prof. Dr. Deniz Gökengin “Türkiye’de HIV Pozitif hasta sayısı son 10 yılda 10 kat arttı. Yeni teşhis alanların yaşlarında da bazı değişiklikler var. Bu, çok önemsediğimiz bir durum. En yüksek görüldüğü yaş grubu 25-34 yaş ama 35-44 yaş grubunda artık giderek artan bir azalmaya karşılık, 20-24 yaş grubunda artış eğilimi başladı. Bizi en çok endişelendiren konu ise 15-19 yaş grubunda minimal düzeyde de olsa artış eğiliminin ortaya çıkması” dedi.

ERKEKLERDE DAHA FAZLA

Türkiye’de hastalığın ilk görüldüğü 1985 yılından bu yana 2017’ye kadar resmî olarak 17 bin 884 vakanın bildirildiğini söyleyen Prof. Dr. Gökengin, her sene yeni teşhis alan vakaların yüzde 80’inin erkek, yüzde 20’sinin kadın olduğunu belirterek bunların yüzde 85’nin Türk vatandaşı olduğunu ifade etti. 2011’den sonra yeni teşhis alan hasta sayısında hızlı bir artış olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Gökengin “Yeni teşhis edilen HIV pozitif hasta sayısında Türkiye, yüzde 22 ile Romanya’nın önüne geçti. Ancak bunun buzdağının görünen yüzü olduğunu, gerçek rakamların daha yüksek olduğunu düşünüyoruz” dedi.

FARKINDALIK DÜŞÜK

Hastalıkla ilgili farkındalığın ve bilincin düşük olması sebebiyle HIV pozitif hastaların yarısından fazlasının ileri evrede test yaptırmaya gittiğini ifade eden Prof. Dr. Gökengin “Hastaların yüzde 20-30’u ölmek üzereyken geliyor. Bu süre içinde de hastalığı yaymaya devam ediyor” diye konuştu.

20 MİLYON

GSK Türkiye’nin, HIV hakkında farkındalık oluşturmak amacıyla 2016 yılında “dokun” temasıyla hayata geçirdiği “Kendin İçin 1 Ara’lık” kampanyası 20 milyon kişiye ulaştı.
Gerçek hasta hikayelerinden ilham alınan 15 videonun bulunduğu www.kendinicin1aralik.org platformunu ziyaret edenler hastalıkla ilgili bilgi aldılar.

Bulaşmayı kolaylaştıran 3 yanlış

Türkiye’de HIV Pozitif vaka sayısındaki artışın temelinde üç önemli problemin yattığını söyleyen Hacettepe Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Serhat Ünal “Birincisi farkındalık düşük. İkincisi sayının artışı yeni vakaların ortaya çıkmasını kolaylaştırıyor. Ayrımcılığın devam etmesi hastaların durumlarını saklamasına, teste gitmekten kaçınmasına sebep oluyor. Anonim test merkezleri, test için başvurmayı kolaylaştıracaktır. Türkiye diğer ülkelere göre daha şanslı. Çünkü bizdeki artış yeni başladı. Hastalığın ilaçları bulundu. Yapılması gereken hastalıkla savaşmak için dünyanın tecrübelerinden faydalanmak” dedi. Anonim test merkezlerinde kişilerin kimlik bilgisi istenmeden, verilen bir kodla test aşamaları takip edilebiliyor. Belediyelerin bünyesinde yer alan anonim test merkezleri ülkemizde üç ilde bulunuyor ve herhangi bir sağlık teminatı aranmadan ücretsiz olarak hizmet veriyor.

Kronik hastalık hâline geldi

Tedavide geliştirilen ilaçlarla AIDS’in günde tek tabletle tedavi edilebilen bir hastalık hâline geldiğini söyleyen Türkiye Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanlık Derneği üyesi Prof. Dr. Hüsnü Pullukçu “Türkiye AIDS tedavisinde ilaçların tamamının geri ödemede olduğu bir ülke. Bu açıdan çok şanslıyız. Yeni ilaçlar ilk haftadan itibaren etkisini gösteriyor. Altıncı ayda kandaki mikrop miktarı sıfırlanıyor. Bu durumda tedavi devam ettiği sürece hastalığı bulaştırma riski de azalıyor” dedi.