Vitamin zengini 'yalancı iğde'ye kadın eli

Moğol hükümdarı Cengizhan'ın askerlerinin enerji depolamak için tükettiği, dünyanın farklı ülkelerinde yaşlanmaya karşı kremi üretilen ve çok yüksek oranlarda A, C ve E vitamini içeriğine sahip "yalancı iğde", Erzurum'un Uzundere ilçesindeki kadınlarca dağlardan toplanarak marmelata dönüştürülüyor.

Uzundere Belediyesi bünyesinde İŞKUR aracılığıyla mevsimlik olarak çalışan köylü kadınlar, dağlarda doğal ortamlarında yetişen yalancı iğdenin meyvelerini toplayıp, kazanlarda pişirdikten sonra elekten geçirerek marmelat yapıyor.

Uzundere Belediye Başkanı Halis Özsoy, yaptığı açıklamada, ilçede kadınlar eli ile bir kalkınma hamlesi başlattıklarını söyledi.

CENGİZHAN'IN ASKERLERİ TÜKETİYORDU

Bu konuda tıbbi aromatik bitkilere ağırlık verdiklerini belirten Özsoy, "Kadınlarımız yörede bizim 'kişhan' dediğimiz aslında 'yalancı iğde' diye bilinen meyveyi topluyorlar. 5 vitamin ve 140 minareli bünyesinde barındıran bu meyve, Moğol hükümdarı Cengizhan'ın askerlerinin enerji depolamak için kullandığı bir yiyecek. Tabi bunun raf ömrünün uzun olabilmesi için pekmez haline getirilmesi lazım. Biz bu ürünümüzü pekmez haline getirdik. Atatürk Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Sezai Ercişli hocamızın da belirttiği gibi kansere karşı çok etkili bir meyve. Bunun yanında Prof. Dr. Mehmet Öz'ün çoğu programlarında yabani iğde olarak bahsettiği bu meyve birçok hastalığa iyi geliyor." dedi.

PEKMEZ OLARAK PAZARLANIYOR

Özsoy, bu ürünlerin hazırlanmasını kadınlarla yaptıklarını dile getirdi. Yöredeki sağlık ve pazar değeri olmayan ürünleri ekonomiye kazandırmayı hedeflediklerini belirten Özsoy, şöyle konuştu:

"Bu ürünleri 200'er ve 500'er gramlık kavanozlarda pekmez yaparak pazarlıyoruz. Erzurum Büyükşehir Belediyesi ile bizim oluşturduğumuz Uzundere yöresel ürünler satış stantlarında satma cihetine gideceğiz. Ben aynı zamanda tarih öğretmeniyim ve Türk tarihini de çok seviyoruz. Yalancı iğdenin Moğol tarihinde Cengizhan'ın askerlerine enerji ve şifa verici bir bitki olarak kullanıldığı tarihi belgelerle sabittir. Biz aslında yeniyi keşfetmiyoruz. Biz eskiden ecdadımızın bulduğu, kullandığı ürünleri tekrar yaşama geçiriyoruz. Yani fast food kültüründen, kola kültüründen uzaklaşıp tıbbi aromatik doğal bitkilerle beslenip, uzun süreli ve sağlıklı yaşamanın sırlarını aslında insanlarımıza göstermiş oluyoruz."

SÜPER KATEGORİSİNDEN BİR MEYVE

Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bilimleri Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi ve Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Sezai Ercişli de "yalancı iğde"nin sağlık açısından çok faydalı olduğunu ifade ederek, üzerinde araştırma yaptığı meyvelerden birinin de "yalancı iğde" olduğunu ifade etti.

Meyvenin bölgede yoğun olarak bulunduğunu ve özellikle İç Anadolu ile diğer bölgelerde de yetiştiğini aktaran Ercişli, "Maalesef bu meyve ülkemizde yeterince fazla tanınmıyor. Bunu ne vatandaşlarımız ne de akademisyenlerimiz yeterince tanıyor. Bu meyve 'süper' kategorisini giren bir meyve. Çok önemli bir özelliği var. Bunun yetiştirilme tarihi çok eskilere dayanıyor. Çin İmparatorluğu, Moğollar ve Yunan mitolojisinde de geçiyor. Dünyada en fazla Çin ve Moğolistan'da bulunuyor. Yaklaşık yüzde 95'i buralarda. Bunun yanında Rusya, Türkiye, Azerbaycan, Litvanya, Letonya, Finlandiya gibi ülkelerde de bu bitkinin yetiştiriciliği var." diye konuştu.