Yeşil ameliyathane geliyor

Atmosferdeki zararlı gazların yüzde 2’sini anestezi gazları oluşturuyor. İklim kriziyle mücadele için anestezide kullanılan gazların dönüştürülerek yeniden kullanılmasıyla, ameliyathanelerin karbon ayak izinin küçültülmesi hedefleniyor.

ZİYNETİ KOCABIYIK'IN HABERİ - Son yıllarda birbiri ardına yaşanan sel, fırtına, kuraklık ve yangınların en önemli sebebi iklim krizi. Büyük oranda atmosfere yayılan zararı gazların oluşturduğu iklim krizi ile mücadele eden bilim adamları arasında yer alan anestezistler, ameliyathanelerde kullanılan gazları geri dönüştürerek daha az anestezi gazı ile daha etkin anestezi elde etmenin yollarını arıyor.

Dünya Anestezi Günü dolayısıyla görüştüğümüz Türk Anesteziyoloji ve Reanimasyon Derneği Başkanı Prof. Dr. Prof. Dr. Ali Fuat Erdem anestezide kullanılan ilaçların total sera gazı emisyonuna etkisinin yaklaşık yüzde 2 civarında olduğunu belirterek “Hedefimiz iklim değişikliğiyle mücadele kapsamında anestezide kullanılan gazları 2030 yılına kadar yüzde 25 oranında azaltmak. Bu gazlardan çevreye en fazla zarar verenler eter, klor ve flor gazları. Anestezik gaz ve narkoz ilaçlarının kullanımının azaltılması ile ilgili uygulamaları hayata geçirerek, ameliyathanelerin çevreye verdiği zararı da azaltmak istiyoruz” dedi.

ATIKLARIN YÜZDE 20’Sİ AMELİYATHANEDEN

2023 yılında Glaskow’da düzenlenen Avrupa Anestezi ve Yoğun Bakım Derneğinin (ESAIC) Kongresi’nde küresel ısınmaya olan etkilerini azaltmak amacıyla ameliyathanelerde kullanılan anestezik gazların ve tıbbi atıkların azaltılması bir deklarasyon imzalandığını belirten Prof. Dr. Ali Fuat Erdem “Bildiğiniz üzere ameliyathane ve yoğun bakım üniteleri her hastanenin can damarı olup, en fazla tüketim ve etkileşim de orada oluyor. Bu operasyonlar esnasında ne yazık ki kullanılan malzemeler, gazlar, narkoz ilaçları ve benzeri materyaller hasta sağlığına katkı vermesi yanında çevreye de kötü etkileri bulunuyor. Ameliyathane atıkları bütün hastane tıbbi atığının yüzde 20’sini oluşturuyor. Bu sebeple derneğimiz Türkiye’de ilk defa Yeşil Ameliyathane Projesi’ni başlattı. Proje doğrultusunda ameliyathanelerde anestezik gaz kullanımı minimize edilecek” diye konuştu.

HASTAYA DAHA AZ ANESTEZİ VERİLİYOR

Anestezik gazların azaltılması sonucu hastaya verilen anestezi derinliğinin azalmayacağını söyleyen Türk Anesteziyoloji ve Reanimasyon Derneği Yönetim Kurulu Üyesi Doç. Dr. Zafer Çukurova, son yıllarda ameliyatlarda “Anestezide Düşük Akım” metodunun kullanıldığını belirterek “Teknolojinin bize verdiği imkânlar sayesinde anestezi sırasında hastaya kullandığımız anestezik gazları geri dönüştürerek, yeniden solutma metotlarını uyguluyoruz. Hastaya verdiğimiz gaz miktarında hiçbir değişiklik yapmıyoruz. Ancak daha az anestezik madde ve daha az inhaler ajan kullanarak anestezinin zararların da en aza indiriyoruz. Öte yandan anestezide kullandığımız gazların klor ve flor içermesi bunun da hem atmosfere zararı hem iklim krizine sera gazı emisyonu etkisi dolayısıyla damardan anesteziden daha fazla faydalanıyoruz. Ayrıca teknolojinin gelişimi paralelinde monitorizasyon cihazları ile hastanın uyku derinliğini ölçebildiğimiz için fazla anestezi vermeye gerek kalmadan hasta için güvenli düzeyde baygınlık sağlayabiliyoruz” dedi.

EN UZUN SÜREN OPERASYONLAR BEYİN VE KALP AMELİYATLARI

Cerrahide en uzun ameliyatların kafa içinde işlem yapılan beyin ameliyatları olduğunu belirten Doç. Dr. Zafer Çukurova “Bunun yanında kalp kapak ameliyatları, çoklu kırıkların olduğu ortopedi ameliyatları da uzun sürüyor. Uzun süren ameliyatlarda fazla anestezi kullanmak durumunda kalınıyor. Bazen gün boyu bazen günü aşacak şekilde 12-17 saatlik ameliyatları olabiliyor. Ameliyat süresi uzadıkça düşük akım uygulamaları ile çevreye olan etkileri daha da azaltma imkânı doğuyor” diye konuştu.