3 bin yıllık ağaçlar hâlâ dimdik ayakta

ABD'deki Sekoya ağaçları (Dev Mamut Ağacı) tam 20 katlı bir apartman yüksekliğinde. 3 bin yaşını devirenlerin de aralarında bulunduğu bu dev ağaçlar, görenleri hayrete düşürüyor

Sevgili okurlar, bu hafta size Emin Arvas kardeşimizin ilginç bir haberini sunuyoruz... ABD'de Sierra Nevada Dağı eteklerinde dünyanın en büyük ağaçları bulunuyor. Dev Sekoya ağaçları dünyada bir tek Sierra Nevada'nın batı eteklerinde yetişiyor. Ağaçlar 20 katlı apartman yüksekliğine kadar çıkabiliyor. Sekoyaların bulunduğu bölge milli park yapılmış. Sekoya Milli Parkı'nda "Başkan (The President)" ismi verilen bir ağaç var ki en az 3.200 yaşıyla "dünyanın en yaşlı ve en büyük ikinci" ağacı olarak biliniyor. Yaklaşık 2 milyar yaprağı bulunan ağacın yüksekliği 74 metre, çevresi ise 28.5 metreyi buluyor. Aynı bölgedeki bulunan "General Grant " adlı sekoya ise daha genç olmasına rağmen hacmiyle "dünyanın en büyük ağacı" olarak kabul ediliyor. Bu ağacın yüksekliği 82, çevresi ise 33 metredir. Toplam hacmi 2 bin tonun (10 balinanın) üzerindedir. Sekoyalar 100 metre yüksekliğe kadar büyüyebiliyor. Genişlikleri insanı hayretler içinde bırakan ağaçların yüksekliği de o kadar fazla ki yakındayken insanın ağacın tamamını görmesi mümkün değil. Özellikle "Başkan" olmak üzere bölge turistlerin de ilgi odağı. Ağaçlara ilgi yüzyıllar öncesine kadar uzanıyor. Daha önce kereste için kesilen dev bir sekoyanın gövdesiyle bir sekoyanın gövdesinin oyularak ağacın içinden yol açıldığı fotoğraflar tarihten gelen ilginç görüntüler oluşturuyor.

200 yılda ancak çiçek açabiliyor
Dünyanın en yaşlı ve yüksek ağaçlarından olan Sekoya (Sequoiadendron giganteum), 120 metre yüksekliğe ve 6-9 metre çapa erişebiliyor. Yaşları da 4 bin yılı bulabiliyor. Sert ve nemli topraklarda, tam olarak güneşi gören tarafta yetişiyorlar. Fakat bu dev ağacın çiçek açabilmesi 175-200 yılı bulabiliyor. Dünyada olgunlaşmasını bu kadar uzun sürede tamamlayan başka bir bitki yok. Anavatanı Kuzey Amerika olan sekoyalar, her zaman yeşil ve dev yapılı ağaçlardır. Oldukça kalın kabukları vardır. Genç sürgünleri önce açık renk, sonra kırmızı kahverengidir. Pul ve iğne yapraklıdırlar. Kozalaklar 1 yılda olgunlaşır ve 15-20 puldan oluşur. Kozalak pulları yan kenarlarıyla kapanmıştır ve her pulun altında 3-7 tohum bulunur. Doğal yayılış alanında 120 metreye kadar büyür; gövde dibi çok geniş olup uca doğru daralır. Kabuk kırmızımsı kahverengi veya tarçın renginde, 15-25 cm kalınlığındadır, tacı ise dardır.

Beyaz adam yüzde 90'nını kesti

Bir zamanlar Kızılderililerin avcılık yaptığı, domates çekirdeği büyüklüğündeki tohumdan çıkıp 500 ton ağırlığa erişen bu dev ağaçlar dayanıklı olmalarıyla da tarih boyunca iştah kabartmış. ABD'de Sierra Nevada Dağı eteklerine baktığınızda her yer dev ağaçlarla kaplı gibi geliyor. Ancak 150 yıl kadar önce şimdikinin 20-25 katı büyüklüğünde bir alan bu ağaçlarla kaplıymış. Amerika'ya o dönemlerde akın eden göçmenler, Kaliforniya'ya ilk geldiklerinde bakmışlar ki her yer kocaman kızıl ağaçlarla kaplı. Üstelik kolay yanmayan, tahta yiyen böcekleri barındırmayan, zor çürüyen sert bir ağaç bu. Hemen "Baltalar elimizde..." diye şarkılar söyleyerek ağaçları birbiri arkasına yere indirip yalnız evlerini değil tüm kasaba ve kentleri tahtadan yapmışlar. Sonunda bundan 35 yıl önce, kalan ağaçlar milli park olmuş ve kurtulmuşlar. Ama milli park olana kadar ilk ormanın yüzde 90'ı yok olmuş!



GÖZALICI KARELER
National Geographic dergisi aralık ayında yayımlanacak sayısında sekoyaları kapak yaptı. Bölgede 2 hafta geçiren derginin ekibi bu dev ağaçların çarpıcı fotoğraflarını çekti.

TAMAMINI GÖREMEZSİNİZ
Genişlikleri insanı hayretler içinde bırakan ağaçların yüksekliği de o kadar fazla ki yakındayken insanın ağacın tamamını görmesi mümkün değil.

TARİH BOYUNCA İLGİ ODAĞI OLMUŞ
Daha önce kereste için kesilen dev bir sekoyanın gövdesiyle bir diğerinin gövdesinin oyularak ağacın içinden yol açıldığı fotoğraflar tarihten gelen ilginç görüntüleri oluşturuyor.

EN YAŞLI BAY 'BAŞKAN'
"Başkan (The President)" adlı ağaç
3.200 yıl ile "dünyanın en yaşlı ağacı" olan "Başkan (The President)" aynı zamanda "en büyük ikinci" ağaçtır.

DÜNYANIN EN BÜYÜK CANLISI
"General Grant " adlı bu sekoya 2000 yıllık yaşına rağmen 2 bin tonu aşan hacmiyle "dünyanın en büyük ağacı" olarak biliniyor.

BU DA EN YÜKSEĞİ
"General Sherman" adlı sekoya ise 84 metre yüksekliğiyle bölgedeki en yüksek ağaç olarak tespit edildi.