ABD'nin baskısına boyun eğen ASML, Çin'e çip makinesi ihracatını durdurdu

Hollanda merkezli çip makinesi üreten ASML şirketinin, ABD hükümetinin baskısı nedeniyle Çin'e yüksek teknolojili mikroçip makinesi sevkiyatını iptal ettiği açıklandı. Küresel yarı iletken üretimi tedarik zincirinde önemli bir konuma sahip olan ASML, Çin'e üç çip geliştirme makinesi ihraç edecekti ancak ihracat lisansları Hollanda hükümeti tarafından iptal edildi.

ASML, çip üretim makinesi inşa eden tek şirket olarak çip tedarikinde 'kilit' öneme sahip bir şirket olarak gösteriliyor. Hollandalı firma, çip üretimini sağlayan lazer destekli aşırı ultraviyole litografi sistemlerinin (EUV'ler) tek üreticisi. Bu ileri teknoloji, Samsung ve Intel gibi önde gelen çip üreticileri tarafından kullanılıyor ve ortaya çıkan çipler, akıllı telefonlardan gelişmiş askeri ekipmanlara kadar çok çeşitli ürünlerin 'beyni'ni oluşturuyor.

Çip üreticisi NVIDIA, ABD'nin Çin'e yönelik ihracat kısıtlamalarını aşmanın bir yolunu bulmuş olsa da görünen o ki, çip üretimine yarayan makinaları geliştiren Hollandalı ASML'nin bu konuda pek fazla söz hakkı yok. Biden yönetiminin talebi üzerine ASML'nin Çin'e sevk etmeyi planladığı üç çip üretim makinesinin ihracatını durdurduğu ortaya çıktı.

Şirketten yapılan bir açıklamada ise, iki tip litografi makinesinin sevkiyatına ilişkin lisansın Hollanda hükümeti tarafından "kısmen iptal edildiği" ve bunun Çin'deki "az sayıda müşteriyi" etkileyeceği belirtildi. Ancak açıklamanın devamındaki, "ABD hükümetiyle yapılan son görüşmelerde ASML, ABD ihracat kontrol düzenlemelerinin kapsamı ve etkisi hakkında daha fazla açıklama elde etti." ifadesi dikkat çekti.

ABD, ÇİN'E YÖNELİK BASKISINI ARTIRIYOR

Öte yandan, son dönemlerde ABD, Çin'in yarı iletken alanındaki büyümesini engellemeye yönelik çeşitli kısıtlamalar yapıyor.

Geçtiğimiz yılın temmuz ayında Hollanda hükümeti, ABD'nin baskısından sonra ASML'nin ürettiği ikinci en gelişmiş makine olan derin ultraviyole (DUV) litografi makinelerinin satışına kısıtlamalar getirmeyi kabul etti. Kısıtlamalar resmi olarak 1 Ocak 2024 Pazartesi günü yürürlüğe girdi.

ABD, Japonya ve Hollanda'nın Çin'in bu tür ekipmanlara erişimini sınırlamaya yönelik ortak çabaları artsa da Çinli firmaların 7nm mobil 5G çipini kendi imkanlarıyla geliştirmesi tüm dünyayı şaşırttı.

HUAWEI DE ASML'NİN MAKİNELERİNE İHTİYAÇ DUYUYORDU

ASML'nin bu kararı, Çinli SMIC ve Huawei markalarının en son amiral gemisi işlemcisi olan 7nm HiSilicon Kirin 9000S'yi üretmek için ASML teknolojisini kullandığının ortaya çıkmasının ardından geldi.

ASML, DUV makinelerine ek olarak, Apple ve Qualcomm gibi şirketler için 5 nm veya daha az düğüm işlemlerine sahip daha gelişmiş çipler yapmak için ekstrem ultraviyole litografi (EUV) makineleri de üretiyor.

Bu arada, Çin dışişleri bakanlığı sözcüsü Wang Wenbin Hollanda'yı, "tarafsız olmaya, piyasa ilkelerine ve yasalara saygılı olmaya, her iki ülkenin ve şirketlerinin ortak çıkarlarını korumak ve uluslararası tedarik zincirlerinin istikrarını korumak için pratik eylemlerde bulunmaya" davet etti. ABD'nin bu baskını "hegemonik ve zorbalık davranışı" olarak tanımladı.