Bilim dünyasında tartışmaya yol açtı: Fıstık büyüklüğünde bakteri keşfedildi

Tanım olarak mikropların çok küçük varlıklar olduğu varsayılır ve bu nedenle ancak mikroskopla görülebileceği biliniyor. Ancak Karayip mangrovlarında (orman) yaşayan yeni tanımlanmış bir bakteri fıstık büyüklüğünde. İpliği andıran tek hücresi çıplak gözle görülebiliyor ve 2 santimetreye kadar büyüyor.

Uzun yıllardır bilim insanları canlı hayatını iki gruba ayırıyor; bakterileri ve arke adı verilen tek hücreli mikropları içeren prokaryotlar ve mayadan insanlar da dahil olmak üzere çoğu çok hücreli canlı biçimine kadar her şeyi kapsayan ökaryotlar.

Prokaryotlar serbest yüzen DNA'ya sahipken ökaryotların DNA'ları çekirdeğinin içindedir. Ökaryotlar ayrıca çeşitli hücre fonksiyonlarını organel adı verilen kesecikler halinde bölümlere ayırır ve molekülleri bir bölmeden diğerine hareket ettirebilir. Bu, prokaryotların yapamayacağı bir şeydir. Ancak yeni keşfedilen mikrop, prokaryotlar ve ökaryotlar arasındaki çizgiyi bulanıklaştırıyor.

İNSAN GENOMUNA BENZİYOR

Diğer birçok mikroptan 5 bin kat daha büyük olan Karayip’te keşfedilen bakteri, bilim dünyasında kafa karışıklığına yol açtı. Çünkü bu bakterinin genomu, diğer bakterilerde olduğu gibi hücre içinde serbestçe yüzmüyordu. Bunun yerine genomu, insan vücudundakiler gibi çok daha karmaşık hücrelerin bir özelliği olan zarla kaplanmıştı.

Dev bakterinin, tek hücreli organizmalar ile insanları oluşturan hücreler arasındaki kayıp bir bağlantı olabileceği düşünülüyor. Bu konuda Kyushu Teknoloji Enstitüsünden hesaplamalı biyolog Kazuhiro Takemoto, bu bakterinin karmaşık hücrelerin evriminde eksik bir halka olabileceğini söylüyor.

Çoğu bakteri türü bir ila 5 mikrometre uzunluğundadır. Şimdiye kadar bilinen en büyük tür, 750 mikrometrelik (0,75 mm) Thiomargarita namibiensisti. Ancak bu yeni tanımlanan türün ortalama uzunluğu 9.000 mikrometre (0,9 cm) olup, kaydedilen en büyük örnek 2 cm'ye ulaşır. Yani bu tek hücreli canlı, sineklerden bile daha uzun.

Bu devasa bakteri, bir bakterinin en fazla ne kadar büyük olabileceğine dair kabul edilen bilimsel anlayışı tamamen alt üst ediyor. Aratırma ekibi, dev bakterinin hacminin yüzde 73'ünü oluşturan ve hücresel içeriğini dış zara doğru iten suyla dolu bir keseye sahip olduğunu söyledi.

Peki, bilim insanları bu bakteriyi nasıl keşfetti? Yaklaşık 10 yıl önce, Fransız Antilleri Üniversitesi Pointe-à-Pitre'den deniz biyoloğu Olivier Gros, bir bataklıkta çürüyen mangrov yapraklarının yüzeylerinde ince filamentler halinde büyüyen garip organizmayla karşılaştı. Ancak 5 yıl sonra o ve meslektaşları organizmaların aslında bakteri olduğunu keşfetti.

Uzun süren çalışmanın ardından ekip, bakterinin yeni bir tür olduğunu ve Thiomargarita magnifica adını verdiklerini açıkladı. Çalışma, henüz bir dergide yayımlanmadı ancak ön baskısı bioRxiv'de mevcut.