Ankara’nın ‘Kalesi’ne bak

Başkentin önemli sembollerinden Ankara Kalesi, ziyaretçilerine tarihte bir yolculuk fırsatı sunuyor. Kaleyi dolaşan turistler, hem kentin eşsiz manzarasını izliyor hem de eski mahalle kültürünü yaşıyor.

Ziyaretçilerine eşsiz bir kent manzarası sunan Ankara Kalesi, başkentin önemli sembolü olarak dikkati çekiyor. Milattan Önce 33 ile 476 tarihleri arasında inşa edildiği tahmin edilen kale, hemen hemen her dönemde birtakım değişimler yaşamış olsa da ilk günkü sağlamlığını koruyor. Konumu itibarıyla şehri her cepheden görebilecek stratejik bir tepeye konuşlandırılan kale, tarih boyunca bölgede hüküm süren devletler tarafından kenti savunma amacıyla ordugah, mühimmat deposu ve gözetleme merkezi olarak da kullanılmış. Testere dişi şeklinde kulelere sahip kalenin "Hisar Kapısı" ismiyle anılan ana giriş kapısının üstünde İlhanlı Devleti'nin büyük hükümdarı "Ebu Sait Bahadır Han" adına bir vergi kitabesi bulunuyor. Dönemin ticaret ve vergi kanunnameleri için önemli örneklerden sayılan kitabenin yanı sıra Hisar Kapısı'nın solunda 1885 yılında Fransızlara yaptırılmış bir saat kulesi mevcut. Kalede ayrıca bir kuşatma sırasında içeridekilerin dışarıya çıkmasını sağlayacak gizli geçit ve kapılar bulunuyor. Her ne kadar günümüzde bu geçitler kapalı olsa da kaleye dışarıdan bakınca bu kapıların sütunları görülebiliyor. Kalenin duvarlarındaki işçilik sayesinde duvarların aşama aşama hangi dönemde örüldüğünü anlamayabilmek mümkün. Alt sıradaki taşların Roma, onun üstünde Bizans, Selçuklu ve Osmanlı dönemine ait duvar işçiliğiyle yerleştirilen taşlar, Ankara Kalesi'nin tarih içindeki yolculuğunu anlatıyor.

Mahalle kültürü burada yaşıyor
Kale içinde değişik dönemlerden kalmış birçok eski "Ankara Evi" de yer alıyor. Kaleiçi Mahallesi'nde bulunan eski Ankara evleri, sur duvarları ile çevrili dar ve dik alanda konumlandıkları için, planları dar alanlardan en çok faydalanmayı gözeterek yapılmış, ahşap, kerpiç ve tuğladan ve 2-3 üç katlı olarak inşa edilmiş. Arazi yapısının engebeli oluşu alt kat planlarının da düzgün olmamasına yol açmış, ama üst katlar cumba tipindeki çıkıntılarla düzgün bir plana kavuşturulmuş. Alt katlar kışlık olarak, kalın duvarlı ve küçük pencereli; üst katlar ise yazlık olarak ince duvarlı ve havadar yapılmış. Geniş saçaklar ve 'cihannüma' denilen yazlık odalar Ankara evlerinin belirleyici özelliklerinden. Kenti ziyarete gelen yerli ve yabancı turistler, İçkale sokaklarında oyun oynayan çocukların, elinde torbalarıyla alışverişten dönenlerin ve esnafın sesleri arasında eskimeyen mahalle kültürüne tanıklık edilebiliyor.