Felçli hastalar için umut veren gelişme: Beyin implantıyla tekerlekli sandalye kontrolü mümkün oldu

Beyin-bilgisayar arayüzü (BCI) teknolojilerindeki ilerlemeler, felçli bireylerin hayatını kolaylaştırabilecek yeni bir dönemin kapısını aralıyor. Geliştirilen beyin implantı sayesinde kullanıcılar, yalnızca düşünerek elektrikli tekerlekli sandalyeyi kontrol edebiliyor. Yeni teknoloji, bağımsız hareket kabiliyetini geri kazandırmayı hedefliyor.

Beyin ile bilgisayar arasında doğrudan iletişim kuran sistemler, son yıllarda sağlık teknolojilerinin en hızlı gelişen alanlarından biri haline geldi. Elon Musk’ın sahibi olduğu Neuralink tarafından geliştirilen beyin implantı da bu alandaki en dikkat çekici örneklerden biri. Sistem, beynin hareket etmeye yönelik oluşturduğu sinyalleri analiz ederek bunları elektrikli tekerlekli sandalyenin anlayabileceği komutlara dönüştürüyor.

DÜŞÜNCELER HAREKET KOMUTUNA DÖNÜŞÜYOR

Teknolojinin temelinde beyin-bilgisayar arayüzü (Brain-Computer Interface - BCI) yer alıyor. Şirketin motor korteks içine yerleştirilen N1 implantı sayesinde, beyindeki hareket merkezinden alınan sinyaller, yapay zekâ destekli algoritmalar tarafından anlık olarak işleniyor. Sistem daha sonra bu sinyalleri kullanarak bilgisayar ekranında hareket eden bir imlecin yardımıyla "ileri git", "sağa dön", "sola dön" veya "dur" gibi komutlara çevirerek tekerlekli sandalyeyi kontrol ediyor. İmleç herhangi bir yöne ne kadar ilerletilirse sandalye o kadar hızlı ilerliyor.

Bu sayede özellikle omurilik yaralanması, ALS veya ileri düzey felç nedeniyle kollarını ve bacaklarını kullanamayan kişiler, fiziksel bir kumandaya ihtiyaç duymadan yalnızca düşünceleriyle hareket edebiliyor.

GERÇEK HAYAT KOŞULLARINDA TEST EDİLDİ

Araştırmacılar, sistemi laboratuvar ortamının dışına çıkararak gerçek yaşam senaryolarında da denedi. Testlerde kullanıcılar, koridorlar ve engellerle dolu alanlarda elektrikli sandalyeyi yönlendirmeyi başardı. Yapay zekâ destekli yazılım, kullanıcının niyetini zamanla öğrenerek komutların doğruluğunu artırabiliyor. Geliştirilen sistemde güvenlik de ön planda tutuluyor. Sensörler sayesinde sandalye engelleri algılıyor ve çarpışma riskini azaltacak şekilde hareket edebiliyor.

BEYİN ARAYÜZÜ TEKNOLOJİLERİ HIZLA GELİŞİYOR

Son yıllarda Neuralink, Synchron ve çeşitli araştırma ekipleri tarafından geliştirilen beyin-bilgisayar arayüzleri, düşünceyle bilgisayar kontrolünden robotik uzuvların hareket ettirilmesine kadar birçok alanda önemli ilerlemeler kaydetti. Tekerlekli sandalye kontrolü de bu teknolojilerin günlük yaşama en hızlı adapte olabilecek kullanım alanlarından biri olarak görülüyor.

Neuralink, 22 Haziran itibariyle dünya genelinde 26 kişiye N1 implantı taktı.