Hakkını arayan tüketiciye müjde

Gümrük ve Ticaret Bakanı Yazıcı, "81 il ve 892 ilçede tüketiciler, hakem heyetlerine daha rahat başvuru yapabilecek." dedi.

Gümrük ve Ticaret Bakanı Hayati Yazıcı, tüketicilerin, hakem heyetlerine daha rahat başvuru yapabileceğini bildirdi. Bakan Yazıcı, konuya ilişkin yaptığı yazılı açıklamada, tüketicilerin hakem heyetlerine yaptığı başvuruya ilişkin avukatlık vekalet ücretlerine ayarlama yapıldığını ifade etti.

Hakem heyetlerine yapılan başvurularda vekalet ücretine hükmedilmesinin talep edilmesi halinde, tüketici sorunları hakem heyetlerince verilecek kararlarda vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiği hususunda tüm hakem heyetlerinin bilgilendirildiğini belirten Yazıcı, şunları kaydetti:

"Türkiye Barolar Birliği tarafından hazırlanan 'Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi' başlıklı Tebliğ, 28 Aralık 2013 tarihli ve 28865 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe girmiştir. Tebliğ uyarınca il ve ilçe tüketici sorunları hakem heyetleri nezdinde sunulacak hizmetlerde, hizmete konu olan işin değerinin yüzde 12'sinden aşağı olmamak üzere 250 liraya kadar; ancak hizmete konu işin değeri 250 liranın altında ise hizmete konu işin değeri kadar avukatlık ücretine hükmedilmesi gündeme gelmiştir.

Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin yürürlüğe girmesinin ardından bu düzenlemenin kaldırılması amacıyla Türkiye Barolar Birliği ile görüşmeler yapılmış olmasına rağmen ancak bu konuda bir çözüm bulunamaması nedeniyle düzenlemenin yürütülmesinin durdurulması ve iptali talebiyle Danıştay nezdinde dava açılmıştır. Barolar Birliğinin yapmış olduğu düzenlemenin yargı sisteminde hukukunu düzenleyen kanunlara aykırı olacağı bilinmesi gerekir. Yargı sisteminde usul hukukunu düzenleyen 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu ve 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nda ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde de açıkça düzenlenmiştir. Buna göre karşı tarafa vekalet ücretine sadece yargı mercilerince hükmedilebilmesi ve bu yetkinin de kanunla düzenlenmesi gerekmektedir."

- "Tüketici hakem heyetleri, mahkeme dışı bir çözüm organıdır"-

Tüketici hakem heyetlerinin yargı mensubu olmayan 5 kişiden oluşması nedeniyle, buraların mahkeme dışı bir çözüm organı olduğunu belirten Yazıcı, bundan hareketle avukatlık ücretinin sadece yargı mercilerce hükmedebileceğinden tüketici hakem heyetinin açılan dava sonuçlanana kadar hakem heyetlerinin avukatlık ücretine hükmetmesinin, tüketicinin hakkını aramasına engel teşkil edeceğini ifade etti.

Bakan Yazıcı, konuya ilişkin tüm hakem heyetlerinin bilgilendirildiğine dikkati çekerek, şöyle devam etti:

"Tüketiciler tarafından hakem heyetlerine yapılan başvuruların düşük meblağlarda yoğunlaştığı göz önüne alındığında, bir tüketicinin hakem heyetine başvurması ve heyetin aleyhine karar vermesi halinde karşı tarafın avukatına vekalet ücreti ödemek zorunda kalacağını bilmesi tüketicilerin hak arama yollarına başvurmaktan imtina etmelerine neden olacaktır. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hazırlanırken, tüketici sorunları hakem heyetlerinin bir yargı merci olmayıp, tüketicilerin daha hızlı, daha masrafsız ve daha kısa sürede çözüme ulaşabilmelerini sağlamak amacıyla kurulan mahkeme dışı çözüm organları olduğu göz ardı edilmiştir.

Bilindiği üzere Anayasamızın 172. maddesi ile verilen görev çerçevesinde 1995 yılında 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun yürürlüğe girmiştir. 1995 yılından bu yana geçen zaman içinde hakem heyetleri tüketicilerin haklarını arayabilecekleri önemli bir merci olmuştur. 4077 sayılı Kanun uyarınca, sözleşmenin zayıf tarafını oluşturan tüketicilerin, daha hızlı, daha masrafsız ve daha kısa sürede çözüme ulaşabilmelerini sağlamak amacıyla mahkeme dışı çözüm organı olan tüketici sorunları hakem heyetleri kurulmuştur. Tüketici sorunları hakem heyetleri belli bir parasal tutara kadar (2014 yılı için bin 272,19 lira) bağlayıcı nitelikte karar alabilmekte ve bu kararlar 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun ilamların yerine getirilmesi hakkındaki hükümlerine göre yerine getirilmektedir. Bugün için 81 il ve 892 ilçede olmak üzere toplam 976 adet tüketici sorunları hakem heyeti bir nevi mahkeme öncesi nihai karar organı gibi görev yaparak, tüketicinin hak arama yollarını kolaylaştırmakta ve yargının yükünü azaltmaktadır."