Marmara, İç Anadolu, Ege… Listede hepsi var! Kronikleşen ‘risk’ günyüzüne çıktı
Meteoroloji’nin yağış haritasını değerlendiren Prof. Dr. Mikdat Kadıoğlu, ülke genelinde kuraklık için uyardı. Marmara, İç Anadolu ve Ege'de "kuraklık kronikleşiyor" uyarısı yapan Kadıoğlu, obruk riskinin de arttığını belirtti. Kadıoğlu “12 aylık SPI haritasına göre İzmir çok şiddetli kuraklık kategorisinde yer aldı” dedi. İşte önemli uyarılar…
- Türkiye, 2025 yılında son yarım yüzyılın en şiddetli kuraklıklarından birini yaşıyor ve ülke yüzölçümünün yaklaşık %70'i şiddetli kuraklık kategorisinde.
- 12 ve 24 aylık Standart Yağış İndeksi (SPI) haritaları, barajlar, yeraltı suları ve tarımsal üretim için kritik seviyelerde kuraklık gösteriyor.
- Trakya, İç Anadolu, İç Ege, Marmara, İzmir ve Güneydoğu Anadolu (özellikle Şanlıurfa) en ağır etkilenen bölgeler arasında; obruk oluşumu ve sulama suyu krizi riski arttı.
- Güneydoğu Anadolu, son 65 yılın en düşük yağışını alırken, Şanlıurfa ülke genelinde en düşük yağış kaydedilen il oldu.
- Tarım ürünlerinde (incir, zeytin, brokoli, enginar, ıspanak) önemli kayıplar yaşanırken, turizm bölgeleri de su kısıtlamalarından etkilendi.
- Karadeniz Bölgesi, özellikle Orta ve Doğu Karadeniz, ülkenin genelinden farklı olarak nemli ve çok nemli kategorilerde yer alarak istisna teşkil ediyor.
Meteoroloji Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan 2025 yılı Standart Yağış İndeksi (SPI) haritalarını değerlendiren Prof. Dr. Mikdat Kadıoğlu, önemli uyarılar yaptı.
Negatif değerlerin kuraklığı, -2 ve altı değerlerin ise şiddetli kuraklığı ifade ettiğini belirten Kadıoğlu, 2025 yılı SPI haritalarına göre, özellikle 12 ve 24 aylık göstergelerin kritik olduğunu söyledi.
“KRONİK BİR SORUNA DÖNÜŞME EĞİLİMİNDE”
Türkiye’nin 2025 yılında son yarım yüzyılın en şiddetli kuraklıklarından birini yaşadığını belirten Kadıoğlu, şunları söyledi:
SPI haritaları, kuraklığın artık geçici bir hava olayı olmaktan çıkıp, özellikle Marmara, İç Anadolu ve Ege bölgelerinde kronik bir yapısal soruna dönüşme eğiliminde olduğunu gösteriyor. Bu bölgelerde su stresi, dönemsel bir dalgalanma değil, iklimin yeni normali haline gelmektedir. 3, 6, 9, 12 ve 24 aylık SPI haritalarına birlikte bakıldığında, Türkiye'nin büyük bölümünde su açığının bir yıldan diğerine devredildiği açıkça görülüyor. Bu tablo, iklimin yeni normalini işaret ediyor.
OBRUK OLUŞUM RİSKİ ARTTI
Barajları, yeraltı sularını, tarımsal üretimi gösteren 12 ve 24 aylık haritaların artık kırmızı ve siyah tonlara dönmüş durumda olduğunu ifade eden Kadıoğlu, şöyle uyardı:
İki yıl üst üste gelen yağış azlığı, toprağın nem tutma kapasitesinin zayıflamasına, yeraltı su seviyelerinin kritik eşiklerin altına düşmesine ve obruk oluşum riskinin artmasına neden oldu.
YÜZDE 70’LİK KURAKLIK SİNYALİ
Ağustos 2025 itibarıyla Türkiye yüzölçümünün yaklaşık yüzde 70'inin şiddetli veya daha kötü bir kuraklık kategorisine girdiğine dikkati çeken Kadıoğlu, Trakya'nın büyük bölümünün olağanüstü kurak, İç Anadolu'dan İç Ege'ye uzanan hattın ise kalıcı bir kuraklık kuşağına dönüştüğünü söyledi.
MARMARA’DA DURUM NE?
Marmara Bölgesi'nde durumun özellikle büyük kentler açısından ciddi riskler barındırdığına işaret eden Kadıoğlu, İstanbul baraj doluluk oranının yüzde 30'lu seviyelerde olduğunu hatırlattı.
SON 65 YILIN EN DÜŞÜK YAĞIŞ
Kadıoğlu, İç Anadolu'daki 12 aylık tabloyu ise şöyle belirtti:
İç Anadolu, son 65 yılın en düşük yağışını aldı. Ankara son 47 yılın en kurak dönemini yaşadı. 3 aylık haritada kısmi normalleşme görülse de bu yanıltıcı olmamalı. İç Anadolu'da hidrolojik kuraklık alarm verici düzeyde. Konya Ovası'nda toprak nemi kritik seviyelere düştü, buğday ve mısırda yüzde 20-30 verim kaybı yaşandı. Yağışlar uzun yıllar ortalamasının yüzde 48 altında kaldı, verim dekarda 50-150 kilograma düştü. 24 aylık haritada bölge şiddetli ve çok şiddetli kurak kategorisinde. Ankara ve Konya'da sanayi su maliyetlerinden etkilenmiş, ilgili sektör analizlerine göre bölgesel ekonomide yüzde 8'e varan daralma öngörülüyor.
İZMİR DE LİSTEDE
Ege Bölgesi'nde Gediz ve Büyük Menderes havzalarında sulama suyu krizi yaşandığını ifade eden Kadıoğlu, 12 aylık SPI haritasına göre İzmir'in çok şiddetli kuraklık kategorisinde yer aldığının altını çizdi.
TURİZM BÖLGELERİ DE ETKİLENDİ
Kadıoğlu, "3 aylık haritada İzmir ve çevresi hafif kurak kategorisine geçmiş olsa da iç kesimlerde Afyon, Uşak şiddetli kurak odaklar devam ediyor. İzmir'de brokoli, enginar ve ıspanak gibi ürünler risk altında. Aydın'da incir hasadı düşük, zeytin üretiminde yüzde 15-25 kayıp yaşandı. 24 aylık haritada bölgenin iç kesimleri şiddetli ve çok şiddetli kurak kategorisinde. Turizm bölgeleri su kısıtlamalarından etkilendi” dedi.
EN DÜŞÜK YAĞIŞ: ŞANLIURFA’DA
Güneydoğu Anadolu'nun 2025 yılı boyunca Türkiye'de kuraklıktan en ağır etkilenen bölgelerden biri olduğunu belirten Kadıoğlu, "MGM kayıtlarına göre bölge son 65 yılın en düşük yağışını aldı. Mevsim normallerine göre yağışlar yaklaşık yüzde 53 azaldı. Şanlıurfa, metrekareye 182,3 kilogram ile ülke genelinde en düşük yağışın kaydedildiği il oldu” diye vurguladı.
"NEMLİ YAPI KARADENİZ’DE"
Karadeniz Bölgesi'nin Türkiye'nin en nemli bölgesi olma özelliğini sürdürdüğünü ifade eden Kadıoğlu, Orta ve Doğu Karadeniz'de Samsun, Ordu, Giresun, Trabzon, Rize ve Artvin'in tüm haritalarda nemli, çok nemli ve aşırı nemli kategorilerinde bulunduğunu, özellikle Rize–Artvin hattının "nemli" bir yapı sergilediğini söyledi.
