Memecan: 'Limon' satarak kazanıyorum

Memecan, karikatüristliğe nasıl başladığını anlattı: Eskiden 'Hiçbir şey yapamazsan limon satarsın' derlerdi. Biz de bu işi yapıyoruz diyebilirim. Limon, Zeytin üretip satma durumuna geldik.

Sunuş
Medya Derneği Başkanı, Karikatürist Salih Memecan ile birlikteyiz bu hafta. Medya Derneği birkaç yıl önce kurulduğunda hem Salih Memecan'ı hem de derneği ziyaret edip keyifli ve bilgilendirici bir röportaj gerçekleştirmiştik. Duyduk ki, hepimizin birlikte büyüdüğü (bu cümleden Salih Memecan pek hoşlanmıyor ama) Limon ve Zeytin'in çizgi filmi başlamış TRT Çocuk kanalında ve endüstrisi de arkasından geliyormuş. Ayrıca Medya Derneği de hızla yol almış ve yakın zamanda uluslararası bir panele ev sahipliği yapacakmış. Hemen Salih Memecan'ın, Sabah Gazetesi'nde kapısını çaldık, ayrıntıları sorduk. Cevapları zevkle dinledik, ayrıca bir imza gününde kendisine eşlik etme sözü aldık. Daha ne olsun... Şimdi o ayrıntıları sizinle paylaşmaya geldi sıra... Haydi buyurun sohbetimize ortak olun... İyi pazarlar. G.K.Z.

Sabah Gazetesindeki odasında görüştüğümüz Salih Memecan, en çok 'Çatlak Yumurtalar' üzerinde çalıştığını söyledi. Çizgi film TRT Çocuk'ta 15.15 ve saat 20.15'te izlenebilir. Fotoğraflar: Ali Yedek

Çizgi film konusunda artık bir hayli yol aldık diyebilir miyiz?
Çizgi film işi oldukça önemli bir konuma geldi ve birçok ülke çizgi filmlere büyük yatırımlar yapıyor. Bu ülkelerden biri de Türkiye. Bunun içindir ki, TRT Çocuk yapılan çizgi fimleri destekliyor. Türkiye'de çizgi film çok iyi yerlere gelmiş durumda.

gt; Karikatürden çizgi filme geçiş süreci nasıl oldu?
Ben 'Limon ve Zeytin''i 22 yıldır çiziyorum ve bu yıllar süresince bu karakterlerin çizgi filmlerinin yapılmasını çok istedim fakat çok fazla zorlandım. Çizgi filmi yaptıracak insan bulamıyorsun, bulsan bile filmi oynatacak kanal bulamıyorsun. Hadi onu da buldun, onun parasını karşılayacak bir sektör çıkmıyor karşına. Yani anlayacağınız çark bir türlü dönmek bilmedi.

gt; Yurtdışında durum nasıl?
Mesela Amerika'da bir sanatçı, bir karikatür çiziyor daha sonra o karikatüre uygun çizgi film olarak çekiliyor, kitabı çıkarılıyor, oyuncağı üretiliyor ve böylece, bir şekilde çark dönmüş oluyor. Bizim ülkede ise o çark ve ekosistem henüz oturmuş değil. Yeni yeni bu konuyla ilgili çalışmalar önemli bir yol kat etmiş duruma geldi. Bu tıpkı bir otomobil sektörü kurmak gibi önemli birşey, hatta onlardan da önemli çünkü çizgi filmin alıcısı dünyada oldukça fazla.

gt; Başlamaya nasıl karar verdiniz?
Üç- dört sene önce bana genç arkadaşlarımız gelip, "Biz çizdiğiniz karakterlerin çizgi filmini yapmak istiyoruz" dediklerinde pek inanamadım. Sonradan çok iyi şeyler ortaya çıkardıklarında Türkiye'nin çizgi film konusunda çok fazla yol kat ettiğini görmüş oldum. 27-28 Nisan'da City's AVM'de çizgi filmimizin lansmanı yapılacak. Çok hızlı bir şekilde gösterim hazırlıkları içerisindeyiz. Bu çizgi film şu anda çocuklara marka olmuş durumda ve daha sonra dünyaya da açılabilir. Bu da önemli bir adım. Çünkü çizgi film çok fazla emek isteyen bir iş. Bunun için ben de "Limon ve Zeytin"de o dengeyi çok iyi kullanmaya çalıştım. Çalışmanın üzerinde titizlikle durmaya özen gösteriyorum. Buradaki amacım, yapılan çizgi film çocuklara yabancı gelmesin ama aynı zamanda da dünya çocuklarına ters düşmesin. Onun için kullanılan dil ile içinde bulunulan ortamın evrensel olması gerekiyor. Filmi izleyen Türk çocuklarının da filmi yabancı bir filmmiş gibi izlememesi gerekir. Aslında baktığımız zaman yirmi senede benim kitaplarımla koca bir nesil büyüdü. Kitaplarımı imza gününde imzalarken, küçük bir çocuk geldi ve bana, 'Benim annem de sizin kitaplarınızla büyüdü' dedi. Buna sevineyim mi, yoksa üzüleyim mi gerçekten bilemiyorum (gülerek). Ama bu tür konuşmalara çok fazla rastlıyorum. Zaman hızlı akıyor...

gt; 'Limon ve Zeytin'in endüstrisi çalışmalarınız olacak mı?
Çizgi film endüstrisinin yapılabilmesi için arkasında bir sektörün oluşması gerekiyor. Çizgi film zamanla popüler oluyor ve onun daha sonra kitabı, oyuncakları, çantası çıkıyor ve bunlar çizgi filmi daha çok yaşatıyor. Yakın zamanda 'Limon ve Zeytin'in çantası ve pelüş oyuncakları çıkacak. 15 sene önce bu sektörler sadece yabancı karakterlerin lisanslı ürünleriyle çalışabiliyordu. Şimdilerde bizim üreticilerimiz ve sanatçılarımız da işi öğrendi ve ona göre çalışmalarını sürdürüyor. Bu karakterleri ürettiğin zaman bunların aynı zamanda ayrı bir kullanım klavuzu oluyor ve bunun için de ayrı ticari şirketler gelişti. Eskiden hiçbir şey yapamazsan limon satarsın derlerdi. Biz de şimdi tam olarak bu işi yapıyoruz diyebilirim. Limon, Zeytin üretip satma durumuna gelmiş bulunmaktayız. Bu yaptığımız iş oldukça zevkli bir iş ve çocuklara çok verimli olduğunu düşünüyorum. Verilen mesajlardan dolayı çocuk izlediği karikatürleri çizmeye, çizgi film ve komiklik yapmaya hevesleniyor.

gt; Ekibinizden söz etmeden geçmek olmaz...
Bir tane 'Raatsız' adında çok yetenekli bir çizgi film ekibimiz var. Bu arkadaşlarımız amatör bir ruhla çizgi film yapma işine girişti ve başarılı oldu. Bu ekipte yaklaşık on kişi var. Biz senaryo yazıp yolluyoruz, onlar bunu seslendirme sanatçılarına verip seslendiriyor. O seslendirmeye göre zamanı ayarlayıp çizgi filmi hareketlendiriyor. Günümüz çocukları her türlü teknolojiye çok yakın. Biz de bu nedenle 'Sizinkiler''in İpad ve İphone telefon uygulamalarına başladık. İnternetten 'Sizinkiler''i indirince orada çocuklara özel bulmacalar, oyunlar, çizgi filmler, kitaplar boyamalar ve yapbozlar yer alıyor.

Çizgi filmler eğitici mesajlar taşımalı

gt; Hazırlamakta olduğunuz çizgi filmlerinizin temel eğitimi eğitici olması mı?

Evet, bu çizgi filmler çok güzel ve anlamlı mesajlar içeriyor. Bu filmlerin senaryolarını bir ekip yazıyor ve bu ekibin içerisinde ben de yer alıyorum. Çocukların günlük hayatlarında çoğu zaman yaşamış oldukları bir takım problemlerle ilgili "Limon ve Zeytin" bir kulüp kuruyorlar. Bu kulübün adı 'Çatlak Yumurtalar Kulübü'. Bu kulüpte günlük hayatta yaşanan bazı sorunları kendilerine dert ediniyorlar ve bu problemin üzerine gidip mücadele veriyorlar. Bazen başarılı, bazen de başarısız oluyorlar ama sonunda doğru bir mesaj veriyorlar. Yani davranış mesajı veriyorlar. Örnek olarak; şunu yaparsak doğru, yapmazsak yanlış olur. Anne ve babamızın sözlerini dinlemeliyiz, yalan söylememeliyiz, ödevlerimizi zamanında yapmalıyız, odamızı toplamalıyız gibi örnekler verebiliriz. Üzerinde son çalıştığımız senaryoda da buna benzer bir örneğe rastlayabiliriz. Zeytin'in odası oldukça dağınık ve annesi Zeytin'e odasını toplamasını söylüyor ve toplamaması halinde arkadaşları onunla oynamaya geldiklerinde aradıkları hiçbirşeyi bulamıyorlar ve yerdeki şeylerin üzerine bastıklarında, ayaklarını burkuyorlar. Bu nedenlerden dolayı Zeytin dersini alıyor. Bu hikâyelerin hepsi beş dakika içinde yaşanıyor. Günümüzde çocukların dikkati kısa zamanda dağılıyor. Bu nedenle çizgi filmleri fazla uzatmadan yayınlıyoruz. Belki daha sonra beş dakika olan süreyi yedi dakikaya çıkarabiliriz. Yapmış olduğumuz çizgi fimlerde aynı zamanda eğitici mesajlar da veriyoruz. Çocuklar da bu filmleri tekrar tekrar izlemekten büyük keyif duyuyor.

MEDYA ÇOK DEĞİŞTİ
Teknoloji taşları yerinden oynattı

Gelelim Medya Derneği'ne... Buradati çalışmalarınız ne yönde ilerliyor?
Medya Derneği 2010'da kuruldu. Ben bu derneğin başkanıyım ve burada en önemli konu, medya eğitimi. Çünkü teknoloji sayesinde medya o kadar fazla değişim gösterdi ki, taşlar yerinden oynamaya başladı ve bu da bir sürü fırsatı beraberinde getirmiş oldu. Bu fırsatlar hem medya kuruluşlarını hem de çalışanları kapsıyor. Fakat günümüzdeki değişimlere hem hazırlıklı olmak hem de bu değişimlerin ne yöne doğru gittiğine dair fikirlerimizin olması gerekir.

'Medya Okulu' projenizin açılımı nedir?
'Medya Okulu' projemiz ile yılda iki defa üniversitelerle ortak olarak medya okulu açıyoruz. Bu okul sekiz haftalık bir programı kapsıyor. Yaklaşık 200 kişi katılıyor ve okul bitiminde katılımcılara sertifika veriliyor. Konusunda uzman kişiler gelip medyayla ilgili dersler veriyor.

Medya Derneği, uluslararası bir konferans düzenleyecek. Konferansın içeriği ve amacı nedir?
21-22 Haziran'da uluslararası bir konferans düzenliyoruz. Değişimi anlayan ve planlayan öncü gazetecilerimizi de bu konferansa çağırdık, onlar gelip bu panellerde konuşacak ve medyanın nereye gittiğiyle alakalı tartışma ortamı oluşturacak. Cumhurbaşkanımızın himayesinde gerçekleştireceğimiz etkinliğe geniş bir katılım bekliyoruz. İlgililere ve öğrencilere açık olacak. Onun için geçtiğimiz aylarda copy right haklar konusunda Kadir Has Üniversitesi'yle beraber bir panel hazırladık.

Komik olabilmek için farklı bakabilmek gerek
Salih Memecan, komik olmanın ve çizebilmenin çocuklara hayatta büyük avantaj sağladığını belirterek şöyle diyor: "Ben okullara gidip çocukların nasıl karikatürist olabileceğiyle ilgili konuşmalar yapıyorum. Her çocuğun karikatürist olmasına imkân yok ve olması da gerekmiyor. Zaten komik olması ve çizebiliyor olması hayatta çok büyük avantajlar sağlıyor. Komik olabilmek için çocukların farklı bakabilmesi gerekiyor. Espri ve komikliğe herkes gibi bakmamak çok önemli. Senin olaya bakış açın, seni ilginç kılar. İlginç ve farklı olmak da çocuklar için çok önemli. İnsanların senin söylediklerini merak etmesi ve hele de bunları çizebilmen kişiye popülerlik kazandırır. Onun için bir sürü asosyal ve sorunlu çocuk kurtuluşunu çizerek bulur. Çocuk, çizimlerinin beğenilmesiyle bir kimlik buluyor ve fark ediliyor. Böylece öne çıkmış oluyor. Onun için kekeme, utangaç ve sorunlu çocuklar daha çok çiziyorlar.