Ona her yer Trabzon

Mübarek hem lezzetli, hem besleyici... Bilmem bu meyveye bizden başka hurma diyen var mıdır?

İrfan Özfatura
O aslında bir Uzak Doğu meyvesi. Dedeleri Hint’te, Sind’de mukim; Malay, Cava, Sumatra taraflarında... Hatırlarsanız “Japon elması” da denmişti bir ara.
Peki Trabzon ile ilgisi? Orası meçhul. Koyver kalsın, itiraz da eden yok nasıl olsa. Öyle ya da böyle büyük bir hızla yaylıyor. Hendek Düzce’de dallar reflektör gibi kızıl kızıl, Geyve, Osmaneli Üsküdar’ın camları gibi yanıyor.
Mübarek hem lezzetli, hem besleyici, göz de okşuyor ayrıca.
Şöyle hakkında bir okuyayım dedim. Yok falan enzim, filan protein... Niasin, tiamin, harf harf vitamin…
Şuna da iyi geliyor, buna da iyi geliyor. Ülsere kansere, öksürüğe balgama, basura mayasıla, baş ağrısına mide bulantısına... Ayrıca bir adet de yanında...
Hanımların cildini gersin yeter, erkeklerin aklı ise dökülen saçlarında.
Bu topa girmeyelim abicim, şimdi biri kendini tedaviye kalkar, vururuz baltayı taşa. Otur sonra pirinç ayıkla. Memlekette hekim mi yok, gitsin sorsun uzmanına...

TADAR MISIN, TARTAR MISIN?
İstanbul eskiden de aşinaydı, Anadolu’da pek tanınmazdı. Pazarda garip garip bakar “Bu domatesler niye boz bulanık” diye sorarlardı satıcıya. İşini bilen tezgâhtar cevap vermez, bir parça kesip uzatırdı muhatabına. Küçük bir ısırık, ağızda attırılan tur, yumulan gözler ve direkt emir kipi, ikinci tekil şahsa: Tart hemşerim şurdan bana!..
Bursalı bir tıfıl kış şeftalisi demişti de gülmüştüm, Sakarya’da ise kabak tatlısına benzetiyorlar. Çocuk diyoruz bir de... Kırk yıl düşünsem gelmez aklıma.
Bazıları acelecidir malum, tutuyor ham meyveyi kıtlıyor. Gök hurma da nasıl desem, kekremsidir biraz, ağzı protezini kaybetmiş ihtiyar gibi buruşuyor. “Aman bir daha mı” deyip küsüyor güzelim taama.
Ya sen kime tafra yapıyorsun? O elindeki nimet bi kere; öp bakayım, koy başına.
Hem acelen neydi şeker abim, at balkona demlensin, üç gün, beş gün, bir hafta. Baktın su dolu balona döndü, hüplet dua et bana.
Bilmem bu meyveye bizden başka hurma diyen var mı? Sevdiğimizi, sevdiğimize benzeteceğiz illa.
Bazılarına çikolatalı diyorlar, olgunlaştı mı kazandibi gibi kararıyor. Kakaolu muhallebi sanki, otur kaşıkla.
Uzak Doğulular daha ziyade kurusunu yiyor, sardalye hesabı ipe diziyorlar. Güneşi görünce ıslak kot gibi çekiyor, büzülüp özüne dönüyor. Üstü pudralanıyor, şekeri incir gibi dışına taşıyor.
Haza lâti lokum, cezerye de diyebilirsiniz icabında.
Yurdum insanı pekmez kaynatmaya meraklıdır malum, buncağızları da oturtuyorlar kazana. Oluyor mu peki? Olma mı? On numara. Tadanlar, parmaklarını bitiştirip nefaset işareti yapıyor.
Bakın şuraya yazıyorum, sirkesi de çıkar yakında...

Çanakkaleli Cemal Kardeşimiz “Çok meyve üretiyoruz ama onun yeri başka” diyor: Çünkü gübre ilaç istemez asla!...