Renklerin ülkesi Pakistan

Pakistan deyince acılar, patlayan bombalar ve dramlar akla geliyor! Oysa Pakistan, renklerin ülkesi...

Burcu ÇETİNKAYA GEZİ YAZISI

Pakistan deyince ne geliyor aklınıza? Haberlerde yıllardır bize yansıtılan acılar, patlayan bombalar, yaşanan dramlar mı? Yoksa Kurtuluş Savaşımız sırasında kadınların kollarındaki bileziklere kadar Türkiye'ye yardım için yollayarak seferber olan kardeş ülkemizin güzel insanları mı? Pakistan'da yaşam deyince karmaşık bir trafik, ilkel araçlar, geri kalmış bir ülke mi kazındı hafızanıza? Yoksa bana olduğu gibi sizin gözünüzün önüne de eski model otobüslerden sanat eseri üreten 'truck art', 'bus art' (kamyon ve otobüs sanatları) sevdalıları, rengarenk giysileri ve gülümseyen yüzleriyle içinizi ısıtan sıcak insanlar mı geliyor?
KOBRA EĞİTMENLERİ
Pakistan'da ilk ayak bastığım yer Karaçi oldu. Uzun süredir merak ettiğim kobra eğitmenleriyle tanışmakta ilk hedefimdi. Kolay değil Fas'taki gibi her yerde bulamıyorsunuz Pakistan'da. Karaçi'de limanın yakınlarında, belirli saatlerde sadece ortaya çıkıyorlar. Bir yandan hayvana eziyetmiş gibi geliyor, diğer yandan da bir insanla kobra yılanı gibi vahşi bir hayvanın enteresan iletişimini dansını izleyebiliyorsunuz. Ama Avrupa'da pahalı restoranlarda, insanları seyredip kahve içmekten daha keyifli geliyor bana o kesin.
Karaçi'de hatıralarımda iz bırakan bir başka yer ise, Pakistan fotoğraflarının vazgeçilmezi otobüs ve kamyonların üzerindeki resimler oldu. Karaçi'nin sanayi bölgesinde oldukça kirli, yağlı simsiyah bir atölyenin önünde, elinde fırçasıyla eski bir kamyona ruhunu resmeden amcayla tanıştım. Kamyonlarındaki sanat eserlerine kamyon sahipleri 5000 TL ile 15.000 TL arası harcama yapabiliyor. Bir kendini ifade etme şekli haline gelmiş, bir kaçış, bir mutluluk, bir kültür. Karaçi, bir çok tapınak, camii, anıt ve tarihi esere de ev sahipliği yapıyor. Bir ufak tekneyle açılıp bol baharatlı balık yemek ise mutlaka tavsiye edeceğim bir keyif.
LAHOR'U ES GEÇMEYİN
Karaçi'den sonraki şehrim Lahor'du. Daha az karmaşık, ama tarihi açıdan Karaçi'yle yarışacak bir şehir olan Lahor'da kale mutlaka ziyaret edilmesi gereken tarih kokan bir yer. Dünyanın 5. Büyük camii, Badşahi Camii de öyle. Zaten yanyanalar. Eski şehir ve yeni şehir çok farklı Lahor'da. Duvarların arkası daha karmaşık, gerisi daha yeni, daha modern.
Pakistan'a gitmişken başkent İslamabad'ı görmeden olmazdı tabi. Başkent İslamabad Ankara'yı hatırlattı bana. İslamabad'da beni en etkileyen yer Türk mimar Vedat Dalokay tarafından çizilen ve dünyanın 4. büyük cami olan Faysal Camii'ydi. Mekanların güzelliği buraya sığmaz. O sebeple kısa bir özet geçmek istedim sadece. Pakistan'ın benim kalbimde en çok iz bırakan yeri ise Türkiye aşığı insanları oldu. Bu öyle yeni moda bir aşk da değil üstelik. Yıllarca kısık ateşte pişmiş bir aşk. Türkiye'den geldiğinizi duyduklarında kapılarını sonuna kadar açtıran bir aşk. O yüzden Pakistan sınırsız doğal güzellikleriyle, tarihi mekânlarıyla veya devasa camileriyle değil, yüreği sımsıcak ve bizi çok seven insanlarıyla kazındı benim hatıralarıma....

Karaçi'de kamyonların boyandığı sanayideki gerçek sanatçıları buldum. Lahor'daki nazik polisin motosikletine otostop yaptım.

Kobra yılanıyla arkadaş olup kamyon resmetmek
Pakistan gibi Müslüman bir ülkede Hristiyan misyonerlerin yardım evini nerden buldun diyeceksiniz? Demeyin çünkü tevafuk oldu. Ben sadece dertli insanları dinlemek istedim, bir arkadaşım tanıdığım yaşlı bir hemşire var onu arayalım dedi. Yolumuz özellikle felçli kadın hastaların ve çocukların bakıldığı bir bakım evine çıktı.
Aslında belki ileri teknolojilerde tekerlekli sandalyeleri olsa bir çoğu, daha fazla hareket edebilecek hastalardı, ama yattıkları yatakta bir iş öğrenmek bile onların ufkunu genişletmeye, gülümsemeye hasret yüzlerini güldürmeye yetmişti. Maalesef her yerin şartı aynı değil. Pakistanlı gönüllülerin de yardımıyla, buradaki kadın hastalar el sanatları konusunda eğitim alıp, yaptıkları el örgüsü kıyafetleri satarak hem para kazanır hale gelmiş, hem de özgürlüklerini bir nebze de olsa geri kazanabilmenin huzurunu yaşıyorlardı.
Oradaki yaşlı ingiliz hemşire ise 50 yıldır burada acılı insanları avutmak için kendi hayatını feda etmiş bir gönül insanıydı. Dünyanın bir yerinde yardım bile gözükmeyecek bir organizasyon bir başka yerinde insanların yaşama ümidi haline gelebiliyor. İptidai şartlarda bir yatakta 10 kişiyle bir odayı paylaşan genç kadın, orada bulunduğum 4 saat boyunca gözünü bile ayırmadı ördüğü kazaktan. Gözleri ilmiklerde, yüzünde ise mutlu bir gülümsemeyle. Şartlar ne kadar zorsa, mutluluklar o kadar basit. Ne ilginç değil mi?

Hristiyan misyonerlerin kurduğu hastanede, belden aşağısı felçli hastaların hem tedavileri yapılıyor, hem de istihdam imkânı sunuluyor

GENELEVDEN RESTORANA
Bir zamanlar annesinin 'hayat kadını' olarak çalıştığı genelevi, dünyaca ünlü bir restorana çevirmiş Pakistanlı ressam İkbal Hüseyin. Badşahi Camii'ne ve Lahor Kalesi'ne tepeden bakan bu restoran, turistlerin mutlaka ziyaret ettiği bir mekan olmuş.


BELUCİSTAN
Magsi Aşiretiyle çölde çadırda geçen günler
Belucistan Pakistan'ın batısındaki en büyük eyaleti. Özerk bir yönetim olan Belucistan'daki en büyük aşiretlerden birisi de Magsi ailesi. Her sene 'Jhal Magsi' ismindeki uzun ve zorlu çöl rallisini organize eden bu aşiretin ileri gelenlerinden Nadir Magsi bizi ağırladı. Nadir Bey, rahmetli Benazir Butto'nun da en yakın dostlarından biriydi. Belucistan doğal güzellikleri ve sade tabii ortamıyla başka bir dünya. Fakat havalimanından aracınıza atlayıp kendi başınıza gidebileceğiniz bir yer değil. Her bölgenin kendince kuralları var. Burada ise güçlü bir aşiretin himayesi olmadan, yalnız ve bir yabancı olarak seyahat etmek tavsiye edilmiyor. AK-47 silahlarla ve korumalarla dolu bir otomobil size eşlik ederken ancak kendinizi güvende hissedebiliyorsunuz. Pakistan'ın bu ulaşımı zor, dokunulmamış bölgesi, çadırda konaklayıp, sessiz vahşi doğanın ortasında güneşin doğuşuyla uyanmak için dünyada gördüğüm en güzel yerdi...

Pakistan'dan tadımlık yerler ve anılar olmazsa olmazlar
Pakistan'ın olmazsa olmazı insanları bence. Neresine yolunuz düşerse düşşün, yerel halk ile bir dostluk, oralı gibi orayı yaşamak alacağınız tadı artıracaktır. Karaçi karmaşık ama kobra eğitmeninden, renkli otobüslerine, pazarlarından, eski yerel restoranlarına bir çok yerel tadı bulabileceğiniz bir şehir. Lahor camileri, kalesi ve tarihî dokusuyla dikkat çeken Karaçi'ye göre daha düzenli. İslamabad ise daha modern. Belucistan, Peşavar, mutlaka yanınızda yerli bir ev sahibiyle gitmeniz gereken ama farklı kültürleri keşfetmek için ideal mekânlar. Sonuç olarak Pakistan tatil için, farklı kültürleri keşfedip kendini dinlemek için muhteşem bir ülke.