ABD musluğu kapanıyor mu? Netanyahu Trump’a gitti, 10 yıllık plana ilk itiraz geldi
Financial Times’ın haberine göre İsrail, 2028’de sona erecek mevcut ABD askeri yardım anlaşmasının yerine yeni bir 10 yıllık güvenlik planı için Washington’la temaslara başladı. Tel Aviv yönetiminin Trump ekibine sunduğu talepler, ABD’de itirazları da beraberinde getirdi.
İsrail, 2028 yılında sona erecek mevcut askeri yardım anlaşmasının yerine ABD ile yeni bir 10 yıllık güvenlik anlaşması yapmak için hazırlıklara başladı.
Financial Times’a göre Tel Aviv yönetimi, Trump yönetimiyle önümüzdeki haftalarda masaya oturmayı planlıyor.
Netanyahu yönetimi yeni anlaşmanın, İsrail ile ABD arasındaki askeri işbirliğini uzun vadeli şekilde yeniden şekillendirmesi için taleplerini sıraladı.
NAKİT YARDIM YERİNE ORTAK PROJELER TALEBİ
İsrailli yetkililer, her yıl ABD’den alınan 3,8 milyar dolarlık doğrudan nakit yardımın kademeli olarak azaltılmasını, bunun yerine ortak silah geliştirme ve savunma projelerine geçilmesini istiyor.
Financial Times'a konuşan kaynaklar, teknoloji işbirliği, savunma sanayii projeleri ve ABD askeri desteğinin doğrudan mali yardımlardan daha kritik olduğunu dile getirdi.
Talepler arasında hava savunma sistemleri ve bombardıman uçakları da var.
"BEDAVA PARA" İTİRAFI
İsrail Savunma Bakanlığı’nın eski baş mali danışmanı Gil Pinchas, mevcut yardımların İsrail kamuoyunda “bedava para” olarak görüldüğünü söyledi.
"Ortaklık, sadece net mali meseleden daha önemlidir" diyen Pinchas, teknoloji, savunma geliştirme ve stratejik planlama alanlarındaki işbirliğinin doğrudan finansmanla eşdeğer görülmesi gerektiğini ifade etti.
CUMHURİYETÇİLER İTİRAZ EDİYOR
Öte yandan ABD Senatosu’nda İsrail’e en yakın isimlerden biri olarak bilinen Cumhuriyetçi Senatör Lindsey Graham, İsrail’e sağlanan Amerikan askeri yardımlarının hızla durdurulması çağrısı yaptı.
"PARA ABD ORDUSUNA GİRSİN"
Graham, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, İsrail’e verilen askeri yardımın bugüne kadar ABD’nin de çıkarına olduğunu ancak bu dönemin sona ermesi gerektiğini ifade etti.
Yardımın bitirilmesiyle geri kazanılacak kaynağın, ABD ordusuna aktarılacağını açıkladı.
İSRAİL EKONOMİSİ GEREKÇE GÖSTERİLDİ
Senatör Graham, İsrail ekonomisinin hızla büyüdüğüne dikkat çekti. Tel Aviv yönetiminin artık ABD vergi mükelleflerinin parasına ihtiyaç duymadığı hatırlattı.
Hedef olarak ABD savunma bütçesinin 1,5 trilyon dolara çıkarılması gösterildi.
ABD SAVUNMA ŞİRKETLERİ DE ETKİLENEBİLİR
Mevcut sistemde İsrail, aldığı askerî yardımlarla ABD’li savunma şirketlerinden silah ve sistem satın alıyor. Yardımların kesilmesi, bu şirketlerin İsrail’le olan sözleşmelerini de doğrudan etkileyebilir.
Graham ise bu kaybın, daha büyük bir ABD savunma bütçesiyle telafi edileceğini ileri sürdü.
WASHINGTON–TEL AVİV HATTINDA YENİ DÖNEM
Graham, İsrail’in ABD için hala önemli bir müttefik olduğunu söyledi ancak "kendi kendine yeten İsrail" hedefinin hızlandırılması gerektiğini dile getirdi.
38 MİLYAR DOLARLIK YARDIM PAKETİ SONA YAKLAŞIYOR
2016 yılında imzalanan mevcut mutabakat zaptı kapsamında ABD, İsrail’e 10 yıl boyunca toplam 38 milyar dolarlık askeri yardım taahhüdünde bulundu. Bu paketin 33 milyar dolarlık kısmı ABD yapımı silah ve askeri teçhizat alımı için ayrıldı. Füze savunma sistemleri için ise 5 milyar dolarlık ek kaynak sağlandı.
Yıllık ortalama 3,3 milyar dolarlık doğrudan askeri finansmanın yeni anlaşmayla birlikte azaltılması gündemde.
NETANYAHU’DAN BAĞIMLILIĞI AZALTMA MESAJI
Geçtiğimiz günlerde Netanyahu, The Economist’e verdiği röportajda İsrail’in artık ekonomik olarak kendi ayakları üzerinde durabildiğini söylemiş, yılda 3,8 milyar dolarlık ABD askeri yardımının 2036’ya kadar kademeli olarak sıfırlanmasını gündeme getirmişti.
