BM ve Bakü'den Fransa’ya Yeni Kaledonya tepkisi: Sömürgeci faaliyetlerinize son verin

Birleşmiş Milletler (BM) ve Bakü İnisiyatif Grubu, Macron yönetiminin Yeni Kaledonya'da yerli Kanak halkının iradesini yok sayan anayasal reform girişimlerine ilişkin kınama mesajı yayımladı.

Kaydet

Birleşmiş Milletler (BM) Irk Ayrımcılığının Ortadan Kaldırılması Komitesi, Fransa’nın Yeni Kaledonya’daki "sömürgeci" politikalarına karşı uyarı yayımladı.

"KAPALI KAPILAR ARDINDAKİ ANLAŞMALAR HUKUKSUZDUR"

BM Komitesi'nin "Erken Uyarı ve Acil Eylem Prosedürü" kapsamında yayımladığı metinde, Fransa'nın Temmuz 2025'te Bougival kentinde "kapalı kapılar ardında" yaptığı anayasal reform ve statü anlaşmalarına dair derin endişeler dile getirildi.

Fransa'nın, dışarıdan getirilen yerleşimciler yoluyla oy kullanma hakkına sahip kişilerin kapsamını genişletme eylemleri, hem BM hem de Bakü İnisiyatif Grubu, tarafından kınandı.

Açıklamada, yerel halkın rızası olmadan seçmen listelerine müdahale etmenin, Kanakların siyasi iradesini kırmayı amaçlayan "yapay bir sömürgeci hamle" olduğuna dikkat çekilerek, Macron yönetimine 1998'de imzalanan Noumea Anlaşması hatırlatıldı.

Bakü İnisiyatif Grubu, BM'nin tespitlerini destekleyerek, Yeni Kaledonya ile ilgili her türlü siyasi ve idari değişikliğin ancak yerli Kanak halkının "etkin, şeffaf ve iyi niyete dayalı" katılımıyla gerçekleştirilebileceğini kaydetti.

BM ve Bakü'den Fransa’ya Yeni Kaledonya tepkisi: Sömürgeci faaliyetlerinize son verin

"AŞIRI GÜÇ" SORUŞTURMASI

2024'teki bağımsızlık protestoları sırasında Fransız güvenlik güçlerinin kullandığı orantısız güç yüzünden 10'dan fazla kişinin hayatını kaybetmesi ve Kanak aktivistlerin rızaları dışında Fransa ana karasındaki hapishanelere nakledilmesi uluslararası insan hakları mekanizmaları tarafından 'acil inceleme' ve 'hak ihlali' başlıkları altında küresel gündeme taşınmıştı.

NELER OLDU?

Ulusal basında yer alan haberlere göre Fransa Savunma Bakanı Sebastien Lecornu, Yeni Kaledonya’daki kritik bölgesel seçimlerin tarihini açıkladı. Fransa’nın Hint-Pasifik’teki kolonisi Yeni Kaledonya’da, 2024’te yaşanan olayların ardından üç kez ertelenen bölgesel seçimlerin 28 Haziran’da yapılacağı duyuruldu.

Lecornu, 28 Haziran'da yapılacak seçimlerde seçmen listesinin 1998'deki Noumea Anlaşması'ndaki şartları sağlamayan, Ada'da doğan 11 bin kişiyi ve onların eşlerini kapsayacak şekilde genişletilmesini şart koştu.

Seçmen listesine ilişkin yeni koşulların Fransız Ulusal Meclisi'nde çıkarılacak bir organik yasa ile onaylanması gerekirken, Ada'daki bağımsızlık yanlıları hükümetin bu girişimine tepki gösterdi.

Bağımsızlık yanlıları, sömürgecilikten arınma sürecinin ve kendi kaderini tayin hakkının öngörüldüğü Noumea Anlaşması'ndaki seçmen şartlarının "müzakere edilemez" olduğunu hatırlattı.

Yeni Kaledonya'da bağımsızlık yanlısı Kanak Sosyalist Ulusal Kurtuluş Cephesi (FLNKS) delegasyonu üyesi Emmanuel Tjibaou, organik yasa ile değil ancak Yeni Kaledonya üzerine yapılacak küresel bir anlaşma çerçevesinde seçmen listesinin açılmasına onay vereceklerini iletti.

Noumea Anlaşmasına göre, kendisi ya da ebeveynlerinden biri 1998'den önce Ada'ya gelmiş ve bu tarihe kadar en az 10 yıl Ada'da ikamet etmiş olanlar yerel seçimlerde oy kullanabiliyor.

YENİ KALEDONYA'DA BAĞIMSIZLIK YANLILARI GÜÇ KULLANILARAK BASTIRILMIŞ, BOUGİVAL ANLAŞMASI İMZALANMIŞTI

Fransız hükümetinin, yerli halkla 1998'de imzaladığı ve Ada'ya özerklik statüsü veren Noumea Antlaşması'na aykırı şekilde en az 10 yıldır Ada'da yaşayan Fransızların seçimlerde oy kullanmalarının yolunu açma girişimi sonrası 13 Mayıs 2024'te başlayan bağımsızlık protestoları, güç kullanılarak bastırılmıştı.

Ada'da, Fransız güvenlik güçlerinin düzenlediği operasyonlarda 10'dan fazla kişi hayatını kaybetmişti.

Fransa'nın Bougival kentinde 12 Temmuz 2025'te Yeni Kaledonyalı temsilciler ile Paris hükümeti arasında "Fransa bünyesinde özel statülü bir Yeni Kaledonya devleti kurulmasını" öngören anlaşma imzalanmıştı.

Anlaşma ile Ada'da doğanlar ve burada 15 yıl boyunca kesintisiz ikamet edenlere seçimlerde oy kullanma hakkı tanınmıştı.

Yeni Kaledonyalı bağımsızlık yanlıları, yerli halkın taleplerini yansıtmadığı gerekçesiyle Bougival Anlaşması'na karşı çıkmıştı.

Ada'nın statüsüne ilişkin herhangi bir değişikliğin anayasal reform şartına bağlı olduğu Fransa'da Ulusal Meclis, 2 Nisan'da Yeni Kaledonya'nın kurumsal statüsüne yönelik reform tasarısını reddetmişti.

ÖNERİLEN HABERLER

DÜNYA

Macron yine boş durmadı: Sözde soykırım anıtını ziyaret etti

Editör : MÜZEYYEN BIYIK

Yayın Tarihi | 09 Mayıs, 2026 - 19:50

Bizi Takip Edin

YORUMLAR