Carter sendromu unutulmadı! Kayıp pilotu bu yüzden bulmak istediler
ABD ve İran arasındaki gerilim tırmanırken, pilot kurtarma operasyonları ve düşürülen uçaklar akıllara tek bir soruyu getiriyor: 1980'deki fiyasko yeniden mi yaşanacak? 8 askerin ölümüyle sonuçlanan ve cesetlerin çölde bırakıldığı "Kartal Pençesi" operasyonu, o dönem Başkan Carter’ın siyasi kariyerine mâl olmuştu. Bugün de her uçak kaybı, benzer bir "başkanlık sonu" riskini barındırıyor. Türkiye Gazetesi yazarı Fatih Selek, bu tarihsel paralelliği köşesine taşıdı.
- 1980'de İran'da yaşanan 'Kartal Pençesi' operasyonunda 8 ABD askeri ölmüş ve operasyon başarısızlıkla sonuçlanmıştı.
- Bu başarısızlık, dönemin ABD Başkanı Jimmy Carter'ın siyasi kariyerini bitirmiş ve seçimi kaybetmesine neden olmuştu.
- Carter'ın kaybettiği seçimde rehineler, görevi devralan Ronald Reagan'ın başkanlık saatlerinde serbest bırakılmıştı.
- Yazıda, Trump yönetiminin de İran'la yaşanan gerilimde benzer bir uçurumun kenarında olduğu vurgulanıyor.
- İran'ın düşürdüğü ABD savaş uçağının pilotunu bulma çabası, 1980'deki operasyona benzetiliyor.
- ABD'nin pilotu kurtardığı duyurulurken, İran'ın ABD'ye ait bir C-130 nakliye uçağının vurulduğunu duyurmasıyla gerilim tırmanıyor.
Yer: İran... Yıl: 1980. Cesetleri çöle bırakıp kaçmışlardı! ABD, İran'ın düşürdüğü savaş uçağının kayıp pilotunu bulmak için nefes kesen bir operasyon düzenledi. Cephede zor durumda kalan ABD hem imajını hem Trump'ın siyasi ikbalini kurmaktan için yarış verdi. ABD, İran'da 1980'de kurtarma operasyonunda batağa saplandı. İki ülke arasında o dönem başlayan düşmanlık bugünlere kadar geldi.
ABD’NİN İRAN ÇIKMAZI: TARİH TEKERRÜR MÜ EDİYOR?
ABD'nin "Kartal Pençesi" fiyaskosunu Fatih Selek bugünkü köşe yazısına taşıdı. Selek, eski başkanın geleceğini çöle gömen o operasyonun ilginç hikayesini şöyle anlattı:
TARİH TEKERRÜR EDER Mİ?
"ABD’nin İran ile savaşında toplam 7 savaş uçağı düşürüldü. Son olarak peş peşe iki uçak imha edildi. Pilotlardan biri kurtarıldı. Diğeri için ABD ve İsrail, İran topraklarında kurtarma operasyonu yaptı. Tabii İran da pilotu ele geçirmek için yarış verdi. Başına ödül koydu. Trump “Bu bir savaş” diyerek geçiştirmeye çalıştı. Amerikan gazeteleri neredeyse olayı görmezden geldi. Oysa İran tarafından esir alınmış pilot görüntüsü, zaten savaşı istemeyen Amerikalıların tepkisinin dozunu artırabilir, Trump’ın tahtı sallanabilirdi. Geçmişte yaşandı.
ELÇİLİĞİ BASTILAR
Kasım 1979’da İranlı radikaller, ABD büyükelçiliğini basarak 52 Amerikalıyı rehin aldı. Dönemin Başkanı Jimmy Carter seçime giderken ne pahasına olursa olsun rehineleri kurtarmak istiyordu. Sorun çözülene kadar kampanya yapmayacağını söyledi. İran’a ambargo koydu, diplomatik ilişkileri kesti. Nisan 1980’de “Kartal Pençesi” isimli gizli kurtarma operasyonu için emir verdi.
FIRTINAYA KAPILDILAR
Tabas Çölü'ndeki kum fırtınası sebebiyle Amerikalıları kurtarmaya giden helikopter ABD uçağının yakıt deposuna çarptı. Uçak patladı. 8 asker öldü. Sekiz helikopterden üçü kum sebebiyle arıza yaptı. Operasyon iptal edildi. Cesetleri çölün ortasında bırakıp üslerine döndüler...
Carter fiyasko yüzünden seçimi kaybetti. Rehineler 444 gün sonra 1981 başında serbest bırakıldı. Hem de Carter'ın görevi Ronald Reagan’a devrettiği saatlerde. Yeni Başkan İran'ın dondurulmuş 8,5 milyar dolarlık varlıklarını (İran yüzde 8 faiz alıyordu bu paradan) serbest bırakmayı ve İran'a müdahale etmemeyi kabul etmişti...
ABD, dün pilotu kurtardığını duyurdu. New York Times gibi gazeteler pilotun İran’ın nasıl aldatılarak kurtarıldığını anlatarak destan yazdı. Ancak dün İran bu sefer ABD’ye ait C-130 nakliye uçağının vurulduğunu duyurdu. Süreç böyle giderse ABD’nin her kaybı, Trump’ın kaybıdır."
